VII SA/Wa 1766/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lipca 2022 r. znak DON.7100.121.2022.MB w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. P. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "GINB" "organ odwoławczy") decyzją z dnia 18 lipca 2022 r. znak: DON.7100.121.2022.MB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania W P ( dalej: "Skarżący") od decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 maja 2022 r., nr 199/2022, znak: WOP.771.9.2022.KURB, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, że Małopolski WINB decyzją z dnia 23 maja 2022 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB dla Powiatu [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], nakazującej W P dokonać rozbiórki rozbudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia części (wykonanej od strony północno-zachodniej) budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości [...], gm. [...] nad [...] , pełniącej funkcję garażowo-gospodarczą o wym. 12,50 x 4,00 m + 3,15 x 3,70 m i wysokości 1,85 m, zlokalizowanej w poziomie przyziemia ww. budynku mieszkalnego. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w następujący sposób. W dniu 28 czerwca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] przeprowadził kontrolę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w [...] gm. [...] nad [...] , która wykazała zmiany zakresu objętego projektem zagospodarowania terenu, polegające na zmianie powierzchni zabudowy, kubatury, wysokości, długości i szerokości budynku. Wobec powyższego organ powiatowy wszczął postępowanie w sprawie samowolnej rozbudowy od strony północno-zachodniej ww. budynku mieszkalnego o część pełniącą funkcję garażowo-gospodarczą o wym. 12,50 x 4,00 m + 3,15 x 3,70 m, nad którą znajduje się taras użytkowny z poziomu parteru. W toku postępowania ustalono, że pierwotnie inwestorem prac na przedmiotowej działce był M M. Na mocy aktu notarialnego z dnia 16 września 2002 r. M M i B M przenieśli na W P własność działki, na której znajdował się niewykończony budynek mieszkalny. PINB dla Powiatu [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] nałożył na właściciela – W P na podstawie art. 48 ust 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji, w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania tego postanowienia. W związku z tym, że zobowiązany nie przedstawił w wymaganym terminie żądanych dokumentów, organ powiatowy decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nakazał W P rozbiórkę samowolnie dobudowanej części garażowo-gospodarczej budynku mieszkalnego. Pismem z dnia 8 grudnia 2021 r., W P wystąpił do GINB z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji organu powiatowego z dnia [...] marca 2014 r. GINB, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał powyższy wniosek zgodnie z właściwością do Małopolskiego WINB. Pismem z dnia 11 marca 2022 r., organ wojewódzki zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB dla Powiatu [...] z dnia [...] marca 2014 r., a następnie decyzją z dnia 23 maja 2022 r. odmówił stwierdzenia jej nieważności. Odwołanie od ww. decyzji złożył W P. Zarzucił, że decyzja organu powiatowego z dnia [...] marca 2014 r. rażąco narusza prawo (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Po rozpoznaniu ww. odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia 18 lipca 2022 r. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że materialnoprawną podstawę badanej decyzji z dnia [...] marca 2014 r., stanowił art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ustęp 2 tego przepisu dopuszcza możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jeśli budowa zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W takim przypadku postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane organ nakłada obowiązek dostarczenia dokumentów koniecznych do legalizacji samowoli budowlanej. Zgodnie z treścią art. 48 ust. 4 ww. ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (tj. nakazuje się rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części). GINB wskazał, że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że organ poprawnie zastosował przywołane powyżej przepisy. Stosownie do procedury określonej w art. 48 ustawy Prawo budowlane, PINB dla Powiatu [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ww. ustawy, nakazał W P, przedłożenie, w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania tego postanowienia, stosownych dokumentów, umożliwiających legalizację obiektu. Przesyłka zawierająca powyższe postanowienie była dwukrotnie awizowana, ale nie została odebrana. Wobec tego przesyłkę należało uznać za skutecznie doręczoną w trybie tzw. doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.). Bezsprzecznym jest, że w wyznaczonym terminie, ani później, zobowiązany nie wywiązał się z nałożonych obowiązków, ponieważ nie przedłożył żadnych wymaganych dokumentów. Wobec tego organ powiatowy zobowiązany był do wydania decyzji o rozbiórce samowolnie wykonanej części budynku mieszkalnego. Organ wskazał, że decyzja wydana na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie jest decyzją uznaniową, a organ zobowiązany jest ją wydać zawsze kiedy stwierdzi wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części albo prowadzenie budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten znajduje zastosowanie zarówno w przypadku braku możliwości legalizacji obiektu jak i w przypadku, gdy procedura legalizacyjna nie może zostać zakończona (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie). W odwołaniu W P wskazał na braki w materiale dowodowym oraz wadliwą interpretację stanu faktycznego prowadzącą do wydania badanej decyzji. Organ podkreślił, że w postępowaniu nieważnościowym bada się czy wobec decyzji zaistniały przesłanki wyrażone w art. 156 § 1 k.p.a. Nie bada się zaś ponownie merytorycznie całej sprawy i materiału dowodowego, poprzestając na kwestiach prawnych. Dlatego uwagi strony skarżącej, w których wyraża swoje niezadowolenie sposobem interpretacji przez organ materiału dowodowego w postępowaniu zwykłym nie mogą zostać wzięte pod uwagę. GINB dodał, że nawet przyjmując stanowisko W P, że samowola powstała przed zakupem przez niego nieruchomości i wykonana została przez poprzedniego właściciela - a M M, to nakaz określony w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i tak mógł zostać skierowany do aktualnego właściciela nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 52 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji, "Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51". Organ nadzoru budowalnego ma więc swobodę określenia adresata decyzji. W przedmiotowej sprawie skierowanie decyzji do byłego właściciela, który zbył nieruchomość ponad 11 lat wcześniej byłoby niecelowe. Nie może zatem zostać uznane za rażące naruszenie prawa skierowanie nakazu rozbiórki do aktualnego właściciela obiektu. Podsumowując, GINB stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia, aby badana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja organu powiatowego z dnia [...] marca 2014 r., została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, że rażące naruszenie prawa to naruszenie ciężkie i oczywiste. Jego cechą jest to, że wydane rozstrzygnięcie pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu. Oznacza to, że naruszenie przepisu ma oczywisty charakter, widoczny na "pierwszy rzut oka". Drugą cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że obarczona nim decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Taka sytuacja nie wystąpiła natomiast w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem organu przeprowadzone postępowanie nieważnościowe nie wykazało także, aby decyzja PINB dla Powiatu [...] z dnia [...] marca 2014 r. była obarczona którąkolwiek z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W związku z tym, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zaskarżona decyzja Małopolskiego WINB z dnia 23 maja 2022 r., odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji organu powiatowego z dnia [...] marca 2014 r. jest prawidłowa. Skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W P. W uzasadnieniu skargi podniósł, że do wyjaśnienia całej sprawy, wystarczą dwa dokumenty. Pierwszy z nich to projekt budowlany, zatytułowany "rzut piwnicy budynku". Na ww. rzucie znajduje się data 04-1999 widniejącą pod pieczęcią Urząd Gminy w [...] nad [...]. Dokument ten jest bezsporny, aczkolwiek kompletnie zignorowany przez organy nadzoru budowlanego. Drugim dokumentem jest pismo PPOS opatrzone pieczęcią Wójta Gminy [...] nad [...] wskazujące, że z "Z treści adnotacji wynika ponadto, że w chwili wykonywania dokumentacji wewnętrznej instalacji gazu pomieszczenie kotłowni istniało, a zalecenie projektanta wewnętrznej instalacji gazu dotyczyło dobudowy przewodów kominowych". Zdaniem skarżącego cała budowa jest legalna, zaś wspomniane pisma wyjaśniają jej prawidłowość. W wyniku tej kontroli, powiatowy organ nadzoru budowlanego zażądał "czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi wraz z zaświadczeniem sporządzającego ww. projekt o wpisie na listę członków samorządu zawodowego. Skarżący otrzymał jako właściciel nakaz dostarczenia ww. dokumentów. Organ nakazał dostarczyć dokumenty w czterech egzemplarzach. Skarżący jednak podniósł, że ich zakres nie był możliwy do realizacji. Takie dokumenty nie istniały w obiegu urzędowym. Wskazał, że wszystkie te dokumenty znajdowały się w Państwowej Inspekcji Nadzoru Budowlanego w [...]. Była to kserokopia decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] marca 1999 r. znak: [...] wydana dla M M na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem i przyłączem energetycznym kablem ziemnym w miejscowości [...] nr działki [...] i [...] (akta I inst.-[...] ). Decyzja o pozwoleniu na budowę nr 11, wydana przez Wójta Gminy [...] nad [...] z dnia [...] marca 1999 r. Skarżący podniósł, że wydający ww. decyzję nie znali akt sprawy, gdyż decyzja o dostarczeniu, będącej już w posiadaniu inspekcji, dokumentacji, na wniosek skarżącego została uchylona. Natomiast nie uchylono decyzji o rozbiórce kotłowni (pomieszczenia gospodarczego). Dodał, że podczas kontroli mieszkał już w [...] , co zostało zaprotokołowane. Natomiast decyzja o nakazie rozbiórki została wysłana na adres do [...]. W decyzji jednak wskazano, że przesyłka zawierająca powyższe postanowienie była dwukrotnie awizowana, ale nie została odebrana. Wobec tego przesyłkę należało uznać za skutecznie doręczoną. Organ wskazał także o możliwości legalizacji, samowoli budowlanej. Skarżący podniósł, że nie dokonał samowoli budowlanej, gdyż wszystkie niezbędne dokumenty z pozwoleniami, zostały dostarczone zainteresowanym organom. Dodał, że organ celowo dostarczył decyzję o wyburzeniu kotłowni na zły adres, by decyzja ta uprawomocniła się. Podniósł, że w sprawie nastąpiło ciężkie i oczywiste naruszenie prawa, gdyż nikt nigdy nie zakwestionował legalności i prawidłowości dostarczonych dokumentów. A dostarczając prawidłową dokumentację wykazał, że budowa jest legalna. Skoro naruszenie przepisu ma być widoczne "na pierwszy rzut oka" to zeznania świadków, zdjęcia satelitarne, pismo Prokuratury o wysianiu decyzji na nieprawidłowy adres, opinie biegłych na temat następstw wyburzenia kotłowni, odkrytych i widocznych na zdjęciach ścian kotłowni oraz dostarczonej pełnej dokumentacji, wskazują, że naruszenie prawa było oczywiste. Zaznaczył, ze początkowo wstrzymano budowę domu. Na zastrzeżenia skarżącego co do podstaw tej decyzji – została ona uchylona. Zamiennie nakazano wyburzenie pomieszczenia kotłowni. Ale tym razem nie podano warunków legalizacji. Zdaniem skarżącego nie dokonano tego, gdyż wszystkie dokumenty zostały dostarczone i budowa tego pomieszczenia jest w pełni legalna. Plan kotłowni został zgłoszony do Gminy w 1999 r. Wniósł o całkowite "unieważnienie sprawy". Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej argumenty, Sąd uznał za zasadne. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja GINB z 18 lipca 2022 r. znak: DON.7100.121.2022.MB, utrzymująca w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 maja 2022 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB dla Powiatu [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], znak: [...], nakazującej Skarżącemu rozbiórkę rozbudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia części (wykonanej od strony północno-zachodniej) budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości [...], gm. [...] nad [...], pełniącej funkcję garażowo-gospodarczą o wym. 12,50 x 4,00 m + 3,15 x 3,70 m i wysokości 1,85 m, zlokalizowanej w poziomie przyziemia ww. budynku mieszkalnego. Zaskarżona decyzja GINB wydana została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w tym trybie decyzji, czy postanowienia na zasadzie art. 126 k.p.a. - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Właściwy organ orzeka o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji tylko wówczas gdy stwierdzi, że wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 156 § 1 k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 2 k.p.a. ustawy, a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia, ani też rozstrzygnięcie to nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych. Podstawę wniosku skarżącego, stanowił art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Należy podkreślić, że rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowo-administracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, LEX nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, LEX nr 666071). Sąd w pełni podziela argumentację GINB, dotyczącą zaistnienia w sprawie samowoli budowlanej. W świetle bowiem zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, nie ma wątpliwości, że Skarżący nabył budynek z samowolnie wybudowanym przez poprzedniego właściciela M M i nieprzewidzianym w projekcie i pozwoleniu pomieszczeniem. Pomieszczenie to zostało następnie przez Skarżącego rozbudowane stając się pomieszczeniem gospodarczo – garażowym i podstawą wybudowanego nad nim tarasu. Skarżący wykonał także wjazd do tego pomieszczenia, co ilustruje znajdujący się w aktach sprawy materiał zdjęciowy. Sąd podziela ocenę GINB, że nawet przyjmując stanowisko Skarżącego, że samowola powstała przed zakupem przez niego nieruchomości i wykonana została przez poprzedniego właściciela – M M, to nakaz określony w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i tak mógł zostać skierowany do aktualnego właściciela nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 52 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji, "Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51." GINB zasadnie ocenił, że organ nadzoru budowalnego ma więc swobodę określenia adresata decyzji, zaś w przedmiotowej sprawie skierowanie decyzji do byłego właściciela, który zbył nieruchomość ponad 11 lat wcześniej byłoby niecelowe. Nie może zatem zostać uznane za rażące naruszenie prawa skierowanie nakazu rozbiórki do aktualnego właściciela obiektu. Nie mają zdaniem Sądu żadnego znaczenia dla oceny samowoli podnoszone przez Skarżącego wymiary kwestionowanego pomieszczenia oraz dołączone do skargi pismo Wójta Gminy [...] nad [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, istotne jest także, że organy analizujące kwestionowaną decyzję, nie zanegowały stanowiska PINB co do możliwości legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej. Błędnie zostały natomiast pominięte przez organy obu instancji, podnoszone przez Skarżącego kwestie związane z doręczeniem mu postanowienia PINB z [...] sierpnia 2013 r. oraz wydaniem kwestionowanej decyzji z dnia [...] marca 2014 r. Wracając do przesłanki nieważności decyzji w postaci rażącego naruszenia prawa, wskazać należy, że może ona dotyczyć zarówno przepisów materialnych, procesowych, jak i ustrojowych. Jak wskazał WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 14 sierpnia 2019 r., II SA/Go 414/19, LEX nr 2707200: "Możliwe jest oparcie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. na rażącym naruszeniu zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów prawa procesowego, aczkolwiek przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy". Przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy; por. wyrok NSA z 13 stycznia 2016 r., II GSK 847/14, LEX nr 2033823, zgodnie z którym jakkolwiek – co do zasady – nie jest wyłączona możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego, to jednak naruszenie takie musi prowadzić do podjęcia wadliwego rozstrzygnięcia z tego właśnie powodu, innymi słowy – musi przekładać się bezpośrednio na treść decyzji i w niej tkwić. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie, mamy do czynienia z sytuacją, w której znajdzie zastosowanie przywołane wyżej orzecznictwo. W sprawie tej doszło bowiem do rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego związanych z doręczeniami, co skutkowało naruszeniem art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, który był podstawą kwestionowanej w postepowaniu nieważnościowym decyzji PINB dla Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] marca 2014 roku zn: [...], nakazującej Skarżącemu rozbiórkę rozbudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia części (wykonanej od strony północno-zachodniej) budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości [...], gm. [...] nad [...] pełniącej funkcję garażowo- gospodarczą o wym. 12,50 x 4,00m + 3,15 x 3,70 m i wysokości 1,85m, zlokalizowanej w poziomie przyziemia ww. budynku mieszkalnego. Należy podkreslić, że Skarżący do protokołu z przeprowadzenia dowodu z oględzin w terenie przez PINB w [...] z dnia [...] marca 2006 r. (k. 62 akt) , wskazał, że jego obecny adres do korespondencji, to [...] ( bez numeru) i prosi organ o " niewysyłanie listów na adres [...] ul. [...]". Mimo tej informacji, postanowienie PINB dla Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], znak: [...] nakładające na Skarżącego, na podstawie art. 48 ust 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji, w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania tego postanowienia, wysłane zostało na adres [...] ul. [...] i wróciło z adnotacją "zwrot, nie podjęto w terminie". Analogiczna sytuacja miała miejsce także w odniesieniu do decyzji PINB dla Powiatu [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] znak: [...] nakazującej Skarżącemu rozbiórkę rozbudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia części (wykonanej od strony północno-zachodniej) budynku mieszkalnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości [...], gm. [...] nad [...] pełniącej funkcję garażowo-gospodarczą o wym. 12,50 x 4,00m + 3,15 x 3,70 m i wysokości 1,85m, zlokalizowanej w poziomie przyziemia ww. budynku mieszkalnego. Okoliczność faktycznego niezamieszkiwania Skarżącego pod adresem [...] ul. [...] była przez Skarżącego podnoszona we wniosku o stwierdzenie nieważności z dnia [...] lutego 2022 r. Zarówno Małopolski WINB, jak też Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, kontrolując powyższą decyzję PINB w postepowaniu nieważnościowym, przyjęli, że w odniesieniu do postanowienia PINB dla Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] znak: [...], doszło do skutecznego doręczenia przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. W ocenie Sądu, nie można podzielić powyższej argumentacji. W myśl art. 41k.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (§ 1), a w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2020 r., I OSK 1695/19, LEX nr 3036916, wskazał, że "Przepis art. 41 § 2 k.p.a. ustanawia domniemanie prawidłowości doręczenia pod dotychczasowym adresem, jeżeli strona, jej przedstawiciel lub pełnomocnik zaniedbali obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie o zmianie adresu zaszłej w toku postępowania. Wszczynając postępowanie organ administracji publicznej obowiązany jest m.in. pouczyć stronę o obowiązku poinformowania o zmianie adresu i o konsekwencjach prawnych określonych w art. 41 § 2 k.p.a. W przypadku, gdy tego nie uczyni, nie może zastosować skutków prawnych z powołanego przepisu". Organ administracji publicznej obowiązany jest zatem pouczyć strony oraz ich przedstawicieli i pełnomocników o treści przepisu art. 41 k.p.a. Ze znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia PINB o wszczęciu postępowania z dnia 3 sierpnia 2005 r., nie wynika by organ pouczył Skarżącego o powyższych konsekwencjach. Mimo to Skarżący, jak już wyżej wspomniano, wskazał organowi adres, pod którym faktycznie zamieszkuje wyraźnie zaznaczając, że jest to adres do korespondencji. Tym samym w ocenie Sądu, Skarżący w pełni zadośćuczynił obowiązkowi wynikającemu z treści art. 41 k.p.a. Zawiadomienie dokonane w trybie art. 41 § 1 k.p.a. przez stronę o zmianie jej adresu wiąże bezwzględnie organ administracji. Oznacza to, że wszelkie doręczenia po tym zawiadomieniu powinny być dokonywane na ten nowy adres. Kierowanie zaś korespondencji na poprzedni adres jest czynnością wadliwą i nie może powodować dla strony negatywnych skutków ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2021 r., II OSK 3285/20, LEX nr 3219056). GINB uznał, że przesyłka zawierająca postanowienie PINB dla Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., wysłana na adres [...] ul. [...] była dwukrotnie awizowana, ale nie została odebrana. Wobec tego GINB uznał za organem powiatowym, że przesyłkę należało uznać za skutecznie doręczoną w trybie tzw. doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.). W ocenie Sądu przyjęcie takiej argumentacji, w sytuacji wyraźnego wskazania przez Skarżącego adresu dla doręczeń, stanowi rażące naruszenie art. 44 k.p.a. Przesłanką zastosowania doręczenia zastępczego, jest bowiem "niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43". Niemożność ta obejmuje sytuacje, w których adresatowi będącemu osobą fizyczną nie doręczono pisma w żadnym z miejsc przewidzianych w art. 42 lub też nie doręczono pisma żadnej z osób wymienionych w art. 43. Należy przyjąć, że niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 42 dotyczy przypadków, w których podmiot doręczający nie zastał adresata pisma (adresat był nieobecny w miejscach wymienionych w tym przepisie). Niemożność doręczenia zaś w sposób wskazany w art. 43 obejmuje zarówno sytuacje, w których doręczający nie zastał dorosłego domownika strony, jego sąsiada lub dozorcy, jak i sytuacje, w których te osoby nie podjęły się oddania pisma adresatowi. Nie można w ocenie Sądu przyjąć, że zaistniały przesłanki pozwalające na zastosowanie doręczenia zastępczego, skoro organ nie podjął nawet próby doręczenia Skarżącemu postanowienia PINB z dnia [...] sierpnia 2013 r., na wyraźnie wskazany przez niego adres dla doręczeń, lecz wysyłał mu korespondencję na adres, pod którym skarżący nie zamieszkiwał i co do którego wyraźnie zastrzegł, by nie wysyłać tam korespondencji. Wskazać w tym miejscu należy, że w razie doręczenia zastępczego, muszą zostać łącznie spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów z art. 44 k.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2022 r., II OSK 2253/19, LEX nr 3354299 ). Zgodnie z treścią art. 48 ust. Prawa budowlanego, (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania weryfikowanej decyzji PINB), właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę Art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego stanowił, że "w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Obowiązek, o którym mowa w art. 48 ust. 3 prawa budowlanego, to obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu, nałożony odpowiednim postanowieniem organu. GINB nie dostrzegł, że rażące naruszenie przepisów postępowania dotyczących doręczeń, skutkowało rażącym naruszeniem prawa materialnego. W sposób oczywisty bowiem naruszony został art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji PINB). Nie może być zdaniem Sądu mowy o niespełnieniu przez Skarżącego warunków określonych w art. 48 ust. 4., skoro Skarżący na skutek naruszenia przepisów o doręczeniach i braku wiedzy o nałożeniu na niego tych obowiązków, nie mógł ich "nie spełnić". Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji PINB, co powinno zostać uwzględnione przez organy w postępowaniu nieważnościowym przy rozważeniu konieczności prawidłowego zastosowania naruszonych przepisów postępowania przez organy prowadzące postepowanie legalizacyjne. Organy winny także uwzględnić i ocenić skutki wadliwości tej decyzji w kontekście okoliczności wskazywanych przez Skarżącego w skardze ( nałożona grzywna i sam fakt konieczności rozbiórki) i pod kątem zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję GINB oraz decyzję ją poprzedzającą. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz Skarżącego zwrot uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 200 zł.