VII SA/Wa 1435/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej A. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania A.O. (dalej jako "skarżąca") od decyzji Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] orzekającej o ustaleniu wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu zawierającego wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. odmówiło przywrócenia terminu. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...], Zarząd Dróg Miejskich orzekł o ustaleniu wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] na kwotę 478 zł. Decyzja została doręczona skarżącej w dniu 24 czerwca 2014 r. Odwołanie od decyzji organu I instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniosła A.O. podnosząc, iż niezwłocznie odstąpiono od dyspozycji usunięcia pojazdu, po tym jak zgłosiła się do strażnika miejskiego. Skarżąca wskazała przy tym, że złożenie przez nią odwołania w terminie 14 dni od otrzymania decyzji nie było możliwe, bowiem skarżąca przebywała w szpitalu w dniach 7-20 lipca 2014 r., na dowód czego załączyła zaświadczenie lekarskie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrzyło odwołanie i decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. sygn. akt [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W wyniku skargi złożonej przez A. O. na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 722/15 stwierdził nieważność ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. WSA wskazał, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia dowołania. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została skarżącej doręczona w dniu [...] czerwca 2014 r., a zatem termin do wniesienia odwołania mijał w dniu 8 lipca 2014 r. Wskazał przy tym, że w dniach od 7 lipca do dnia 20 lipca 2014 r. skarżąca przebywała w szpitalu. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skarżąca mogła złożyć odwołanie w terminie, skoro decyzję organu I instancji odebrała w dniu [...] czerwca 2014 r., a więc 12 dni przed pójściem do szpitala. W ocenie organu odwoławczego skarżąca nie wskazała we wniosku o przywrócenie terminu, że jej stan był taki, iż uniemożliwiał jej samodzielne działanie lub przez pełnomocnika, którego mogła ustanowić. Organ odwoławczy uznał, że okoliczność, iż skarżąca w dniach od 7 do 20 lipca 2014 r. przebywała w szpitalu nie oznacza, że była to przeszkoda nie do przezwyciężenia. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skarżąca przed pójściem do szpitala miała odpowiedni czas na to, aby samemu wnieść odwołanie lub ustanowić do tego pełnomocnika. W ten sposób mogła ona zadbać o swoje interesy. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, bowiem skarżąca nie wykazała braku winy w jego uchybieniu. Skargę na powyższe postanowienie złożyła A. O. wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonemu postanowieniu zarzuciła rażące naruszenie przepisu art. 58 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącej, podczas gdy skarżąca wykazała, że w przedostatnim dniu tego terminu (dnia 7 lipca 2014 r.) trafiła do szpitala z uwagi na bardzo poważne powikłania ciąży, gdzie przebywała do dnia 20 lipca 2014 r. Skarżąca wskazała, że w ostatnich dwóch dniach, z uwagi na stan zdrowia i miejsce pobytu, nie była w stanie wnieść odwołania lub ustanowić pełnomocnika, zaś przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie nakładają obowiązku działania z odpowiednim wyprzedzeniem przed upływem terminu. Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisu art. 124 § 2 k.p.a. i art. 126 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wskazanie, iż podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 59 § 1 k.p.a., podczas gdy przepis ten nie upoważnia organu II instancji do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie skarżącej doręczono decyzję organu I instancji w dniu [...] czerwca 2014 r., zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 8 lipca 2014 r. Powyższa okoliczność nie jest sporna między stronami. Skarżąca nie zgadza się natomiast z twierdzeniem organu odwoławczego, że nie wykazała ona braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23) – dalej jako "k.p.a.", odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zaznaczyć należy, że przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowych przez stronę. Zgodnie z przywołanym powyżej przepisem art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło, bez jego winy. Natomiast § 2 tegoż przepisu statuuje, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego zmierzającego do postawienia tezy, że skoro w początkowym biegu terminu do zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji skarżąca nie przebywała w szpitalu, to mogła wcześniej zabezpieczyć swoje interesy poprzez poczynienie starań do złożenia środka zaskarżenia. Wskazać należy, że ustanowienie terminu 14 dniowego do wniesienia odwołania uprawnia stronę do podjęcia czynności w każdym dniu tego terminu, także w ostatnim, a okoliczność, że strona planowała dokonanie czynności nawet w ostatnim dniu terminu nie może stanowić podstawy do przyjęcia winy w uchybieniu terminu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 921/11). Odmienny pogląd prowadzi bowiem do pozbawienia strony przysługującego jej prawa, w tym przypadku skorzystania z odwołania. Nie można bowiem wymagać od strony by przewidziała przeszkodę do wniesienia odwołania z odpowiednim wyprzedzeniem. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym zwlekanie z dokonaniem czynności nawet do ostatniego dnia terminu nie może być oceniane jako działanie zawinione przez stronę. Jeżeli więc zdarzenie uniemożliwiające jej dokonanie nastąpiło nawet w ostatnim dniu - niedokonanie czynności jest niezawinione. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że przepis art. 58 k.p.a. pozwala na uprawdopodobnienie braku winy, musi ono jednak dotyczyć takiego faktu, który wskazuje na brak możliwości dokonania określonej czynności z powodu niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód. W orzecznictwie przyjmuje się, że okolicznością wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu jest nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt SA 1072/00). Odnosząc powyższe do wniosku skarżącej w niniejszej sprawie zauważyć należy, że wskazała ona jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania swój zły stan zdrowia i w związku z tym pobyt w szpitalu. Przedłożone przez skarżącą zaświadczenie lekarskie o pobycie w dniach 7-20 lipca 2014 r. w szpitalu stanowi wystarczający potwierdzenie przedstawionego we wniosku oraz w skardze zdarzenia uniemożliwiającego skarżącej dochowania przewidzianego prawem terminu do wniesienia odwołania. Zaznaczyć należy, że skarżąca wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożyła 23 lipca 2017 r., a zatem siedmiodniowy termin do złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu został zachowany. Dodatkowo, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżąca wniosła skutecznie odwołanie, dokonując tym samym czynności, której uchybiła. Uwzględniając zatem powyższe należy stwierdzić, iż skarga musiała odnieść skutek. W ocenie Sądu, zaprezentowana przez organ argumentacja jest nie do zaakceptowania w świetle wskazanych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych. Rozpatrując ponownie wniosek A. O. o przywrócenie terminu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zobowiązane będzie uwzględnić powyższe wskazania i zastosuje instytucję przywrócenia terminu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając kontrolowane postanowienie za niezgodne z prawem, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.