VII SA/Wa 1534/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant st. referent Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2014 r.; znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2014 r. znak [...]umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2011 r. wpisującej do rejestru zabytków pod numerem [...]zespół zabudowy Wojewódzkiego Centrum Pediatrii "[...]" w [...] w związku z odwołaniem Stowarzyszenia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem z dnia 28 grudnia 2009 r. Stowarzyszenie [...]" wniosło o objęcie ochroną prawną budynków Sanatorium w [...]wraz z przyległym terenem. Po rozpatrzeniu w/w wniosku, [...]Wojewódzki Konserwator Zabytków w trybie art.31 Kodeksu postępowania administracyjnego, pismem z dnia 14 lutego 2011 r. wszczął z urzędu "postępowanie w sprawie wpisania do rejestru województwa śląskiego zespołu zabudowy Wojewódzkiego Centrum Pediatrii [...] (gmina [...] powiat [...]. Decyzją z dnia [...]grudnia 2011 r., znak: [...],[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, wpisał do rejestru zabytków pod numerem [...], zespół zabudowy Wojewódzkiego Centrum Pediatrii "[...], który tworzą: 1. Budynek portierni; 2. Budynek willi dyrektora (ob. budynek mieszkalny); 3. Pawilon mieszkalny chłopców (ob. pawilon chorych); 4. Leżalnia – weranda (ob. składy i solarium); 5. Pawilon mieszkalny dziewcząt (ob. pawilon chorych); 6. Szkoła i oddział gruźlicy kostnej (ob. pawilon chorych); 7. Budynek administracyjno-leczniczy (ob. administracja i rentgen); 8. Sala gimnastyczna; 9. Wieża (ob. pawilon chorych); 10. Pawilon gruźlicy kostnej – łącznik (ob. pawilon chorych); 11. Skrzydło z salą imprezowo – jadalną (ob. jadalnia); 12. Pawilon kuchni, pralni i mieszkalny (ob. kuchnia i jadalnia); 13. Skrzydło gospodarcze (ob. skrzydło mieszkalne – hotel); 14. Kotłownia; 15. Otoczenie zespołu zabudowy, wyznaczone na mapie i w treści decyzji. Integralną częścią w/w decyzji są dwa załączniki: nr 1 – z opisem poszczególnych budynków zespołu, nr 2 – graficzny z oznaczonymi granicami wpisu i obiektami budowlanymi tego zespołu. Od w/w decyzji odwołanie złożyło Stowarzyszenie [...] W toku postępowania wyjaśniającego, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o udzielenie informacji czy zostało wydane postanowienie o dopuszczeniu na prawach strony Stowarzyszenia [...]do postępowania administracyjnego wszczętego postanowieniem z dnia [...]lutego 2011 r., a także zwrócił się o ewentualne uzupełnienie akt sprawy o postanowienie wydane w sprawie dopuszczenia w/w Stowarzyszenia do tego postępowania. W odpowiedzi, pismem z dnia 2 maja 2014 r., [...]Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował organ drugiej instancji, że: "we wniosku Stowarzyszenia [...]w [...] z dnia 28 grudnia 2009 r. znalazło się jedynie żądanie wpisania do rejestru zabytków sanatorium w [...]. Stowarzyszenie nie wnioskowało o dopuszczenie do postępowania na prawach strony, w związku z czym [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wydał postanowienia w tej sprawie". W świetle powyższego organ drugiej instancji ustalił, iż Stowarzyszenie [...]nie wnioskowało o dopuszczenie do postępowania wszczętego z urzędu przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pismem z dnia 14 lutego 2011 r., a tym samym nie zostało również dopuszczone na prawach strony do w/w postępowania administracyjnego. Przy braku formalnego wystąpienia Stowarzyszenia o dopuszczenie do omawianego postępowania organ uznał, iż fakt wysyłania na adres w/w organizacji społecznej pism oraz decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., miał charakter jedynie informacyjny i nie stanowił przyznania tej organizacji prawa do podejmowania czynności procesowych. Tym samym po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ odwoławczy stwierdził brak legitymacji w/w podmiotu i decyzję z dnia [...] maja 2014r. umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie [...]wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozpoznanie wniesionego odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie wpisania obiektu do rejestru zabytków "A". Stowarzyszenie wskazało w skardze, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji brało udział na prawach strony. Postępowanie zaś zostało wszczęte przez organ z urzędu na jego żądanie, jednakże niezgodnie z intencją Stowarzyszenia, które wniosło o wpis do rejestru zabytków poszczególnych obiektów a nie całego zespołu zabudowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga została uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd kontrolował decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2014 r. umarzającą postępowanie odwoławcze w związku z odwołaniem Stowarzyszenia [...]. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji, jak wskazał organ, był art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., który ma zastosowanie, gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy. Po przeprowadzeniu tego postępowania organ uznał, że odwołujący się nie ma interesu prawnego i umorzył postępowanie odwoławcze. W ocenie organu odwoławczego Stowarzyszenie nie złożyło formalnego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, dlatego też [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wydał postanowienia w tej sprawie, zaś fakt wysyłania korespondencji i decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. miał jedynie charakter informacyjny i nie stanowił przyznania tej organizacji prawa do podejmowania czynności procesowych. Z tym stanowiskiem organu nie można się zgodzić, bowiem pozostaje ono w sprzeczności ze znajdującymi się w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji dowodami. Przede wszystkim Stowarzyszenie już we wniosku inicjującym postępowanie, tj. w piśmie z dnia 28 grudnia 2009 r. przywołało przepis art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., dotyczący dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Jednocześnie Stowarzyszenie żądało wszczęcia postępowania o wpisanie do rejestru zabytków nieruchomych wojewódzka śląskiego budynków sanatorium w Istebnej. Pomimo braku postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organ pierwszej instancji traktował Stowarzyszenie jak stronę postępowania, doręczając decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. z powiadomieniem o odwołaniu , podobnie jak w toku postępowania kierując pisma adresowane do strony postępowania. Okoliczności te wskazują na fakt, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji Stowarzyszenie traktowane było jak podmiot biorący udział w postępowaniu na prawach strony. Organ pierwszej instancji nie wydał wprawdzie przewidzianego w art. 31 §2 k.p.a. postanowienia, jednak zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. zawiadomił Stowarzyszenie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz pouczył o prawie do uzyskiwania wyjaśnień, składania wniosków i zastrzeżeń. W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli organ administracji nie wydał postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, jednakże przyjmował składane przez tę organizację oświadczenia, a także doręczał tej organizacji decyzje i postanowienia, fakty te należy uznać za dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 listopada 1988, IV SA 855/88 opubl. w ONSA 1990, z. 1, poz. 3, z dnia 20 października 2005 r., II OSK 94/50 oraz z dnia 11 marca 2008 r., II OSK 191/07, niepubl.). Organizacja społeczna, którą organ faktycznie dopuścił do udziału w postępowaniu i traktował jako podmiot na prawach strony ma również prawo złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto w ocenie Sądu skoro [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków uznał żądanie Stowarzyszenia za uzasadnione i wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wpisu do rejestru zabytków, to tym samym skarżące Stowarzyszenie uzyskało legitymację na podstawie art. 31 § 2 i § 3 k.p.a. do uczestniczenia w tym postępowaniu na prawach strony bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia. Dopuszczenie, bowiem organizacji do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 §1 i § 2 k.p.a. w formie postanowienia, dotyczy toczącego się postępowania administracyjnego. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 22 grudnia 2010 r. (sygn. akt: II OSK 2014/10), że przyjmowanie przez organ oświadczeń i wniosków organizacji wydanych w sprawie decyzji oznaczało, że organizacja została dopuszczona do udziału w postępowaniu. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz 152 Ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku.