VII SA/Wa 1581/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, asesor WSA Anna Milicka – Stojek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2022 r. sprawy ze skargi E. C. i K. C. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 maja 2022 r. nr 901/22 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę

I. Postanowieniem z (...) lutego 2022 r. nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. M., na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, znajdującego się na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym (...), położonej w miejscowości O. gmina H. W postanowieniu poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego. Postanowienie skierowano do inwestorów – E. i K. C. II. Po rozpatrzeniu odwołania inwestorów, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z 26 maja 2022 r. nr 901/22, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Wskazał, że 13 października 2021 r. PINB z urzędu wszczął postepowanie administracyjne w sprawie rozbudowy, nadbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, znajdującego się na działce o nr ewid. (...), w O., gmina H. Na działce znajduje się m.in. parterowy budynek mieszkalny jednorodzinny konstrukcji murowanej, z poddaszem użytkowym, o rzucie dającym się wpisać w prostokąt o bokach 13,72 m x 16,51 m. Dach budynku o konstrukcji drewnianej, wielospadowy, na dzień kontroli bez pokrycia dachowego. Budynek zlokalizowany w odległości wynoszącej 14,76 m od istniejącego ogrodzenia działki od strony południowo-wschodniej, w odległości od 9,88 m do 11,60 m od istniejącego ogrodzenia działki od strony południowo-zachodniej oraz w odległości 4,17 m od ogrodzenia od północnego-zachodu. Budynek podłączony do dwukomorowego, bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe. Metalowe pokrywy zbiornika o średnicy 0,68 m zlokalizowane są w odległości wynoszącej od 4,45 m do 4,53 m od ogrodzenia działki od strony południowo-zachodniej, w odległości 4,67 m do 4,75 m od południowo zachodniej ściany budynku. Ściana południowo-zachodnia oraz południowo-wschodnia bez warstw ocieplenia. Od strony wschodniej budynek rozbudowano o część o rzucie prostokąta i bokach 4,59 m x 6,01 m. Część rozbudowana konstrukcji drewnianej, o wielospadowym dachu, także konstrukcji drewnianej bez pokrycia dachowego. Wewnątrz tej części podłoże stanowi wylewka betonowa. Od północno-zachodniej strony budynku mieszkalnego znajduje się obiekt budowlany konstrukcji drewnianej, którego konstrukcję stanowi 12 słupów drewnianych o przekroju prostokątnym: 3 szt. - 28 cm x 13 cm, 1 szt. - 29 cm x 13cm, 8 szt. - 14 cm x 14cm. Obiekt o wymiarze rzutu 3,44 m x 6,19 m ze ścianą pełną od strony działki o nr ewid. (...). Od południowego-wschodu obiekt ograniczony ścianą zewnętrzną budynku mieszkalnego, natomiast od południowego-zachodu i północnego-wschodu pomiędzy słupkami konstrukcyjnymi znajdują się otwory o szerokości 2,88 m i wysokości 2,43 m. Obiekt zlokalizowany w odległości 0,42 m do 0,53 m od ogrodzenia z działką o nr ewid. (...). Konstrukcja dachu dwuspadowa, drewniana, bez pokrycia dachowego, spójna z konstrukcją więźby budynku mieszkalnego. Wewnątrz budynku mieszkalnego w poziomie parteru wydzielonych jest 11 pomieszczeń umeblowanych i wyposażonych jak na funkcję mieszkalną z pomieszczeniami pomocniczymi. Pomieszczenia o wysokości w świetle 2,79 m w tym jedno o wysokości w świetle 2,91 m, w którym w dniu kontroli znajdowały się m.in. materiały budowlane, narzędzia. Schody na poziom poddasza żelbetowe, bez warstw wykończeniowych, bez barierek i balustrad zabezpieczających. W poziomie poddasza wydzielonych jest 10 pomieszczeń o zróżnicowanej wysokości - maks. 4,71 m, wysokość ścianek kolankowych od 1,11 m do 2,95 m. Pomieszczenia puste, w jednym zamontowany ustęp i kabina prysznicowa, wyprowadzone zakończenia instalacyjne. Pomieszczenia poddasza w trakcie prac wykończeniowych. Obecny podczas czynności kontrolnych K. C. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczył, że "(...) wraz z żoną kupiłem nieruchomość w 2019 r. od Państwa M. i M. D., którzy postawili budynek. Przy budynku mieszkalnym od momentu zakupu, a właściwie w 2020 r. rozpoczęliśmy termomodernizację budynku, wymieniliśmy okna na stolarkę o takich samych wymiarach jak była, drzwi wejściowe zostały wymienione na nowe wraz z poszerzeniem o 10 cm, więźba dachowa nie była zdejmowana, nadbudowaliśmy część nad garażem, dociepliliśmy fundamenty, poszycie docieplenia zostało celowo zdjęte ze względu na to, że mieliśmy w domu kunę, dach był nieszczelny, woda dostawała się za styropian i wewnątrz budynku wytworzył się grzyb. Obecnie w budynku trwa wykończenie pomieszczeń poddasza, przy zakupie budynku pomieszczenia były w stanie surowym, czego dowodem jest operat szacunkowy na dzień zakupu. W poziomie parteru istnieją pomieszczenia o funkcji: wiatrołap, komunikacja, kuchnia, jadalnia, salon. Spiżarnia, pokój, schowek pod schodami, łazienka, kotłownia, garaż, klatka schodowa. Na poddaszu planujemy pomieszczenia o funkcji: komunikacja, 2 łazienki, wc, 2 garderoby i 4 pokoje. W 2021 r. od wschodu budynku został wykonany ogród zimowy a od północnego-zachodu również w 2021 r. - wiata na narzędzia ogrodowe, Inwestorem robót jestem ja wraz z żoną E. C. Wiata została wykonana z konstrukcji drewnianej, drewno zaimpregnowane ognioodpornym praparatem, tj. Fobos M4 (...) Wiata nie jest związana z budynkiem, nie skręcona żadnymi śrubami i do żadnych nośnych ścian (...) pomieszczenie o najwyższej wysokości na parterze to garaż (...)". Z akt sprawy wynika, że decyzją Nr (...) z (...) marca 2004 r. Starosta M. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. D. i M. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem oraz szczelnego osadnika ścieków w miejscowości O., gmina H.. Zawiadomieniem z 8 czerwca 2012 r. inwestorzy zawiadomili powiatowy organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy ww. budynku z garażem, które organ powiatowy przyjął bez sprzeciwu. Analiza dokumentacji projektowej wskazuje, że nie uprawniała ona inwestora do wykonania dodatkowych robót budowlanych polegających na: - rozbudowie budynku mieszkalnego od strony wschodniej o ogród zimowy i od strony północno-zachodniej o wiatę gospodarczą, - na nadbudowie części budynku mieszkalnego nad garażem, - przebudowie budynku mieszkalnego polegającej na wymianie pokrycia dachowego, wymianie stolarki okiennej, wymianie drzwi wejściowych z poszerzeniem otworu drzwiowego. MWINB wskazał, że postanowieniem nr (...)z 5 maja 2022 r. zlecił PINB przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez ustalenie: - czy wiata znajdująca się od strony północno-zachodniej ww. budynku mieszkalnego (przy granicy z działką o nr ewid. (...) położoną jw.) jest z nim konstrukcyjnie połączona, a jeżeli tak to czy połączenie to ma charakter trwały, - w jakich konkretnie miejscach ww. budynku mieszkalnego (tzn. w części rozbudowanej i nadbudowanej czy też w części pierwotnej bryły obiektu) dokonano wymiany stolarki okiennej oraz drzwiowej (tj. wejściowej). W wyniku dodatkowych oględzin przeprowadzonych 9 maja 2022 r. ustalono, że znajduje się na niej budynek mieszkalny jednorodzinny, przy którego północno-zachodniej stronie znajduje się wiata konstrukcji drewnianej - brak możliwości sprawdzenia konstrukcyjnego i trwałego połączenia z budynkiem mieszkalnym. W opisie znajdującym się na zdjęciach stanowiących załącznik do protokołu oględzin wskazano na ciągłość ocieplenia oraz obróbki blacharskiej budynku mieszkalnego jednorodzinnego i wiaty oraz zlicowanie słupów konstrukcyjnych wiaty ze ścianą budynku. W toku oględzin dokonano zwymiarowania stolarki okiennej w ościeżach zarówno w części rozbudowanej, nadbudowanej jak i pierwotnej bryły budynku jak również stolarki drzwiowej wejściowej, co szczegółowo przedstawiono na załącznikach do protokołu oględzin. Obecny podczas oględzin K. C. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczył, że "(...) nadbudowane zostało pom. nad garażem i pom. podwyższone w łazience, rozbudowany został ogród zimowy - konstrukcja drewniana, w pomieszczeniach rozbudowanych i nadbudowanych wyżej wymienionych, to jest łazienka, pomieszczenie nad garażem i ogród zimowy, wstawiłem okno, nowe w ogrodzie zimowym i w pomieszczeniu nad garażem, ponadto zostały zmienione drzwi wejściowe. Okno w pomieszczeniu 1.9 o symbolu 01 od strony ogrodu zimowego było wcześniej przez pierwotnych właścicieli wymienione na drzwi. Okno środkowe w wykuszu o symbolu 03 zostało obniżone (zostały wstawione drzwi). Pozostała stolarka okienna i wrota garażowe zostało wymienione. W pomieszczeniach (...) w chwili obecnej brak 2 sztuk Veluxów. Nad klatką schodową wstawiony został Velux. 13.10.2021 r. oświadczyłem, że od strony północno-zachodniej budynku znajduje się wiata o konstrukcji drewnianej, zabezpieczona impregnatem ognioodpornym, z trzech stron otwarta, nie związana z budynkiem co przedstawiłem w dokumentacji fotograficznej w trakcie realizacji wiaty. Na zdjęciach ewidentnie widnieje, że wiata nie jest trwale związana z budynkiem, dach wiaty znajduje się niżej od dachu budynku mieszkalnego (...). Wiata nie jest konstrukcyjnie połączona z budynkiem mieszkalnym. Strona wiaty granicząca z działką nr (...)nie jest zabudowana elementem łatwopalnym, jest otwarta, nie jest pełna. Dach na wiacie (...) dotyczy ocieplenia, które w obecnym stanie zaczyna tracić parametry cieplne i niszczeje przez to na budynku jednorodzinnym zdarzają się przecieki (...) Wody opadowe z wiaty odprowadzane są na część działki mojej tj. 1525/22. Zdaniem MWINB, zakwalifikowanie przez PINB robót budowlanych prowadzonych przy ww. budynku mieszkalnym jako rozbudowy i nadbudowy obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b. jest prawidłowe. Jakkolwiek obowiązujące przepisy nie formułują definicji pojęcia rozbudowy i nadbudowy obiektu budowlanego, to jednak jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych przez rozbudowę należy rozumieć zmianę charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość. Rozbudową będzie więc powiększenie istniejącego obiektu budowlanego o dodatkowe pomieszczenie, które stanowi część obiektu budowlanego funkcjonalnie związaną z tym obiektem. W wyniku nadbudowy zaś powstaje nowa część istniejącego już obiektu budowlanego, w wyniku czego zwiększa się wysokość obiektu i powierzchnia użytkowa. Wyróżnikiem prac składających się na budowę jest powstanie nowej substancji budowlanej. W niniejszej sprawie charakter wykonanych robót budowlanych bezsprzecznie wskazuje na rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego. Czynności kontrolne potwierdziły bowiem wykonanie od strony wschodniej ww. budynku ogrodu zimowego o wymiarach 4,59 m x 6,01 m, który został konstrukcyjnie i funkcjonalnie powiązany z budynkiem. Rozbudowa ww. budynku o ogród zimowy nie została przewidziana w dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Starosty M. z (...) marca 2004 r. Podobnie odnieść to należy do zaobserwowanej w toku kontroli oraz oględzin od strony północno-zachodniej budynku wiaty konstrukcji drewnianej. Jakkolwiek z materiału dowodowego sprawy wynika, że ww. obiekt nie posiada wszystkich przegród budowlanych/ścian osłonowych, które wydzielają go z przestrzeni (brak przegrody/ściany od południowego-zachodu i północnego-wschodu oraz pełnej przegrody/ściany od strony działki o nr ewid. 1525/18), tak zdaniem organu wojewódzkiego ww. wiaty nie można rozpatrywać jako odrębnego od budynku obiektu budowlanego. Przemawia za tym fakt "wtopienia" słupów wiaty w ocieplenie budynku mieszkalnego (zlicowanie słupów konstrukcyjnych wiaty ze ścianą budynku), "spójność" dachu wiaty z konstrukcją więźby budynku mieszkalnego oraz ciągłość ocieplenia oraz obróbki blacharskiej budynku mieszkalnego jednorodzinnego i wiaty. Co prawda czynności kontrolne oraz oględziny przeprowadzone na zlecenie tut. organu nie potwierdziły "wprost" konstrukcyjnego i trwałego połączenia wiaty z budynkiem mieszkalnym, tak opisane wyżej okoliczności przemawiają w ocenie organu II instancji za tym, że wiata wraz z budynkiem mieszkalnym stanowią jedną całość. Stanowiska tego nie podważa załączona do zażalenia dokumentacja zdjęciowa. Otóż po pierwsze obrazuje ona (według adnotacji umieszczonej na zdjęciach) stan na początek 2021 r. (czynności kontrolne przeprowadzone zostały 10 miesięcy później, natomiast oględziny po upływie ponad roku - stan zaawansowania prac różni się od przedstawionych na zdjęciach), po drugie jakość zdjęć nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie braku konstrukcyjnego połączenia wiaty i budynku (w sposób wyraźny przedstawiono i opisano wyłącznie część wiaty pod zadaszeniem). Dodatkowo należy wskazać na nadbudowę opisanego budynku mieszkalnego nad częścią garażową. Powyższe wynika z porównania dokumentacji zdjęciowej stanowiącej załącznik do protokołu kontroli, na której przedstawiono widok na elewację frontową budynku tj. południowo-zachodnią z rzutem elewacji frontowej znajdującej się w zatwierdzonym projekcie budowlanym (Rys. A1). Jak łatwo zauważyć dach nad częścią garażową, który miał zaczynać się bezpośrednio nad wrotami garażowymi został wyniesiony w górę na wysokość 7,51 m od poziomu przyległego terenu do spodu deskowania (według projektu budowlanego wysokość ta winna wynosić 6,10 m mierząc od poziomu przyległego terenu do spodu krokwi na garażem - vide: przekrój A-A - Rys. A8). W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że organ powiatowy oprócz wstrzymania robót budowlanych związanych z rozbudową i nadbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, znajdującego się na działce o nr ewid. (...), położonej w miejscowości O., gmina H., wstrzymał również prace prowadzone przy jego przebudowie, za czym zdaniem organu I instancji przemawia wymiana przez inwestorów pokrycia dachowego oraz stolarki okiennej i drzwiowej z poszerzeniem otworu drzwiowego. Mając to na uwadze MWINB przypomniał, że w toku czynności kontrolnych, a także oględzin przeprowadzonych na zlecenie organu wojewódzkiego ustalono, że inwestorzy prowadzą roboty budowlane związane z wymianą pokrycia dachowego nad całym obiektem tj. zarówno nad częścią rozbudowaną, nadbudowaną jak i nad częścią pierwotną budynku. Podobnie z ustaleń kontrolnych oraz oględzin, a także oświadczeń K. C. złożonych w toku wymienionych czynności wynika, że inwestorzy dokonali wymiany stolarki okiennej oraz zmiany jej wymiarów i usytuowania w części pierwotnej budynku wraz z poszerzeniem drzwi wejściowych oraz wstawienia nowych okien w części rozbudowanej i nadbudowanej (co szczegółowo przedstawiono na załącznikach do protokołu oględzin z 9 maja 2022 r.). Z uwagi na spójność dachu części pierwotnej budynku oraz części rozbudowanych i części nadbudowanej oraz zmianę stolarki okiennej i drzwiowej pośrednio wynikającą z dokonanej rozbudowy i nadbudowy, ww. prace należy oceniać kompleksowo (w całości) w ramach jednego postępowania administracyjnego (tj. jako realizację jednej inwestycji, co w protokole kontroli i oględzin potwierdził również skarżący). Inwestorzy zostali poinformowani o prawie do złożenia wniosku o legalizację, a także o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i sposobie jej wyliczenia. III. Skargę na powyższe postanowienie wywiedli E. i K. C., zrzucając naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia PINB wstrzymującego roboty budowlane prowadzone przy rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, znajdującego się na działce o nr ewid. (...), położonej w miejscowości O., gm. H., 2 art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez wyciągnięcie z materiału dowodowego błędnego wniosku, niemającego w nim oparcia, tj. że w omawianej sprawie materiał dowodowy nie dał podstawy do uchylenia postanowienia organu I instancji, mimo że materiał dowodowy zebrany w sprawie przeczy takiemu stanowisku, a postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa; 3. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez wyciągnięcie z materiału dowodowego błędnego wniosku, niemającego w nim oparcia, że wiaty znajdującej się od strony północno-zachodniej ww. budynku mieszkalnego nie można rozpatrywać jako odrębnego od budynku mieszkalnego obiektu budowlanego. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PINB oraz o orzeczenie o kosztach postępowania. W ocenie strony, organy wydały postanowienia z naruszeniem ich interesów prawnych oraz z naruszeniem przepisów prawa. Niewątpliwie organ nadzoru I instancji, czego nie zauważył MWINB, wadliwie przeprowadził postępowanie dowodowe, przez co wyciągnął wadliwe wnioski. Podstawą wydania aktu administracyjnego powinno być rzetelnie przeprowadzone postępowanie administracyjne. Wielokrotnie w trakcie prowadzenia postępowania skarżący podkreślali (załączając również zdjęcia), że wiata od strony północno-zachodniej ww. budynku mieszkalnego nie jest konstrukcyjne i trwale związana z budynkiem mieszkalnym, a tym samym stanowi odrębny obiekt. Niezrozumiałym jest przyjęcie przez organy odmiennego stanowiska, tym bardziej, że sam organ nadzoru budowlanego I instancji w protokole czynności kontrolnych z 9 maja 2022 r. stwierdził, że brak jest możliwości sprawdzenia konstrukcyjnego i trwałego połączenia wiaty z budynkiem. W ocenie skarżących, skoro PINB nie miał w trakcie czynności kontrolnych możliwości sprawdzenia konstrukcyjnego i trwałego połączenia wiaty z budynkiem mieszkalnym, powinien uzupełnić materiał dowodowy poprzez m.in. zobowiązanie inwestorów do przedłożenia odpowiedniej dokumentacji technicznej. Dodatkowo w trakcie czynności kontrolnych, rozmawiając z pracownikami PINB skarżący uzyskali informację, że nie posiadają oni uprawnień budowlanych, co widać w aktach sprawy. Jest to naruszenie prawa, gdyż przynajmniej jedna z osób powinna posiadać uprawnienia budowlane. Stanowiska MWINB odnośnie do braku możliwości rozpatrywania wiaty jako odrębnego obiektu od budynku mieszkalnego jest nielogiczne, nie ma uzasadnienia w stanie faktycznym. Z jednej strony organ sam wskazuje, że czynności kontrole przeprowadzone przez PINB nie potwierdzają wprost konstrukcyjnego i trwałego połączenia wiaty z budynkiem mieszkalnym, a następnie stwierdza, że wiaty nie można rozpatrywać jako samodzielnego obiektu. Skoro organ II instancji miał wątpliwości, to mógł zlecić PINB uzupełnienie materiału dowodowego poprzez np. przedłożenie odpowiedniej dokumentacji technicznej. Skarżący wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oceny technicznej dotyczącej wiaty znajdującej się od strony północno-zachodniej budynku mieszkalnego jednorodzinnego na potwierdzenie faktu, że wiata nie jest konstrukcyjne i trwale związana z budynkiem mieszkalnym, a tym samym stanowi odrębny obiekt. Dokumentacja ta jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowa wiata nie stanowi rozbudowy budynku mieszkalnego, a jest odrębnym obiektem. Strona przedłożyła ocenę techniczną dopiero teraz z uwagi na to, że wcześniej organy nadzoru budowlanego nie zobowiązały do uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie przedłożenia dokumentacji technicznej. IV. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: V. Skarga jest nieuzasadniona. Zarówno ze skargi jak i okoliczności sprawy wynika, że inwestorzy kwestionują postanowienie MWINB i poprzedzające je postanowienie PINB jedynie w zakresie, w jakim odnosi się do "wiaty", która ich zdaniem stanowi samodzielny obiekt budowlany, niepołączony trwale z budynkiem mieszkalnym, przez co w tym przypadku nie można mówić o jego rozbudowie. W niniejszej sprawie poza jakimkolwiek sporem pozostaje to, że skarżący dopuścili się samowoli budowlanej poprzez rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jaki nabyli od poprzednich właścicieli i który został przyjęty do użytkowania w stanie zgodnym z zatwierdzonym uprzednio projektem budowlanym (okoliczność niekwestionowana). Działania skarżących podjęte przy obiekcie spełniają niewątpliwie definicję budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b., a więc są zarówno rozbudową (patrz chociażby ogród zimowy) i nadbudową (patrz podniesienie dachu nad częścią garażową i stworzenie w ten sposób przestrzeni mieszkalnej nad garażem). W sprawie należy także przyjąć, że skarżący dopuścili się również przebudowy budynku w rozumieniu art. 3 pkt 7a P.b., której nie należy jednak oceniać odrębnie. Trafnie bowiem wskazują organy, że przemawia za tym wymiana pokrycia dachowego oraz stolarki okiennej i drzwiowej, połączona z poszerzeniem otworu wejściowego, a także umieszczenie okien dachowych w miejscach, w których pierwotnie się nie znajdowały. I choć obecnie przebudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego połączona z ingerencją w przegrody zewnętrzne (patrz wspomniane poszerzenie otworu na drzwi i nowe okna), nie wymaga już decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia - art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. "a" P.b., to Sąd za słuszne uznaje stanowisko MWINB, który wskazując na spójność dachu części pierwotnej oraz rozbudowanej i nadbudowanej, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, będącej efektem dokonanej rozbudowy i nadbudowy, kwalifikuje te prace jako jedną, zorganizowaną całość, którą oceniać należy kompleksowo, stąd tryb z art. 48 P.b. jest prawidłowy. Powyższe kwestie nie budzą zasadniczego sporu w sprawie. To co w niej budzi istotne zastrzeżenia, to budowa "wiaty", umiejscowionej od strony części garażowej budynku w kierunku działki o nr ewid. (...). Skarżący uważają, mówiąc w pewnym uproszczeniu, że obiekt ten, stanowi odrębny ustrój budowlany, zatem należy go traktować jako obiekt samodzielny, niepołączony z budynkiem mieszkalnym, a więc nie podlegający procedurze legalizacji. W istocie strona uznaje, że wiata, z uwagi na swoją samodzielność, nie jest niezgodna z prawem budowlanym i nie podlega weryfikacji w trybie postępowania legalizacyjnego z art. 48 i nast. P.b. Sąd nie podziela powyższego poglądu. Przypomnieć w tym miejscu należy, że na obecnym etapie sprawy organy wydały jedynie postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych. Rozstrzygnięcie to ma wyłącznie charakter formalny i sprowadza się do zablokowania możliwości dalszej, podjętej niezgodnie z prawem, realizacji obiektu budowlanego i ewentualnego wdrożenia procesu legalizacji. Jest to więc postanowienie o wpadkowym charakterze, wydawane przez organ na wstępnym etapie sprawy. Nie dziwi więc, że nie może ono rozstrzygać o prawidłowości składanego na dalszym etapie wniosku o legalizację i o końcowym efekcie postępowania. Organ w postanowieniu nie formułuje bowiem jakichkolwiek ocen dotyczących merytorycznej strony ewentualnego przyszłego wniosku o legalizację, stwierdzając jedynie, że doszło w sprawie do samowoli budowlanej, której skutki będą dopiero usuwane, zaś efekt końcowy, na tym etapie sprawy, nie jest możliwy do przewidzenia, a tym bardziej nie może zostać narzucony. Sąd podziela, w zasadzie niekwestionowany w praktyce orzeczniczej, pogląd, że o kwalifikacji samowolnie wykonanego obiektu, obok spełniania przesłanek z art. 3 P.b., decyduje również zamierzona i realizowana przez inwestora funkcja obiektu (zob. wyrok tutejszego Sądu z 10 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2183/21). Zasadnie zatem organy oceniają całość robót inwestycyjnych, patrząc na nie jako jedno zamierzenie, co nie oznacza jednakowoż, że końcowo w taki sam sposób na kwestie te będą mogły patrzeć, dokonując legalizacji. Jakkolwiek organy słusznie uznały, że w sprawie doszło do samowoli budowlanej, to jednak na etapie postępowania o wydanie postanowienia wstrzymującego roboty budowlane nie oceniają możliwości i przede wszystkim sposobu legalizacji samowoli budowlanej. Podkreślić bowiem trzeba, że kwalifikacja wykonanych samowolnie robót budowlanych, odbywa się na podstawie przepisów obowiązujących w dacie ich realizacji, zaś ocena zgodności zrealizowanej samowolnie budowy z prawem, podlega już ocenie według stanu prawnego z daty orzekania organu (z pewnymi wynikającymi z orzecznictwa zastrzeżeniami o charakterze gwarancyjnym - np. co do zgodności zamierzenia z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). W niniejszej sprawie, w odniesieniu do spornej "wiaty", organy słusznie uznały, że obiekt ten, jakkolwiek być może został dobudowany do pierwotnego budynku mieszkalnego, czego nie można z całą stanowczością wykluczyć z uwagi na stan zaawansowania prac inwestycyjnych (przykrycie wcześniejszych robót konstrukcyjnych kolejnymi etapami wykończeniowymi), stanowi w tym momencie jedną, funkcjonalną całość (jest zespolony) z budynkiem mieszkalnym. Trwałość połączenia obu obiektów, nie może być jednak rozważana jedynie i wyłącznie w kontekście połączenia ich konstrukcji, na co wskazują skarżący. Owo połączenie może również wynikać ze sposobu zespolenia obu obiektów. W tej sprawie organy trafnie więc zwracają uwagę, że konstrukcja wiaty, od strony budynku mieszkalnego, jest w całości "wtopiona" w zewnętrzną część elewacji budynku mieszkalnego. Zdjęcia inwestycji wyraźnie wskazują, że cała konstrukcja wiaty od strony budynku mieszkalnego, została przykryta jego elewacją (patrz zdjęcia od frontu i wewnątrz). Potwierdza to również przedłożona przez skarżących ocena techniczna z lipca 2022 r., która próbuje wykazać odrębność obu obiektów (wiaty i domu) jedynie w sensie konstrukcyjnym, przy czym źródłem owych ocen jest istotna ingerencja w elewację (wykonanie otworów penetrujących i odsłonięcie styropianu, w celu ukazania niezależności konstrukcyjnej). Nadal jednak oba obiekty stanowią jedną, zorganizowaną całość i wbrew stanowisku skarżących, "wiata" jest nadal trwale związana z budynkiem mieszkalnym, a zatem nie stanowi odrębnego obiektu. Na obecnym etapie sprawy jest więc niemożliwe przyjęcie poglądu, że mamy do czynienia z dwoma, niezależnymi obiektami, z których każdy podlega odrębnej ocenie. Byłoby tak bowiem wtedy, gdyby obiekty te nie zostały ze sobą trwale zespolone. Organy zasadnie zatem uznały, że należy wstrzymać roboty budowlane i umożliwić inwestorowi "wszczęcie" postępowania legalizacyjnego, które powiązane jest z wnioskiem o legalizację, jaki należy złożyć w terminie 30 dni i opłatą legalizacyjną, o czy słusznie skarżących poinformowano. O ile Sąd uznaje, że cała inwestycja stanowiła samowolę budowlaną, to jednak nie rozstrzyga sposobu zakończenia postępowania, w tym nie wyklucza ewentualnej możliwości uznania spornej "wiaty", za obiekt samodzielny. Jakkolwiek bowiem stan samowoli budowlanej uwzględniany jest na podstawie ustaleń odnoszących się do daty jego powstania (o czym była już mowa), to jednak jego likwidacja nawiązywać musi do stanu obecnego (tak prawnego jak i faktycznego). Nie jest zatem wykluczone, o czym Sąd w niniejszej sprawie jednak nie rozstrzyga i czego nie ocenia, przedłożenie takiej dokumentacji legalizacyjnej, która wskazywać będzie na sposób usunięcia stanu niezgodności z prawem i "rozdzielenie" obu obiektów. Ta kwestia będzie jednakowoż przedmiotem ewentualnego dalszego postępowania organów, w sytuacji gdy inwestorzy zdecydują się na legalizację (z akt wynika, że wniosek o legalizację został złożony). Niezasadny jest tym samym zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. MWINB słusznie utrzymał postanowienie PINB w mocy. Nie ma także mowy o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy przeprowadziły prawidłowy proces dowodowy, wyciągając słuszne wnioski ze zgromadzonego materiału. Sąd wyjaśnia, że z art. 77 § 1 k.p.a. wynika zasada koniecznego współdziałania organu i strony w wyjaśnieniu istoty sprawy. Nie jest więc tak, że strona, która dopuszcza się samowoli budowlanej, będąc jej wyłącznym sprawcą, może wymagać od organu czynienia ustaleń, które ze swej istoty łączą się z ingerencją w obiekt budowlany, która połączona jest koniecznością jego uszkodzeniem (patrz odsłonięcie elewacji w przedłożonym opracowaniu). W związku z powyższym, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania postanowienia MWINB i na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Augustyniak-Pęczkowska