VII SA/Wa 16/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A.N. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda", "organ II instancji"), działając na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., zwanej dalej "p.b."), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A. N. (dalej zwaną "skarżącą") na postanowienie Prezydenta [...] (dalej jako "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla Miasta [...] obejmującą "rozbudowę i przebudowę części pomieszczeń budynku Szkoły Podstawowej nr [...]" na działkach ew. nr [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., utrzymał w mocy ww. postanowienie. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 23 grudnia 2019 r. inwestor - Miasto [...], reprezentowane przez Burmistrza Dzielnicy [...] G. P. oraz Zastępcę Burmistrza Dzielnicy [...] M. S., wystąpił z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz wydanie pozwolenia na "rozbudowę i przebudowę części pomieszczeń budynku Szkoły Podstawowej nr [...]" na działkach ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.. Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...], Prezydent [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi Miastu [...] (dalej jako "inwestor") pozwolenia na budowę obejmującego "rozbudowę i przebudowę części pomieszczeń budynku Szkoły Podstawowej nr [...]" na działkach ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.. Pismem z dnia 20 marca 2020 r. inwestor - Miasto [...] - wystąpiło z wnioskiem o wydanie rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], z uwagi na ważny .interes społeczny. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...], Prezydent [...], powołując się na art. 108 § 1 i 2 k.p.a., nadał rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzji Prezydenta m[...]. W uzasadnieniu postanowienia organ I wskazał, że zgadza się z zawartym we wniosku inwestora wniosku, że cyt.: "że "jak najszybsze rozpoczęcie robót budowlanych jest konieczne, ponieważ istniejący budynek nie zapewnia należytego standardu dla prowadzenia szkolnej działalności. Zakończenie prac związanych z rozbudową budynku szkoły w terminie umownym do dnia 10.12.2020 r., umożliwi prowadzenie zajęć w trybie jednozmianowym i w znacznym stopni poprawi warunki nauczania". Pismem z dnia 23 kwietnia 2020 r. zażalenie na ww. postanowienia złożyła A. N.. Wskazała, że w uzasadnieniu postanowienia organ I instancji nie podał żadnych przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Powołał podstawę prawną w postaci art. 108 § 1 k.p.a. oraz zacytował fragment wniosku inwestora. Z uzasadnienia postanowienia nie wynika, aby organ I instancji dokonał jakichkolwiek ustaleń co do stanu faktycznego i prawnego sprawy. Ograniczono się jedynie do akceptacji żądania inwestora. Skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie inwestorem jest Burmistrz [...], będący zarazem kierownikiem Urzędu Dzielnicy [...] i bezpośrednim przełożonym Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...], który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę i rozpatrywał wniosek o nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Owo bezpośrednie przełożenie inwestora na organ administracji jest wyraźnie widoczne zarówno w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, jak i w toku nadania jej rygoru. Skarżąca wskazała, że jest stroną postępowania - właścicielką nieruchomości usytuowanej w sąsiedztwie projektowanej inwestycji. Nieruchomość skarżącej stanowi działka zabudowana domem jednorodzinnym, w którym skarżąca zamieszkuje. Oddziaływanie środowiskowe związane z lokalizacją szkoły podstawowej na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, stwarza konieczność szczególnie rzetelnego prowadzenia postępowania administracyjnego, z poszanowaniem praw mieszkańców. Jak wynika z ustaleń dokonanych na etapie zaskarżenia decyzji o pozwoleniu na budowę decyzja ta została wydana z licznymi uchybieniami, bezwzględnie kwalifikującymi wniosek inwestora do rozstrzygnięcia negatywnego, takimi jak: - istotna rozbieżność pomiędzy nazwą inwestycji, a jej rzeczywistym zakresem wynikającym z projektu budowlanego, - niezgodność przedmiotu inwestycji w postaci rozbudowy i przebudowy pomieszczeń z przepisami prawa budowlanego, - niezgodność przedmiotu pozwolenia na budowę z przedmiotem inwestycji wynikającym z projektu budowlanego. Zdaniem skarżącej Prezydent [...] zaniechał rozpatrzenia sprawy w zakresie spełnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od zasady wykonalności decyzji ostatecznych. Nie wskazano, która z przesłanek art. 108 § 1 k.p.a. została uznana za podstawę nadania rygoru, ani nie ustalono czy zwłoka w wykonaniu decyzji o pozwoleniu na budowę zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Nie ustalono również, czy zagrożenie to ma realny charakter oraz nie wyjaśniono tego stronom w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Nie wykazano "niezbędności" nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o pozwoleniu na budowę w niniejszej sprawie/ Odnosząc się do argumentu inwestora zacytowanego w uzasadnieniu postanowienia skarżąca stwierdziła, iż nie jest on adekwatny do zastosowania wyjątku ustawowego. Przesłanki zastosowania art. 108 § 1 k.p.a. w niniejszej sprawie nie zostały zatem wykazane, a zarazem nie można ich uznać za prawdopodobne i realnie istniejące. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy ww. postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...]. Wojewoda wskazał, że przytoczona w postanowieniu I instancji przesłanka - ważny .interes społeczny, t.j. zapewnienie należytego standardu dla prowadzenia szkolnej działalności oświatowej, co ma bezpośrednie przełożenie na poprawienie warunków do nauki dla uczniów, pracy nauczycieli oraz również poprawy bezpieczeństwa w budynku szkoły - stanowi o wyjątkowo ważnym interesie społecznym, a co za tym idzie zasadnym było przez organ I instancji zastosowanie instytucji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2020 r. Skargę na powyższą decyzję wniosła A. N., Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o uchylenie postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację zaprezentowaną w zażaleniu na postanowienie I instancji. Dodatkowo wskazała, że ustawodawca nie przyznaje inwestycjom oświatowym, ani wszelkim inwestycjom realizowanym przez organy władzy, przywilejów proceduralnych z mocy prawa. Inwestycje te podlegają zasadom ogólnym prawa i postępowania administracyjnego, chyba że przepis ustawowy stanowi inaczej. W przypadku takim, jak w niniejsza sprawa, ustanowienie rygoru natychmiastowej wykonalności dla decyzji o pozwoleniu na budowę wymaga szczegółowego i rzetelnego przeanalizowania przesłanki zawartej art. 108 § 1 k.p.a., to jest "niezbędności" niezwłocznego wdrożenia decyzji w życie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Skarga nie mogła zostać uwzględniona, zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla Miasta [...] obejmującą "rozbudowę i przebudowę części pomieszczeń budynku Szkoły Podstawowej nr [...]" na działkach ew. nr [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.. W przedmiotowej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcia zostały wydane na podstawie art. 108 § 1 i § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Stosownie natomiast do art. 108 § 2 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie. Przepis art. 108 § 1 k.p.a. określa przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, których wystąpienie nie oznacza jednak obowiązku nadania decyzji tego rygoru. Wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być poddawane wykładni ścisłej, chodzi o sytuacje gdy zwłoka w wykonaniu decyzji zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Przy czym zagrożenie to musi mieć realny charakter i nie może być tylko prawdopodobne. Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja staje się wykonalna, mimo iż nie jest ostateczna. Należy przy tym przyjąć, że decyzja staje się natychmiast wykonalna z dniem wydania decyzji pisemnej lub z dniem ogłoszenia decyzji ustnej, gdy rygor został nadany w decyzji. Organ, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, nie jest uprawniony do określania, od kiedy decyzja jest wykonalna. Przesłanką wspólną dla wszystkich przypadków nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wymienionych w powyższym przepisie, jest "niezbędność" niezwłocznego wdrożenia decyzji w życie. Odwołując się do pojęcia niezbędności niezwłocznego działania, ustawodawca uznaje, że może to nastąpić w takim przypadku, w którym nie można się obejść w danym czasie i istniejącej sytuacji bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. W okolicznościach niniejszej sprawy inwestor zwrócił się o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla Miasta [...] obejmującą "rozbudowę i przebudowę części pomieszczeń budynku Szkoły Podstawowej nr [...]" na działkach ew. nr [...],[...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., wskazując, że jak najszybsze rozpoczęcie robót budowlanych jest konieczne, ponieważ istniejący budynek szkoły nie zapewnia należytego standardu dla prowadzenia szkolnej działalności. Zakończenie prac związanych z rozbudową budynku szkoły w terminie umownym do dnia 10 grudnia 2020 r., umożliwi prowadzenie zajęć w trybie jednozmianowym i w znacznym stopni poprawi warunki nauczania. W ocenie Sądu słusznie wskazał Wojewoda, że jak najszybsze prowadzenie robót budowlanych jest niezbędne z uwagi na ważny interes społecznym tj. zapewnienie należytego standardu dla prowadzenia szkolnej działalności oświatowej, co ma bezpośrednie przełożenie na poprawienie warunków do nauki dla uczniów, pracy nauczycieli oraz również poprawy bezpieczeństwa w budynku szkoły. Z powyższego wynika "niezbędność" wdrożenia ww. decyzji w życie. Dlatego też za prawidłowe należy uznać stanowisko wyrażone przez Wojewodę w zaskarżonym postanowieniu. Dokonując analizy zarówno zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Biorąc powyższe pod uwagę, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż w zaskarżonym postanowieniu brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ odwoławczy poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia zasługuje na aprobatę, zaś postawione zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z organem , uzasadnioną interesem skarżącej. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uznał, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. spełnia wymogi ustawowe określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ wyraźnie wskazał wszelkie istotne przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, wyjaśniając przy tym dokładnie ich znaczenie dla strony skarżącej. Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.