Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VII SA/Wa 144/20

Wyrok WSA w Warszawie z 16 września 2020 r., VII SA/Wa 144/20 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
16 września 2020
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Artur Kuś, , Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi J. P., K. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ odwoławczy") na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: " k.p.a."), odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") z dnia [...] września 2009 r., znak: [...]. Powyższa decyzja, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat [...] (dalej: "PINB") wszczął z urzędu postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego w B., gm. S., na działce o nr [...]. W dniu [...] września 2008 r. na działce tej przeprowadzono czynności kontrolne, podczas których stwierdzono, że roboty budowlane przy wykonywaniu budynku zostały rozpoczęte w 2002 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i na dzień kontroli nie zostały ukończone. Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. znak: [...], PINB wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie ww. budynku i nakazał inwestorowi, J. P., przedłożenie dokumentów w sprawie budowy przedmiotowego budynku, tj. zaświadczenia o zgodności wykonanego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z niezbędnymi dokumentami oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania ww. postanowienia. Z uwagi na brak pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, a także niedostarczenie w terminie dokumentów określonych postanowieniem organu powiatowego z dnia [...] września 2008 r., PINB decyzją z dnia [...] marca 2009 r, znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r,, nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej: " Prawo budowlane"), nakazał inwestorowi – J. P., wykonanie rozbiórki budynku mieszkalnego w B., na działce o nr [...]. Decyzją z dnia [...] września 2009 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy decyzję PINB Powiat N. z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...], nakazującą inwestorowi – J. P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego w B., gm. S., dz. nr [...]. W dniu [...] czerwca 2019 r. J. P. i K. P. oraz D.Z. w oparciu o art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., wystąpiły z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2009 r., jako dotkniętej wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa. We wniosku tym, J.P. wskazała, że dom budowała wspólnie z córkami K. P. i D. Z.. Córki uczestniczyły w budowie, wnosząc wkład finansowy i własną pracę, a zatem w toczącym się postępowaniu w sprawie samowolnej budowy budynku mieszkalnego, powinny mieć prawo strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., GINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce wówczas, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności, a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanej decyzji, ani też decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że w postępowaniu prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ administracyjny posiada uprawnienia kasacyjne, co oznacza, że postępowanie administracyjne sprowadza się do ustalenia istnienia bądź nieistnienia w dacie wydania badanej decyzji przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Uregulowanie zawarte w art. 156 k.p.a., obliguje organ administracyjny do wszczęcia i prowadzenia postępowania w nowej sprawie. W toku tego postępowania organ nie rozpatruje jednak sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Następnie organ odwoławczy przypomniał przebieg postępowania w sprawie samowolnej budowy budynku mieszkalnego, zakończonego kwestionowaną decyzją [...] WINB z dnia [...] września 2009 r. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że sankcja rozbiórki obiektu budowlanego nie jest nakładana bezwzględnie. Organ administracyjny ma bowiem obowiązek zbadania czy względy techniczno - budowlane oraz względy ładu przestrzennego, nie sprzeciwiają się dalszemu funkcjonowaniu danego obiektu budowlanego. W tym też kierunku organ prowadzi postępowanie legalizacyjne, którego celem jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Rozbiórka może nastąpić dopiero wówczas, gdy brak jest możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy podkreślił, że zasadniczym celem legalizacji, o której mowa w art. 48 ust. 2-4 i 49 Prawa budowlanego, jest doprowadzenie wykonanych samowolnie robót do stanu zgodności z prawem, o ile nie są one np. niezgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czy innymi przepisami prawa. GINB wskazał, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W razie bowiem nieprzedłożenia we wskazanym terminie dokumentów, żądanych przez organ nadzoru budowlanego, nie przejdzie on do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ww. ustawy, lecz wyda decyzję nakazującą przymusową rozbiórkę. GINB powołując się na orzecznictwo podkreślił, że żaden przepis Prawa budowlanego nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, organ odwoławczy wyjaśnił, że krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, reguluje art. 52 tej ustawy. GINB zaznaczył, że ustawodawca przewidział, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wybór adresata decyzji wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego jest uzależniony nie tylko od kolejności podmiotów wymienionych w jego treści, ale również od możliwości realizacji przez ten podmiot nałożonych na niego obowiązków, a więc wykonalności samej decyzji w konkretnych okolicznościach danej sprawy. Ponownie powołując się na orzecznictwo, organ odwoławczy wskazał, że w przypadku postępowania w sprawie samowoli budowlanych, czyli czynów opisanych w art. 48, art. 49b, art. 50a lub art. 51 (a także art. 71a) Prawa budowlanego, ustawa ta w art. 52, wymaga skierowania nakazu rozbiórki w pierwszym rzędzie do inwestora, który nie utracił tytułu prawnego do obiektu, czyli jest w stanie wykonać decyzję o rozbiórce. Organ odwoławczy zaznaczył, że w analizowanej sprawie bezspornym jest, że w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego właścicielem i inwestorem samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego w B., na dz. nr [...] była J. P.. Zdaniem organu ustalenie, że aktualnie współwłaścicielem spornej nieruchomości jest także K. P., nie zwalnia inwestora obiektu z obowiązku wykonania nakazu rozbiórki nałożonego decyzją organu powiatowego z dnia [...] marca 2009 r., utrzymaną w mocy decyzją [...] WINB z dnia [...] września 2009 r. Nie świadczy także o wadliwości nałożonego obowiązku. W rozpatrywanym przypadku inwestor jest również aktualnym współwłaścicielem samowolnie wybudowanego obiektu, więc posiada możliwość wykonania obowiązku wynikającego z ww. decyzji. Zdaniem organu odwoławczego nawet, gdyby przyjąć za skarżącą, że współinwestorami były również jej córki, obowiązek rozbiórki nałożony tylko na J. P. jest zgodny z prawem, a co za tym idzie decyzja nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad, o których mowa w 156 § 1 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego brak było zatem podstaw do uznania, aby decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2009 r. była obarczona wadą rażącego naruszenia prawa. Jak wyjaśnił organ odwoławczy z rażącym naruszeniem prawa mamy bowiem do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Ponadto, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki wywołane decyzją niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. W ocenie GINB, w uzasadnieniu decyzji organu powiatowego nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego, należycie wyjaśniono zarówno stan faktyczny jak i prawny sprawy. Wskazano wyraźnie na stwierdzone nieprawidłowości opisując na czym one polegają. Adekwatnie także do stwierdzonych nieprawidłowości nałożono w osnowie tej decyzji - na prawidłowo oznaczonego adresata - obowiązek rozbiórki przedmiotowego obiektu. W świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego i prawnego organ odwoławczy stwierdził, że decyzja [...] WINB z dnia [...] września 2009 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia [...] marca 2009 r., nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., obligującą organ do stwierdzenia nieważności decyzji. Badana decyzja została bowiem wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa i bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. Nie zawiera też wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. P. i K. P. reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżących, opis stanu faktycznego przyjętego za podstawę skarżonej decyzji pomija naruszenie przez PINB i [...] WINB art. 28 k.p.a. w stosunku do K. P.. Biorąc pod uwagę przedmiot postępowania, została ona niesłusznie pominięta w postępowaniu zakończonym skarżoną decyzją i nie mogła skorzystać ze swoich praw gwarantowanych w Konstytucji RP. Zdaniem skarżących jest to wada, która stanowi podstawę do wyeliminowania skarżonej decyzji z obrotu prawnego. Ponadto skarżące podniosły, że w uzasadnieniu decyzji GINB, kwestia tego naruszenia procedury administracyjnej została zupełnie pominięta. W skardze podniesiono, że J. P., nie miała i nie ma obiektywnych możliwości wykonania decyzji rozbiórkowej, ponieważ jej skromne zasoby finansowe zostały całkowicie zużyte na zakup materiałów budowlanych na budowę domu. Nie byłaby i nadal nie jest w stanie wynająć firmy budowlanej, która dokonałaby tej rozbiórki. W ocenie skarżących GINB niesłusznie nie uznał pominięcia K. P. jako strony postępowania przed organem powiatowym i wojewódzkim, za rażące naruszenie prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja GINB nie narusza prawa. Przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżących, który został rozpatrzony zaskarżoną decyzją, pozostaje decyzja PINB z dnia [...] marca 2009 r. nakazująca J. P. rozbiórkę budynku mieszkalnego zrealizowanego na działce nr [...] w B. Gm. S.. Ocenę prawidłowości prawidłowości odmowy stwierdzenia nieważności tej decyzji, poprzedzić należy ogólnym przypomnieniem, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji tego rodzaju aktu i stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych pozostających w obrocie prawnym. Stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadku niewątpliwego i oczywistego wystąpienia jednej z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w tym trybie nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić i naprawić pierwotne działanie organu, którego decyzja jest badana (nie jest to bowiem postępowanie zwyczajne), bądź też zweryfikować błędy tak postępowania zwykłego, jak i wydanej w nim decyzji. Podkreślenia wymaga także i to, że weryfikacja prawidłowości decyzji następuje z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Tym samym, w postępowaniu tym nie przeprowadza się nowych dowodów, ani nie czyni nowych ustaleń. Ocenia się działanie organu, którego decyzja poddana jest weryfikacji wyłącznie w kontekście dowodów zebranych w postępowaniu zwykłym. Dlatego bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, pozostaje argumentacja przedstawiona w piśmie procesowym pełnomocnika skarżących z dnia [...] września 2020 r. W rozpoznawanej sprawie inwestor – J. P. wybudowała będący przedmiotem decyzji budynek mieszkalny, nie posiadając ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ powiatowy wszczął postępowanie legalizacyjne, ponieważ ustalono, że przedmiotowa budowa nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów, w tym techniczno budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, a tym samym spełnione są przesłanki określone w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Następnie PINB, na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego wydał postanowienie z dnia [...] września 2008 r., zobowiązujące inwestora do przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowego obiektu. Jak wynika z akt sprawy inwestor – J.P. nie przedstawiła żadnego z wymaganych do legalizacji obiektu dokumentów. W związku z powyższym organ powiatowy zastosował art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nakazując rozbiórkę obiektu. Powyższe okoliczności nie są sporne. Skarga nie kwestionuje również zasadności wydania decyzji rozbiórkowej. Istotą sporu jest natomiast nieskierowanie decyzji do K. P., która według argumentacji zawartej w skardze, również była stroną postępowania, ponieważ partycypowała w kosztach budowy, by w przyszłości zamieszkiwać w przedmiotowym budynku. Ponadto skarżąca J. P. we wniosku o stwierdzenie nieważności z dnia [...] czerwca 2019 r. wskazuje, że w kosztach budowy partycypowała finansowo także druga je córka – D. Z.. Zdaniem Sądu zarówno argumentacja przedstawiona we wniosku, jak też w skardze, nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się najpierw do podstawy prawnej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a więc art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., wskazać należy, że ta przesłanka nieważności decyzji, dotyczy sytuacji gdy decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przepis ten zatem, stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji tylko wtedy, gdy istnieje przepis prawa materialnego przewidujący, że określona wadliwość decyzji powoduje jej nieważność z mocy prawa. Z analizy argumentacji zawartej we wniosku o stwierdzenie nieważności, wynika natomiast, że wnioskodawczynie, nieprawidłowo interpretują przesłankę opisaną w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Nie wskazują bowiem żadnej podstawy prawnomaterialnej, z której wynikałaby nieważność z mocy prawa kontrolowanej decyzji. Nie można także w ocenie Sądu uznać za zasadną, argumentacji przedstawionej w skardze, zgodnie z którą pominięcie w postępowaniu zakończonym decyzją o rozbiórce, córek skarżącej jako stron postępowania, stanowi rażące naruszenie art. 28 k.p.a. i zarazem wadę nakazującą wyeliminowanie objętej wnioskiem decyzji z obrotu prawnego. W tym miejscu należy przypomnieć, że w świetle utrwalonych poglądów orzecznictwa, o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyroki NSA z 28 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1888/10, LEX nr 1069632 i z 29 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1611/16, LEX nr 2585462). Zdaniem Sądu, żadna z tych przesłanek, nie występuje w odniesieniu do kwestionowanej decyzji. Wskazać w tym miejscu należy, że art. 28 k.p.a., jest przepisem prawa materialnego, który stanowi, że "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Naruszenie tego przepisu można zatem wywieść tylko łącznie z regulacją w ustawach materialnoprawnych ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1220/1, LEX nr 1271514). Taki zarzut naruszenia prawa materialnego nie został natomiast w skardze postawiony. Jednocześnie należy wskazać, że krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, reguluje art. 52 tej ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. W orzecznictwie ukształtował się pogląd zgodnie z którym w pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje, bądź nie ma tytułu prawnego do nieruchomości lub obiektu, który upoważniałby do wykonania czynności nakazanych decyzją. Taka sytuacja może mieć miejsce, gdy obiekt jest budowany na terenie, do którego inwestor nie ma żadnego tytułu prawnego, inwestycja jest realizowana bez zgody właściciela nieruchomości, bądź gdy inwestor zbył nieruchomość, której dotyczy przedmiot postępowania na rzecz innych osób. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 158/07, LEX nr 468723, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 66/12, LEX nr 1519415, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 338/11, LEX nr 1219135). W rozpoznawanej sprawie, żadna z przedstawionych wyżej sytuacji nie miała miejsca. W świetle akt sprawy, nie ma wątpliwości, że w dacie wydania decyzji przez PINB, inwestorem i właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano przedmiotowy budynek, była J. P.. Wynika to także pośrednio z treści znajdujących się w aktach pism skarżącej, z dnia [...] sierpnia 2002 r. skierowanego do Burmistrza Miasta i Gminy S., i z dnia [...] września 2002 r. skierowanego do [...] WINB. W pismach tych skarżąca wprost wskazuje, że to ona wykonała budowę przedmiotowego budynku, nie wspominając jednocześnie by którakolwiek z jej córek partycypowała w kosztach tej budowy. Znajdująca się w aktach informacja z rejestru gruntów z dnia [...] kwietnia 2019 r., z której wynika, że aktualnie współwłaścicielem spornej nieruchomości jest również K. P., ani nie zwalnia inwestora obiektu z obowiązku wykonania nakazu rozbiórki ani też nie świadczy o wadliwości nałożonego decyzją PINB obowiązku. Inwestor jest bowiem nadał współwłaścicielem samowolnie wybudowanego obiektu, posiada więc możliwość wykonania obowiązku wynikającego z ww. decyzji. W przypadku współwłasności obiektu, gdy inwestorem był jeden ze współwłaścicieli, nakaz dokonania czynności powinien być w pierwszej kolejności kierowany do współwłaściciela, który był inwestorem (sprawcą), chyba że pozostali współwłaściciele sprzeciwiają się orzeczeniu nakazu tylko w stosunku do współwłaściciela (sprawcy) ( Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, Opublikowano LEX/el. 2019). Przepis art. 52 Prawa budowlanego należy interpretować w taki sposób, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu rozbiórki, tj. aby nakaz rozbiórki został skierowany do takiej osoby, która ma realną możliwość jego wykonania. ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1607/19, LEX nr 2798718). Organ nadzoru budowlanego, chcąc skutecznie wydać decyzję w oparciu o przepisy art. 48 Prawa budowlanego, powinien adresatem tej decyzji uczynić ten podmiot, który w chwili wydania decyzji posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przeciwnym razie decyzja taka będzie niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 329/18, LEX nr 276810). W świetle przytoczonych poglądów, istotne jest więc dysponowanie nieruchomością, nie zaś podnoszone w skardze kwestie finansowe. Należy bowiem wyjaśnić, że trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 150/19, LEX nr 3034215). Należy także zgodzić się z organem, że nawet gdyby przyjąć za skarżącą, że współinwestorami były również jej córki, obowiązek rozbiórki nałożony tylko na J. P. jest zgodny z prawem, a co za tym idzie decyzja nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad, o których mowa w 156 § 1 k.p.a. Podkreślić tu należy, ze organ badał objętą wnioskiem decyzję pod kątem wszystkich przesłanek nieważności. Jednocześnie odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu pozbawienia K. P. czynnego udziału w postępowaniu, to mógłby on stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie zaś z zasadą niekonkurencyjności nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej, żadna z przesłanek wznowienia postępowania nie może jednocześnie skutkować nieważnością decyzji administracyjnej, a naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2013 r., sygn. II OSK 533/12, LEX nr 1408292). Nie wypowiadając się w tym miejscu na temat zasadności takiego zarzutu, nie mógł on zostać podniesiony w postępowaniu nieważnościowym. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
21 stycznia 2020
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Artur Kuś Tomasz Janeczko /sprawozdawca/ Wojciech Sawczuk /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny