VII SA/Wa 149/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze sprzeciwu Gminy Miasto P. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 19 grudnia 2022 r. znak DOZ-OAiK.650.550.2022.MT w przedmiocie pozwolenia na usunięcie drzew, krzewów i podrostu drzew oddala sprzeciw

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ( dalej: "Minister", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 19 grudnia 2022 r. znak: DOZ-OAiK.650.550.2022.MT w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 227/22, uchylającym postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 9 grudnia 2021 r., znak: DOZ-OAiK.650.1519.2021.MT w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia Dziedzictwa Kulturowego i Krajobrazowego [...] z siedzibą w P. , od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ( dalej: "MWKZ", "organ I instancji") z 20 października 2021 r., znak: WZ.5146.967. 2021.AL(1), pozwalającej Miastu P. na działania polegające na usunięciu 18 szt. drzew oraz krzewów i podrostu drzew o łącznej powierzchni 200 m2 rosnących na terenie Leśnego Parku Miejskiego przy ul. [...]- działając na podstawie art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 11, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. 2022 r. poz. 840) oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a."), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, po rozpatrzeniu wniosku Miasta Podkowa Leśna z 6 października 2021 r., decyzją z 20 października 2021 r., pozwolił na prowadzenie działań polegających na usunięciu 18 sztuk drzew oraz krzewów i podrostu drzew o łącznej powierzchni 200 m2 rosnących na terenie Leśnego Parku Miejskiego [...]W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że usunięcie drzew jest związane z przebudową zbiornika wodnego w parku, które to roboty budowlane zostało udzielone pozwolenie konserwatorskie decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 30 września 2021 r., znak: WZ.5142.17.2021.AL. Organ konserwatorski stwierdził, że zasadność usunięcia drzew i krzewów objętych pozwoleniem została potwierdzona podczas oględzin, w wyniku których rozszerzono zakres wycinki o "bezpośrednio kolidującą z przebudową stawu grupę krzewów i kilku młodych drzew rosnących w pobliżu drzew ujętych we wniosku (w projekcie przebudowy jest to wschodnia część czaszy stawu) oraz dwuletni podrost robinii białej rosnący pomiędzy linią brzegową zbiornika a tymczasowym ogrodzeniem terenu". Ponadto wyjaśnił, że drzewa objęte pozwoleniem są elementem wtórnym i nie należą do pierwotnej kompozycji parku. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie Dziedzictwa Kulturowego i Krajobrazowego [...] w P., które zostało dopuszczone do udziału na prawach strony w postępowaniu. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z 9 grudnia 2021 r., znak: DOZ-OAiK.650.1519.2021.MT stwierdził niedopuszczalność ww. odwołania. Organ drugiej instancji zauważył, że wniosek o dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu wpłynął do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w dniu wydania i doręczenia drogą elektroniczną zaskarżonej decyzji jedynej stronie tego postępowania - Miastu P.. Ponieważ strona postępowania zrzekła się prawa do wniesienia odwołania od ww. decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z dniem 21 października 2021 r. stała się ona ostateczna i prawomocna. Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odwołanie wniesione przez Stowarzyszenie 10 listopada 2021 r. zostało złożone w stosunku do decyzji, która stała się ostateczna, co było przesłanką do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek zaskarżenia postanowienia Ministra przez Stowarzyszenie Dziedzictwa Kulturowego i Krajobrazowego [...] wyrokiem z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 227/22 uchylił postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ konserwatorski nie wykazał, by wniosek stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie usunięcia drzew z Parku Miejskiego w P. został złożony już po merytorycznym zakończeniu tego postępowania przez organ pierwszej instancji. Sąd orzekł, że "formalna prawomocność decyzji kończącej sprawę nie może przekreślić skutku jaki niesie za sobą zgłoszony w terminie (tj. przed zakończeniem postępowania) i pozytywnie rozpatrzony wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powyższym wyroku orzekł, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego "winien merytorycznie rozpoznać odwołanie Stowarzyszenia. Na przeszkodzie temu nie może przy tym stanąć fakt ewentualnego niedoręczenia Stowarzyszeniu przez MWKZ wydanej przez ten organ decyzji z 20 października 2021 r. i powzięcia wiedzy o tym przez organizację społeczną z innych źródeł niż fakt jej doręczenia". Stowarzyszenie Dziedzictwa Kulturowego i Krajobrazowego [...] uzyskało status podmiotu działającego na prawach strony w sprawie z dniem doręczenia postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 29 października 2021 r., tj. w dniu 4 listopada 2021 r. (w świetle odmiennego poglądu prezentowanego w orzecznictwie - od dnia wydania przez organ postanowienia o dopuszczeniu go do udziału w postępowaniu, tj. 29 października 2021 r.). Odwołanie Stowarzyszenia Dziedzictwa Kulturowego i Krajobrazowego [...] od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 20 października 2021 r., zostało złożone 10 listopada 2021 r. W treści odwołania stowarzyszenie wskazało na okoliczność wniesienia odwołania od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 30 września 2021 r., pozwalającej na prowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie zbiornika wodnego na terenie działki nr [...], które są przyczyną usunięcia drzew objętych pozwoleniem z 20 października 2021 r. Stowarzyszenie wnioskowało o uchylenie zaskarżonej decyzji i zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania odwołania od ww. decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 30 września 2021 r. W toku postępowania odwoławczego Minister wskazał, że Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków jako materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji wskazał przepis art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, z wyłączeniem działań polegających na usuwaniu drzew lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części niebędącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem albo inną formą zaprojektowanej zieleni. Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem z 6 października 2021 r., w którym wskazano łącznie 15 drzew gatunków: olsza czarna, robinia biała, wierzba biała, grab pospolity (w tym 5 drzew kilkupniowych) wnioskowanych do usunięcia z powodu kolizji z inwestycją polegającą na przebudowie zbiornika wodnego (stawu w Parku Miejskim) na działce nr [...]. Do wniosku załączono "Ekspertyzę dendrologiczną wskazanych 12 drzew rosnących w Parku Miejskim w P. autorstwa P. K., Pielęgnacja Drzew [...]). Wbrew tytułowi, w ww. opracowaniu oceniono 14 drzew pod kątem ich stanu zdrowotnego, statyki i sformułowano zalecenia pielęgnacyjne bądź zarekomendowano usunięcie. Rozstrzygając niniejszą sprawę w postępowaniu odwoławczym Minister wskazał, że nie może pominąć aktualnego stanu prawnego wynikającego z uchylenia decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 30 września 2021 r. i orzeczenia o nie pozwoleniu Gminie Miastu P. na prowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie zbiornika wodnego na rzece [...] w P. znajdującego się na terenie nieruchomości przy ul. [...] według projektu budowlanego dla realizacji inwestycji "Przebudowa zbiornika wodnego na rzeczce [...]w P., opracowanego w maju 2021 r. przez pracownię projektową [...] w W., autorstwa arch. B. Z. decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 16 grudnia 2021 r. znak: DOZ-OAiK.650.1396.2021.BKW. Powyższe orzeczenie nie jest prawomocne. Przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie ze skargi kasacyjnej Ministra od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2022 r, sygn. akt VII SA/Wa 335/22. Miasto P. ubiegało się o pozwolenie konserwatorskie na prowadzenie ww. robót w związku z postępowaniem legalizacyjnym, po wstrzymaniu prac trwających przy przebudowie stawu postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z [...] września 2019 r. z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków uzyskanego pozwolenia na budowę decyzją Starosty [...] nr [...] z [...] listopada 2016 r. Inwestycja prowadzona według pozwolenia na budowę z 2016 r. nie wymagała usunięcia przedmiotowych drzew ponieważ zaprojektowano wówczas amebowaty, nieuzasadniony historycznie, kształt stawu w celu zachowania wszystkich drzew wyrosłych jako samosiewy w dnie, krawędziach i skarpach zbiornika. Uchylenie pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie zbiornika wodnego ostateczną decyzją organu drugiej instancji skutkuje tym, że nieuzasadnione jest usunięcie objętych wnioskiem drzew i krzewów z powodu ich kolizji z planowaną inwestycją. Organ drugiej instancji wskazał mając na uwadze, że objęte wnioskiem drzewa są wtórnym elementem kompozycji parku, przypadkowo wyrosłym samosiewem niejednokrotnie w dużym zwarciu, bez możliwości prawidłowego rozwoju koron, że nie wyklucza możliwości usunięcia tych drzew z innego powodu niż wskazana we wniosku kolizja z inwestycją budowlaną. Ocena zasadności wycinki drzew i krzewów objętych decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 20 października 2021 r., z powodu braku możliwości ich dalszego rozwoju, złego stanu zachowania czy negatywnego wpływu na kompozycję Parku Miejskiego w P. może zostać przeprowadzona przez organ pierwszej instancji w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, o ile strona jest zainteresowana przeprowadzeniem prac konserwatorskich w tym zakresie. W tym celu wniosek należałoby uzupełnić o program prac konserwatorskich. Organ wskazał, że rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy przez organ odwoławczy uniemożliwiają braki materiału dowodowego i niedostatecznie ustalony stan faktyczny. Zwrócono uwagę na rozbieżność w gatunkach drzew wnioskowanych do usunięcia przez Miasto Podkowa Leśna, a orzeczeniem organu pierwszej instancji [brak rozstrzygnięcia Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków co do poz. 5 we wniosku z 6 października 2021 r. (robinia biała i poz. 13 - wierzba biała); wydanie orzeczenia co do drzew nie objętych wnioskiem (olsza czarna pod literą e) i robinia biała (pod literą n) w sentencji decyzji] oraz brak jakiegokolwiek materiału dowodowego dotyczącego objętych pozwoleniem drzew i krzewów zgłoszonych dodatkowo do usunięcia podczas oględzin [prawdopodobnie rośliny wymienione od litery p) do t). Na koniec organ wskazał, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji winien uwzględnić aktualny stan prawny wynikający z uchylenia przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pozwolenia z 30 września 2021 r. Ponadto, powinien wyjaśnić rozbieżności między zakresem wniosku strony, a rozstrzygnięciem decyzji z 20 października 2021 r. Sprzeciw od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miasto Podkowa Leśna. Organowi, wydającemu zaskarżoną decyzję, zarzucono wydanie jej z naruszeniem: a) art. 138 § 2 ustawy kodeks postępowania administracyjnego poprzez ich niewłaściwą interpretację i w konsekwencji błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie przez organ, poprzez: • bezpodstawne uchylenie decyzji organu Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 20 października 2021 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu ustawy k.p.a., gdyż: decyzja organu pierwszej instancji nie była obarczona żadnymi uchybieniami wbrew twierdzeniom organu, decyzja organu pierwszej instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, czego także organ nie wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, czego organ także nie wykazał; • bezpodstawne uznanie, że organ nie może wydać rozstrzygnięcia z uwagi na toczące się, odrębne postępowanie ze skargi kasacyjnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2022 r, sygn. akt VII Sa/Wa 335/22 uchylającego decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 16 grudnia 2021 r., • bezpodstawne uznanie, że decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 20 października 2021 r. wydana została przy braku ustalenia stanu faktycznego sprawy odnoszącego się wprost do istoty postępowania, a materiał zgromadzony w aktach sprawy nie uzasadnia jej rozstrzygnięcia, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie jest wystarczający aby organ mógł wydać merytoryczne rozstrzygnięcie; b) art. 7, art. 77 § 1. art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80, art. 81 w zw. z 10 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez wybiórcze podejście do zebranego materiału dowodowego i dokonanie jego dowolnej, a nie swobodniej oceny, co znalazło wyraz m.in. w pominięciu treści dokumentów znajdujących się w aktach sprawy tj. protokołu z wizji z dnia 18 października 2021 r., lub wybiórczym traktowaniu zebranego materiału dowodowego a także poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego, o ile istniała zdaniem organu taka konieczność, m.in. poprzez wezwanie Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do przedłożenia materiału dowodowego, niezbędnego do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę do co jej istoty, do czego organ był zobowiązany; organ nie podjął żadnych działań w celu zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia w pełni sprawy merytorycznie do czego zobowiązany jest na podstawie obowiązujących przepisów prawa a także przeprowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, nie kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności; organ zaniechał należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego c) art. 12 k.p.a., art. 35 ust. 3 k.p.a. poprzez niczym nieuzasadnione wydłużenie prowadzonego postępowania oraz brak poinformowania strony skarżącej o przyczynach jego wydłużenia i w związku z tym naruszenie sformułowanej zasady szybkości i prostoty postępowania; organ procedował nad sprawą od lutego 2022 r. bez poinformowania strony o przyczynach braku rozstrzygnięcia sprawy w ustawowych terminach, organ także nie poinformował strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; Wskazując na powyższe zarzuty na podstawie art. 151 a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto o zasądzenie od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że zdaniem skarżącego zebrany w sprawie materiał dowodowy, jest wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Organ I instancji wykazał się skrupulatnością, prawidłowo ustalił stan faktyczny i z należytą starannością rozpoznał wniosek Miasta P., nie zgłaszając przy tym żadnych wątpliwości co do liczebności czy stanu wnioskowanych do usunięcia drzew, co więcej - potwierdzając, że są one zgodne z załączoną Ekspertyzą. W przypadku drzew dołączonych do wniosku w trakcie oględzin, organ I instancji szczegółowo opisał i oznaczył je w protokole z oględzin, jak również w orzeczeniu i uzasadnieniu decyzji z dnia 20 października 2021 r. W ocenie skarżącego nie może być zatem mowy o brakach materiału dowodowego i niedostatecznym ustaleniu stanu faktycznego. Nie powinno być to zatem podstawą do uchylenia decyzji, gdyż nie są to tego rodzaju naruszenia, które, w świetle zebranego materiału, implikują konieczność uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego jej rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Podkreślono, że w orzecznictwie wskazuje się, że wydanie orzeczenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, jest dopuszczalne zupełnie wyjątkowo i stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Orzeczenie przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. może mieć zatem miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu II instancji nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., co w stanie faktycznym sprawy było możliwe. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. winny być wskazane zarówno przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z ww. przepisu, jak i powody, dla których nie zastosował art. 136 k.p.a. W ocenie Miasta P. w kontekście omawianej sprawy, organ odwoławczy niewłaściwie zinterpretował i w konsekwencji błędnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., wydając decyzję kasacyjną, gdyż materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji był wystarczający do wydania decyzji co do istoty sprawy i nie było konieczności przedłużenia jej rozpatrywania ponad niezbędną miarę. Wydane rozstrzygnięcie narusza tym samym również zasadę szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. biorąc pod uwagę także fakt, że organ II instancji procedował, po uchyleniu jego orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, od marca 2022 r. tj. przez ponad 9 miesięcy nad sprawą, tak aby wydać decyzję i doręczyć ją skarżącemu przed okresem świątecznym. Co więcej nie poinformował strony ani o przyczynach braku rozstrzygnięcia sprawy w ustawowym terminie, ani o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie przed wydaniem decyzji. Organ odwoławczy, w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, nie wyjaśnił z jakich przyczyn merytoryczne załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym było niemożliwe z wykorzystaniem możliwości w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego. Co więcej, biorąc pod uwagę treść uzasadnienia i zarzuty stawiane organowi I instancji, w ocenie skarżącego, organ odwoławczy, pomimo tak długiego procedowania, nie skorzystał z przysługujących mu kompetencji i nie zachował należytej staranności nawet podczas analizy materiału dowodowego zgromadzonego i przekazanego przez organ I instancji. W świetle ustaleń poczynionych w toku przedmiotowego postępowania jedyną słuszną i mającą odzwierciedlenie w obiektywnych faktach decyzją organu, zdaniem skarżącego, byłoby utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Organ w odpowiedzi na sprzeciw podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sprzeciw był niezasadny. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest środkiem służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z regulacją art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z powyższego unormowania, wynika więc, że organ odwoławczy ma możliwość wydania decyzji formalnej - kasacyjnej, ale jedynie przy zaistnieniu łącznie dwóch przywołanych powyżej przesłanek, które w niniejszej sprawie zostały spełnione. W ocenie Sądu, Minister zasadnie wskazał, że rozstrzygając odwołanie Stowarzyszenia, nie można pominąć aktualnego stanu prawnego wynikającego z uchylenia decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 30 września 2021 r. i orzeczenia nie pozwalającego Gminie Miastu P. na prowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie zbiornika wodnego na rzece [...] w P., znajdującego się na terenie nieruchomości przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...]) według projektu budowlanego dla realizacji inwestycji "Przebudowa zbiornika wodnego na rzeczce [...]) w P.", opracowanego w maju 2021 r. przez pracownię projektową [...] w W., autorstwa arch. B. Z. decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 16 grudnia 2021 r. znak: DOZ-OAiK.650.1396.2021.BKW. Powyższe orzeczenie nie jest prawomocne. Przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie ze skargi kasacyjnej Ministra od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2022 r, sygn. akt VII SA/Wa 335/22. Minister przypomniał, że Miasto Podkowa Leśna ubiegało się o pozwolenie konserwatorskie na prowadzenie ww. robót w związku z postępowaniem legalizacyjnym, po wstrzymaniu prac trwających przy przebudowie stawu postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] września 2019 r. z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków uzyskanego pozwolenia na budowę decyzją Starosty [...] nr [...] z [...]listopada 2016 r. Inwestycja prowadzona według pozwolenia na budowę z 2016 r., nie wymagała usunięcia przedmiotowych drzew ponieważ zaprojektowano wówczas amebowaty, nieuzasadniony historycznie, kształt stawu w celu zachowania wszystkich drzew wyrosłych jako samosiewy w dnie, krawędziach i skarpach zbiornika. Uchylenie pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie zbiornika wodnego ostateczną decyzją organu drugiej instancji skutkuje tym, że nieuzasadnione jest usunięcie objętych wnioskiem drzew i krzewów z powodu ich kolizji z planowaną inwestycją. Zdaniem Ministra, objęte wnioskiem drzewa są wtórnym elementem kompozycji parku, przypadkowo wyrosłym samosiewem niejednokrotnie w dużym zwarciu, bez możliwości prawidłowego rozwoju koron. Minister nie wyklucza możliwości usunięcia tych drzew z innego powodu niż wskazana we wniosku kolizja z inwestycją budowlaną. Ocena zasadności wycinki drzew i krzewów objętych decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 20 października 2021 r., z powodu braku możliwości ich dalszego rozwoju, złego stanu zachowania czy negatywnego wpływu na kompozycję Parku Miejskiego w P., może zostać przeprowadzona przez organ pierwszej instancji w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, o ile strona jest zainteresowana przeprowadzeniem prac konserwatorskich w tym zakresie. W tym celu wniosek należałoby uzupełnić o program prac konserwatorskich. Minister słusznie zwrócił uwagę, że przesłanką uniemożliwiającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy są braki materiału dowodowego i niedostatecznie ustalony stan faktyczny. Zwrócono uwagę na rozbieżność w gatunkach drzew wnioskowanych do usunięcia przez Miasto P., a orzeczeniem organu pierwszej instancji [brak rozstrzygnięcia Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków co do poz. 5 we wniosku z 6 października 2021 r. (robinia biała i poz. 13 - wierzba biała); wydanie orzeczenia co do drzew nie objętych wnioskiem (olsza czarna pod literą e) i robinia biała (pod literą n) w sentencji decyzji] oraz brak jakiegokolwiek materiału dowodowego dotyczącego objętych pozwoleniem drzew i krzewów zgłoszonych dodatkowo do usunięcia podczas oględzin [prawdopodobnie rośliny wymienione od litery p) do t). Należy podzielić stanowisko, że powyższe braki czyniły jednocześnie niemożliwym rozpoznanie sprawy merytorycznie w postępowaniu odwoławczym z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego opisanej w art. 15 k.p.a. Usunięcie powyższych uchybień, naruszyłaby zasadę dwuinstancyjności i przekraczałoby zakres uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, które może przeprowadzać organ odwoławczy. Rolą tego organu nie jest bowiem "wyręczanie" organu I instancji w obowiązku wnikliwego wyjaśnienia sprawy i wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów. Organ odwoławczy przekazał organowi I instancji konkretne wytyczne co do dalszego toku postępowania. Należy zatem podsumować, że postepowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organ I instancji z naruszeniem przepisów postepowania z uwagi na niewyjaśnienie wskazanych wyżej rozbieżności. Ich wyjaśnienie, spowodowałoby w istocie konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, co z kolei naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Z powyższych przyczyn, działając na zasadzie art. 151a § 2 p.p.s.a. Sąd oddalił sprzeciw, uznając stanowisko w nim wyrażone za nieuzasadnione.