VII SA/Wa 1672/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M.W. i K. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") po rozpatrzeniu zażalenia M. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] nakazał M. W. - w związku z niespełnieniem w całości obowiązku nałożonego postanowieniem organu powiatowego z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] - rozbiórkę rozbudowy altany (budunku rekreacyjnego) o wym. 7,70 m x 8,00 m, zrealizowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, na działce nr ew. [...], oznaczonej nr porządkowym [...], położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" przy os. [...] w S., pozostawiając części budynku wybudowane w latach 1988 r. i 2003 r. - oznaczone na szkicu do protokołu PINB w [...] z dnia 13 listopada 2008 r. nr 1 i 2. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję organu powiatowego z dnia [...] września 2010 r. [...] WINB, po wznowieniu postępowania na wniosek M. W., decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] odmówili uchylenia własnej decyzji z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budunku rekreacyjnego. W wyniku kontroli tej decyzji, GINB decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 676/12 oddalił skargę M.W. na decyzję GINB z dnia [...] lutego 2012 r, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2177/12 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku. M. W., pismem z dnia 7 lutego 2017 r., uzupełnionym pismem z dnia 17 kwietnia 2017 r., ponownie złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. Organ wojewódzki, po rozpatrzeniu ww. wniosku - postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania. Na powyższe postanowienie M. W. złożyła w ustawowym terminie zażalenie. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] maja 2017 r. M. W. składając wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z dnia [...] października 2010 r. (pismem z dnia 7 lutego 2017 r., uzupełnionym pismem z dnia 17 kwietnia 2017 r.), nie wskazała jednoznacznie żadnej z przesłanek zawartych w art. 145 § 1 k.p.a., stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W złożonym wniosku skarżącą przywołała pismo Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], zawierające zgodę na legalizację budynku rekreacyjnego, argumentując powyższe tym, że udzielona pisemna zgoda była i jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego w celu dokonani legalizacji (...), której to zgody brakowało w dniu wydawania decyzji z dnia [...] września 2010 r. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy przyjął, że wskazane przez skarżącą argumenty, stanowią przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem organu II instancji, M. W. w złożonych pismach nie wskazała daty (pomimo wezwania organu wojewódzkiego pismem z dnia 6 kwietnia 2017 r.), kiedy dowiedziała się o okolicznościach, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. GINB powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyniku wniosku skarżącej [...] WINB wznowił w przeszłości postępowanie zakończone decyzją tego organu z dnia [...] października 2010 r., w następstwie którego odmówił uchylenia własnej decyzji (decyzja [...] WINB z dnia [...] grudnia 2011 r.). Rozstrzygnięcie organu zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy (decyzja GINB z dnia [...] lutego 2012 r.). Dalej organ podał, że jako podstawę do wznowienia ww. postępowania M. W. również wskazywała na pismo Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 17 marca 2011 r., zawierające zgodę na legalizację budynku rekreacyjnego mieszczącego się na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w S., użytkowanej przez M. W.. Z uzasadnienia decyzji GINB z dnia [...] lutego 2012 r. wynika, że skarżąca podała datę 17 marca 2011 r., kiedy to dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Prawidłowość rozstrzygnięcia GINB z dnia [...] lutego 2012 r. weryfikował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 676/12 - oddalając skargę M. W. na ww. decyzję. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2177/12 oddalił skargę kasacyjną M. W. od ww. wyroku. W ocenie GINB prawidłowo organ wojewódzki badając w pierwszej fazie postępowania, czy podanie o wznowienie postępowania spełnia wszystkie wymogi formalne, w szczególności czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 k.p.a., stwierdził, że ustawowy termin jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie nie został zachowany. Uchybienie tego terminu przez stronę jest podstawą do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów skarżącej zawartych w zażaleniu wyjaśnił, że niniejsze postępowanie dotyczyło oceny, czy skarżąca składając wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z dnia [...] października 2010 r. spełniła wszystkie wymogi formalne, uprawniające organ do wznowienia postępowania w danej sprawie - a nie do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej ww. decyzją organu wojewódzkiego do czego zmierza M. W.. Jak wskazał organ odwoławczy, powołane przez skarżącą w zażaleniu wnioski o wznowienie postępowania nie mogą zostać uwzględnione w niniejszym postępowaniu, gdyż zostały już rozpatrzone m.in. w postępowaniu zakończonym decyzją GINB z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. M. W. i K. W. (dalej: ,,skarżący’’) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie GINB z dnia [...] czerwca 2017 r. W skardze podnieśli, że nie zgadzają się z zaskarżonym rozstrzygnięciem. Zdaniem skarżących, cyt.: ,,złożone prośby o wznowienie postępowania administracyjnego zarówno do Powiatowego Inspektora, jak i Wojewódzkiego Inspektora zostały złożone z zachowaniem miesięcznego terminu (...), w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego’’. ,,W celu dokonania legalizacji zabrakło przychylności ze strony Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do wznowienia postępowania’’. Skarżący domagają się wznowienia, postępowania gdyż jak twierdzą - złożone dotychczas dokumenty są ważne oraz są w obiegu prawnym. Nadto podnieśli, że wydany dokument w dniu 17 marca 2011 r. (pismo Urzędu Miejskiego w [...]) był i jest nadal – w ich ocenie - podstawą do wznowienia postępowania. Na podstawie wyżej opisanych zarzutów, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu jest w niniejszej sprawie postanowienie GINB z dnia [...] czerwca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] WINB z dnia [...] maja 2017 r. - wydane na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. - odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy altany. Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie wznowieniowe przebiega dwuetapowo: w pierwszym etapie organ bada warunki formalne wniosku, w szczególności to czy został on złożony w ustawowym terminie, a także to czy wnioskodawca wskazał podstawę wznowienia spośród wymienionych szczegółowo w art. 145-145a k.p.a., a dopiero następnie, gdy stwierdzi, że uchybienia formalne nie występują - wydaje na mocy art. 149 § 1 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania i rozpoznaje sprawę merytorycznie w celu podjęcia jednej z decyzji wskazanych w art. 151 k.p.a. tj. odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej albo uchylającej tę decyzję i rozstrzygającej na nowo o istocie sprawy. Jeżeli jednak organ ustali, że wniosek o wznowienie jest spóźniony (bądź że zawiera inne uchybienia formalne), niedopuszczalne jest dokonywanie oceny zasadności tego wniosku - dotyczy to również sądu administracyjnego, gdy rozpoznaje on skargę na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z powodów formalnych. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane w trybie art. 149 § 3 k.p.a., a zatem Sąd oceniając prawidłowość tego postanowienia bada wyłącznie to czy organ miał podstawy do odmowy wznowienia postępowania z przyczyn formalnych - Sąd nie bada natomiast tych okoliczności, podnoszonych przez skarżących, które dotyczą kwestii zasadności nakazu wykonania rozbiórki rozbudowy altany. Przechodząc do oceny zgodności zaskarżonego postanowienia z obowiązującymi przepisami należy stwierdzić, że jest ono prawidłowe. W świetle art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Skarżący jako okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania wskazują pismo Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 17 marca 2011 r. zawierające zgodę na legalizację budynku rekreacyjnego, argumentując powyższe tym, że udzielona pisemna zgoda była i jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego w celu dokonani legalizacji - jest to więc (jak wskazał organ) podstawa wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ I instancji stwierdził, że miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z dnia [...] października 2010 r. upłynął. Jak wynika bowiem z akt innej sprawy prowadzonej przez tutejszym organem (znak: [...]) skarżąca M. W. dowiedziała się o treści ww. pisma już 18 marca 2011 r. Wniosek o wznowienie postępowania został natomiast sformułowany pierwotnie w piśmie z dnia 22 października 2016 r. a następnie ponowiony w piśmie z dnia 7 lutego 2017 r., a zatem z naruszeniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Skoro więc wniosek złożono do organu z przekroczeniem terminu, organ I instancji podkreślił, że zaistniała formalna przeszkoda uniemożliwiająca wznowienie postępowania i rozpatrzenie wniosku pod względem merytorycznym. W tym miejscu Sąd wskazuje, że strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania powinna zadbać o dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o istnieniu przesłanki wznowienia. Ciężar dowodu dochowania terminu spoczywa zatem na stronie. Strona musi wykazać, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania i musi tego dokonać w sposób pozwalający organowi zweryfikować, że podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu. Skarżący konsekwentnie jako jako okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania wskazują pismo na Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 17 marca 2011 r. zawierające (jak twierdzą) zgodę na legalizację budynku rekreacyjnego. Jak słusznie organy obu instancji stwierdziły ta okoliczność stanowiła już podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki, które zostało zakończone decyzją GINB z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymującą decyzję organu I instancji odmawiającą uchylenia własnej decyzji. Jak wskazano powyżej, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem w tym uregulowaniu wyraźnie wskazuje się na moment dowiedzenia się o okoliczności, stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie moment dowiedzenia się o tym, że owa okoliczność może stanowić podstawę do wznowienia (o przysługującym prawie wznowienia). Organy prowadzące postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżących zobligowane są w pierwszej fazie postępowania o wznowienie postępowania do zbadania czy wniosek opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145b k.p.a. i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148, art. 145a § 2 i art. 145b § 2 k.p.a. Skoro, skarżąca o okoliczności wynikającej z pisma dowiedziała się już w dniu 17 marca 2011 r. (bądź 18 marca 2011 r.) w konsekwencji, słusznie organy obu instancji przyjęły, że wniosek z dnia 7 lutego 2017 r. o wznowienie postępowania został wniesiony przez skarżącą z uchybieniem terminu, określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Zachowanie terminu jest warunkiem formalnym, niezbędnym do rozpoczęcia procedowania przez organ administracji. Złożenie wniosku z przekroczeniem terminu obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, o czym stanowi art. 149 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, zarzuty podniesione przez skarżącą należało uznać za bezpodstawne. Tym samym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł o oddaleniu skargi.