Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VII SA/Wa 1499/16

Wyrok WSA w Warszawie z 31 maja 2017 r., VII SA/Wa 1499/16

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
31 maja 2017
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi E. O.- O. i B. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Uzasadnienie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), po rozpatrzeniu odwołania [...] oraz [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], umarzającej w całości postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku usługowo – mieszkalnego, znajdującego się na nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...] (dz. ew. nr [...] obr. [...]), wszczęte na wniosek [...] w dniu 5 października 2015 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ, uzasadniając decyzję, przywołał następujący stan faktyczny. [...] zwrócili się z wnioskiem z dnia 5 października 2015 r. "o wszczęcie procedury wobec p. [...], zgodnie z art. 71a ust. 1 Ustawy - Prawo Budowlane". Wskazali, że użytkowanie niezgodnie z przeznaczeniem nowo wybudowanego budynku kat. XVII, na działce nr [...] obr. [...] w [...], ul. [...], powoduje objęcie ich działki obszarem oddziaływania, a działalność w nim i na zewnętrz prowadzona "punkt przedszkolny" jest działalnością bardzo uciążliwą. Zawiadomieniem z dnia 12 listopada 2015 r. Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku usługowo - mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...]. W dniu 11 stycznia 2016 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne na przedmiotowej nieruchomości, w wyniku których ustalono: "(...) nie stwierdzono placu zabaw lub urządzeń służących do zabawi/ dla dzieci. Wg oświadczenia właściciela budynku dzieci znajdujące się w istniejącym budynku nie przebywają na wolnej przestrzeni tj. na podwórku (...)." Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. PINB umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku usługowo -mieszkalnego na nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...]. Od w/w rozstrzygnięcia odwołanie w ustawowym terminie wnieśli [...]. Rozpatrując odwołanie [...]WINB stwierdził co następuje. PINB dokonał właściwej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a argumenty podnoszone w odwołaniu pozostają bez wpływu na kształt podjętego rozstrzygnięcia. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r., PINB udzielił pozwolenia na użytkowanie rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego o część mieszkalno - usługową, położonego na działce ew. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] (kategoria obiektu budowlanego - XVII). Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., organ powiatowy sprostował omyłkę w w/w rozstrzygnięciu w zakresie wielkości parametrów technicznych. Po przeprowadzeniu postępowania w niniejszej sprawie PINB uznał za właściwe jego umorzenie ze względu na to, że wniosek o wszczęcie pochodził od osób, którym nie można przyznać statusu strony, co zdaniem [...]WINB było prawidłowe. Przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ powiatowy była zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego budynku usługowo - mieszkalnego. Wnioskodawcy są właścicielami działki nr ewid. [...], graniczącej bezpośrednio z w/w działką. Z uwagi jednak na to, że [...] nie są ani zarządcami, ani właścicielami budynku usługowo - mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości położonej w Wołominie przy ul. [...] nie można uznać, że posiadają interes prawny w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Prawa budowlanego "Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2." Powyższy przepis ma zastosowanie w przypadku postępowania prowadzonego w oparciu o art. 71a Prawa budowlanego, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym uznać należało, że PINB słusznie uznał, że [...], jako współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] w [...], znajdującej się na działce nr ewid. [...], legitymują się co najwyżej interesem faktycznym w przedmiotowej sprawie, lecz nie posiadają interesu prawnego wywiedzionego z przepisu prawa materialnego. Zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego powinno pochodzić od strony. Od tego zależy skuteczność prawna żądania wszczęcia postępowania. Organ więc zobligowany jest do zbadania w pierwszej kolejności, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Art. 61 k.p.a. wyznacza bowiem granice skargowości, co oznacza, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tylko z inicjatywy osoby, która ma legitymację procesową ustawy w rozumieniu art. 28 k.p.a.. Zgodnie z art. 28 k.p.a. "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek." Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialno prawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może na tę sferę wpłynąć przez jej poszerzenie lub ograniczenie albo przez jej zmianę wynikającą z nałożenia na podmiot określonych obowiązków. Cechami interesu prawnego jest jego indywidualny i skonkretyzowany charakter, co oznacza, że treść przepisu prawa materialnego, z którego dany podmiot wywodzi swój interes prawny, musi przyznawać mu konkretne i indywidualne uprawnienia, bądź nakładać obowiązki o takim samym charakterze. Interes prawny musi być też aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie ma znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Organ wyjaśnił, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny. Osoba ma interes faktyczny wtedy, gdy jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może oprzeć tego zainteresowania na przepisach prawa powszechnie obowiązującego mającego stanowić podstawę skierowanego żądania stosownych czynności organu administracji. Taka osoba nie jest stroną postępowania administracyjnego. Jako współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] w [...], [...]mogą zostać uznani co najwyżej za podmioty posiadające interes faktyczny. Ponadto wskazać należało w ocenie [...]WINB, że organ administracji publicznej nie może wszcząć postępowania administracyjnego na wniosek dowolnego podmiotu, bowiem uczyniłby to w sposób oczywiście niezgodny z prawem. Również decyzja administracyjna wydana w wyniku tak wszczętego postępowania byłaby aktem wydanym z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast jeżeli organ podejmie czynności na skutek wniosku nieuprawnionego podmiotu, to takie postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.. W takim rozstrzygnięciu organ administracji wypowiada się jedynie w przedmiocie braku interesu prawnego. Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez skarżących w odwołaniu [...]WINB wskazał, że umorzenie w całości postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek [...], niebędących stronami postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku usługowo - mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości położnej w [...] przy ul. [...] wynika z braku interesu prawnego skarżących, co nie ma wpływu na prowadzenie w w/w sprawie przez organ powiatowy postępowania z urzędu. Decyzja organu I instancji nr [...] nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania z urzędu. Z tą decyzją nie zgodzili się skarżący, wnosząc pismem datowanym na 31 maja 2016 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wnieśli "o uchylenie skarżonej decyzji [...] WINB i poprzedzającej ją decyzji PINB w [...], jako wydanych z obrazą prawa oraz zobowiązanie organów do merytorycznego zbadania sprawy i wydania orzeczenia rozstrzygającego sprawę merytorycznie". Uzasadniając żądanie skargi, skarżący wyjaśnili, że w ich ocenie organy obu instancji, orzekając w sprawie użytkowania rozbudowanej części budynku usługowo-mieszkalnego, skupiły się wyłącznie na zbadaniu legitymacji procesowej podmiotu wnoszącego o zbadanie legalności wydanej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, bez wnikliwego zbadania całości sprawy, czym w sposób rażący naruszyły art. 7 i 77 k.p.a.. Skarżący nie zgadzają się z organem, że w warunkach legalnie wykonywanych robót budowlanych, realizowanych na podstawie pozwolenia na budowę, wydanego po przeprowadzeniu postępowania z udziałem stron, które mogą się wypowiedzieć, co do swoich uprawnień i bronić swojego interesu na tym etapie - nikt, oprócz inwestora, nie ma interesu prawnego w rozstrzygnięciu w sprawie pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego. Podkreślili, że znaleźli się w sąsiedztwie inwestycji zrealizowanej z naruszeniem zasad prawnych, a w dodatku w sposób, który wprowadza uciążliwości niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia interesu indywidualnego właściciela nieruchomości sąsiedniej, ale również z punktu widzenia interesu państwa. W ich ocenie, w sytuacji, która powstała w wyniku realizacji inwestycji w [...] przy ul. [...], zakres badania sprawy nie powinien być tak drastycznie zawężony przez organy nadzoru budowlanego; zwłaszcza, że inwestor w sposób bardzo wyraźny przekroczył zakres przyznanego mu prawa rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania obiektu. Organy były o tym informowane, zatem świadome naruszeń prawa, do których doszło w trakcie realizacji legalnie rozpoczętej inwestycji, nie podjęły żadnych przypisanych im prawem działań, a w chwili gdy mogły w procesie administracyjnym usunąć stan niezgodny z prawem, w wyniku zaniechania, usankcjonowały działania nielegalne. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o oddalenie skargi. Uczestnicy postępowania, [...], reprezentowani przez pełnomocnika r. pr. [...], pismem datowanym na 25 lipca 2016 r. wnieśli o oddalenie skargi, podnosząc, że "po oddaniu do użytku nie wykonywano robót i niezmieniono warunków z art. 71 ust. 1 pkt. 2 Prawa bud., a więc nie mamy do czynienia ze zmianą sposobu użytkowania". Powołali się ponadto na istniejące stanowisko Państwowej Straży Pożarnej i Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz oględziny PINB z dnia 11 stycznia 2016, które nie potwierdziły zarzutów skarżących. Ze stanowiskiem tym nie zgodzili się skarżący, powołując się w piśmie z dnia 4 maja 2016 r. na treść art. 21 § 1 Kodeksy cywilnego w zw. z art. 28 k.p.a. oraz kwestionując twierdzenia uczestników o braku zmiany przeznaczenia przedmiotowego budynku. Zakwestionowali również fakt, że stroną postępowania jest r. pr. [...] i nie wyrazili zgody "na udział r. pr. [...] w rozprawie". Uczestnicy postępowania, odnosząc się do ww. stanowiska skarżących, w piśmie z dnia 22 maja 2016 r. podkreślili, że ich budynek odpowiada wszelkim normom prawnym, w tym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś punktu przedszkolnego dla 12 dzieci nie sposób uznać za działalność uciążliwą. Wyjaśnili, że budynek został wybudowany zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę i nie zawiera odstępstw od udzielonych warunków, a w budynku nie ma przedszkola i przychodni lecz punkt przedszkolny i poradnia psychologiczno – pedagogiczna. Obiekt spełnia wszelkie wymogi prawne, co potwierdzone zostało stosownymi opiniami. Zarówno Państwowa Straż Pożarna, jak i Państwowa Inspekcja Sanitarna potwierdziły w swoich opiniach, że nie nastąpiły zmiany w sposobie użytkowania, zaś oględziny PINB nie potwierdziły faktu istnienia placu zabaw lub jakichkolwiek odstępstw od zatwierdzonego projektu i udzielonego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaś kwestionowane decyzje obu organów były prawidłowe. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt. 2 Pr. bud. przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Nie jest – wbrew stanowisku uczestników – dowodem na okoliczność braku zmiany przeznaczenia i sposobu użytkowania obiektu budowlanego opinia komendanta Straży Pożarnej lub Inspekcji Sanitarnej (por. wyrok WSA z dnia 23 października 2015, VII SA/Wa 69/15). Uzyskanie przez uczestników takich opinii jest natomiast dowodem na okoliczność, jakie było zamierzone przeznaczenie wybudowanego obiektu budowlanego. Jak słusznie wyjaśnił to Naczelny Sąd Admninistracyjny w wyroku z dnia 13 maja 2014 r. II OSK 1532/13 "Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego może być uznana za odpowiadającą definicji zawartej w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) jedynie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo, że jej skutkiem może być zagrożenie wartości chronionych przez ustawę. Wówczas bowiem istnieje konstytucyjne uzasadnienie dla ograniczenia prawa własności, polegającego na administracyjnej reglamentacji zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Z powyższego wynika, że dokonując wykładni art. 71 ust. 1 ustawy należy wyważyć interesy związane z ochroną wartości wskazanych w art. 5 ust. 1 ustawy z interesem właściciela obiektu budowlanego, w którym ma nastąpić zmiana sposobu użytkowania. Wyważenie tych interesów jest szczególnie konieczne w sprawach, w których nie można uznać, iż zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego w sposób oczywisty może zagrażać wartościom chronionym przez ustawę". Istotą zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie nie jest jednakże to, czy uczestnicy dokonali zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku (choć z akt sprawy takiego wniosku wyprowadzić się nie da), ale to, czy organ I instancji mógł na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzyć postępowanie z wniosku skarżących w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku. W konsekwencji zaś, czy [...]WINB prawidłowo utrzymał tą decyzję w mocy. Analiza stanowiska prezentowanego zarówno przez skarżących, jak i pełnomocnika uczestników oraz użytych argumentów wskazuje na to, że błędnie przykładają oni wagę do kwestii zasadności (lub jej braku) wniosku skarżących o wszczęcie postępowania, gdyż nie takie były motywy orzeczeń organów obu instancji. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji PINB i [...]WINB, organa prawidłowo zbadały i oceniły wystąpienie przesłanki bezprzedmiotowości podmiotowej postępowania; nie sposób natomiast w ocenie Sądu uznać, aby postępowanie zostało umorzone wobec jego bezzasadności. Słusznie też organ I instancji przeprowadził w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, czy skarżącym przysługuje interes prawny, gdyż wobec braku oczywistości takiej oceny nie mógł odmówić wszczęcia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że skoro decyzja administracyjna rozstrzyga o prawach lub obowiązkach strony postępowania administracyjnego, to wniosek o wszczęcie postępowania podmiotu, który nie posiada przymiotu strony w rzeczywistości uniemożliwia ukształtowanie jego sytuacji prawnej. Organ, orzekając więc o bezprzedmiotowości podmiotowej postępowania administracyjnego, zobowiązany jest do jego umorzenia (tak np. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 9 października 2007 r., I SA/Wa 1043/07, Legalis; WSA w Krakowie w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., III SA/Kr 1014/07, Legalis; NSA w wyroku z dnia 25 września 2008 r., II OSK 1058/07; por. także komentarz do art. 105 k.p.a. w M. Wierzbowski, R. Hauser, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 4, Warszawa 2017). Słusznie więc organ – w postępowaniu wyjaśniającym – rozpoczął rozważanie zaistnienia przesłanki podmiotowej w postaci legitymacji skarżących do domagania się ochrony ich interesu prawnego. W konsekwencji, ustalając, że w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku sąsiedniego [...] nie posiadają interesu prawnego, a wykazywane przez nich okoliczności świadczą o interesie faktycznym, organ I instancji nie mógł poprawnie uznać tych osób za stronę postępowania administracyjnego. Utartym w orzecznictwie i literaturze poglądem jest, że interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. to interes, którego podstawę mogą stanowić wyłącznie przepisy prawa materialnego, a to z tego powodu, że decyzja administracyjna jest władczą konkretyzacją prawa administracyjnego. Jak słusznie wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 28 października 2015 r. II OSK 434/14 "Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialno prawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie prawa materialnego. Interes prawny musi być ponadto uzasadniony okolicznościami i zdarzeniami, które wystąpiły lub nadal trwają. Nie jest zatem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, które wystąpią dopiero w przyszłości". W ocenie tut. Sądu skarżący nie tylko nie wykazali tak rozumianego interesu prawnego, ale z akt sprawy wynika ponadto, że obiektywna ocena stanu faktycznego, a także ich stanowiska i przedstawianych zarzutów nie pozwalała organowi I i II instancji na uznanie ich legitymacji czynnej w sprawie. Podnoszone w skardze, pismach procesowych, jak i we wcześniejszych pismach (wniosku o wszczęcie postępowania, odwołaniu) twierdzenia skarżących wyraźnie wskazują na to, że wprawdzie posiadają oni interes faktyczny w rozstrzygnięciu pozytywnym, ale korzystanie z budynku przez uczestników w sposób zgodny z prawem, nie ma wpływu na sytuację prawną skarżących w zakresie prawa materialnego. Rację ponadto miał PINB, stwierdzając w uzasadnieniu swojej decyzji, że "art. 5 Prawa budowlanego, przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) wskazywał, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. W świetle obecnego brzmienia przepisów art. 61 i art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, od dnia wejścia w życie ww. nowelizacji Prawa budowlanego interesy osób trzecich muszą być uwzględnione na etapie procesu inwestycyjnego, do czasu oddania obiektu do użytkowania, natomiast ww. przesłanka odpadła w procesie użytkowania". Analiza czynności, przeprowadzonych przez PINB w postępowaniu wyjaśniającym wskazuje – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – że organ z urzędu podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przeprowadził w dniu 11 stycznia 2016 r. kontrolę na gruncie, która – w razie stwierdzenia rzeczywistego naruszenia przepisów prawa materialnego przez uczestników mogłaby uzasadniać legitymacje skarżących (gdyby ich interes prawny zostałby naruszony) – w połączeniu z analizą treści wniosku skarżących pozwoliła na dokonanie oceny przedmiotowości postępowania. PINB nie naruszył więc art. 7 k.p.a., ale prawidłowo go zastosował. Podobnie, zebrał i rozpatrzył te dowody (w tym wynik i protokół z oględzin), które były niezbędne dla ustalenia, czy prowadzenie postępowania jest przedmiotowe; niezależnie od rodzaju przesłanek (art. 77 § 1 k.p.a.). Na tak ustalonej podstawie organ I instancji podjął słuszne rozstrzygniecie, uznając bezprzedmiotowość postępowania z przesłanek podmiotowych. Wprawdzie skarżący powołują się na przepisy dotyczące naruszenia ich dóbr osobistych (pomijając prawną zasadność takiego stanowiska), zasady działania państwa prawa, zasady współżycia społecznego (vide – skarga), a także "potwierdzania nieprawdy przez organ", nieprawidłowości w procesie inwestycyjnym i istotne odstępstwa przy budowie (vide – odwołanie), ale nie wskazują, na czym miałoby polegać naruszenie ich interesu prawnego; w rozumieniu wyżej wskazanym. Dlatego też, w ocenie tut. Sądu, jedynym rzeczywistym uzasadnieniem żądania skarżących jest ich niechęć do tego, aby w sąsiedztwie ich nieruchomości funkcjonowało przedszkole. To zaś jest interes faktyczny, a nie prawny. Twierdzenie skarżących, że z tego powodu nie mogą np. prowadzić działalności gospodarczej, połączonej z wyszynkiem alkoholu (odwołanie, s. 2) nie zasługuje na uznanie. Skarżący ani nie starali się o koncesję na taką działalność gospodarczą, ani nie wykazali, że posiadają stosowny lokal. Poza wszystkim jednak stwierdzić należy, że powszechnie wiadomo, że na obszarach zurbanizowanych z zabudową jedno- lub wielomieszkaniową usytuowanie przedszkola, szkoły lub innego obiektu użyteczności publicznej zawsze wiąże się z określonymi immisjami, dotykającymi nieruchomości sąsiednie. Dlatego też tak w literaturze, jak i w doktrynie podkreśla się wielokrotnie, że prawo własności nie jest prawem absolutnym, ale prawem, którego wykorzystywanie musi uwzględniać również prawa osób trzecich. Uczestnicy postępowania zaś prawa sąsiadów uwzględnili w ten sposób, że poddali ocenę legalności tak budowy, jak i użytkowania obiektu odpowiednim po temu organom. Z tych też przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Informacje o sprawie

Data wpływu
30 czerwca 2016
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Elżbieta Zielińska-Śpiewak Grzegorz Rudnicki /przewodniczący sprawozdawca/ Krystyna Tomaszewska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny