VII SA/Wa 1521/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 11 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

S. S. w skardze wniesionej na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, składając następnie wniosek na urzędowym formularzu zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego, o którym mowa w art. 246 ustawy, należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych wydatków, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem stopy życiowej, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy mogą zatem otrzymać wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, pozbawione jakichkolwiek środków do życia oraz te, które co prawda uzyskują dochody, ale w wysokości pozwalającej im jedynie na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. S. S. nie wykazał, aby znajdował się w takiej sytuacji. Jak wynika z wniosku, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, posiada samochód [...] (rok produkcji 2006) oraz dwa mieszkania w [...], każde o powierzchni 31,40 m². S. S. oświadczył, że wraz z żoną utrzymują się z dochodów w łącznej wysokości 4.534 złotych netto miesięcznie, na które składa się wynagrodzenie wnioskodawcy z tytułu pracy w wysokości 1.700 złotych i renta w kwocie 1.130 złotych oraz emerytura uzyskiwana przez żonę skarżącego w wysokości 904 złotych i dochody z najmu mieszkania w kwocie 800 złotych. Do zobowiązań i stałych wydatków skarżący zaliczył: raty trzech kredytów – w wysokości 1830 zł, 550 zł oraz 520 zł, czynsz – 900 zł, opłaty za telefon i media – 500 zł, wydatki na leczenie własne i żony – 600 zł, koszty zakupu paliwa - 300 zł. Oceniając złożony wniosek pod kątem spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy uznano, iż skarżący nie wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. S. S. wraz z żoną uzyskują stałe dochody w wysokości 4534 zł netto miesięcznie, przy czym nie mają innych osób na utrzymaniu. Wprawdzie w złożonym wniosku wymieniono szereg obciążających ich wydatków, to jednak warto zauważyć, że łącznie suma deklarowanych wydatków wynosi 5200 zł miesięcznie, a zatem przekracza uzyskiwane dochody, co może wskazywać na zawyżenie ich wysokości w złożonym wniosku. Podkreślić też trzeba, że wprawdzie w świetle oświadczenia skarżącego zasadniczym obciążeniem budżetu domowego rodziny skarżącego są raty kredytów w łącznej wysokości 2900 zł, jednakże w orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że zobowiązania kredytowe nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt II GZ 96/14 LEX nr 1450831, z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt II OZ 919/12 LEX nr 1270362, z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OZ 752/12 LEX nr 1327948). Pierwszeństwo przed kosztami związanymi z udziałem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym mają jedynie wydatki niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny, a więc koszty zakupu żywności, odzieży, leków, wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych (czynsz za mieszkanie, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę itp.). W ocenie referendarza sądowego, biorąc pod uwagę wysokość dochodów skarżącego i jego żony, przy uwzględnieniu koniecznych wydatków, stwierdzić trzeba, że S. S. będzie w stanie zgromadzić środki na poniesienie kosztów sądowych. Zauważyć ponadto warto, że w niniejszym postępowaniu sądowym skarżący reprezentowany jest przez radcę prawnego ustanowionego z wyboru. W ocenie referendarza sądowego skoro wnioskodawca był w stanie z uzyskiwanych dochodów (pomimo deklarowanych wysokich wydatków) zgromadzić środki na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że koszty sądowe w niniejszej sprawie przekraczają jego możliwości płatnicze. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.