VII SA/Wa 1419/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś (spr.), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwały Rady [...] z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia niektórych dróg do kategorii dróg gminnych stwierdza nieważność uchwały Rady [...] z [...] września 2003 r. nr [...] w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie [...] do kategorii dróg gminnych oraz pozbawienia niektórych dróg na terenie [...] kategorii dróg gminnych (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z dnia [...]września 2003 r. nr [...] poz. [...] ) w zakresie: a) poz. [...]- ulica [...]na odcinku [...]- Al[...] w dzielnicy [...]w granicach działki nr ewid. [...], obręb [...] b) poz. [...]- ulica [...]na odcinku [...]-[...]w dzielnicy [...] w granicach działki nr ewid. nr [...], obręb [...].

1. Wojewody [...] wniósł skargę na uchwałę Rady [...] z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie Miasta [...] do kategorii dróg gminnych oraz pozbawienia niektórych dróg na terenie Miasta [...] kategorii dróg gminnych. Wojewoda [...]wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały z dnia [...] września 2003 r. w części dotyczącej załącznika nr 1 do uchwały w zakresie poz. [...] – ulica [...] na odcinku: [...]– Al. [...]w dzielnicy [...]w granicach działki ew. nr [...] z obrębu [...]oraz poz. [...]– ulica [...]na odcinku: [...]–[...]w dzielnicy [...]w granicach działki ew. nr [...]z obrębu [...], zarzucając zaskarżonej uchwale istotne naruszenie art. 7 ust. 2 w zw. z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 470 ze. zm. - publikacja na dzień podjęcia uchwały: Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.) poprzez ich błędne zastosowanie. Skarżący, uzasadniając skargę podniósł, że w ugruntowanym już orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że konieczną przesłanką do skutecznego podjęcia przez radę gminy uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych jest legitymowanie się przez gminę prawem własności do gruntów, po których taka droga przebiega. Droga, która nie jest własnością gminy, nie może być drogą gminną i z tego powodu nie może być zaliczona do dróg gminnych. W konsekwencji uchwała, która zalicza do dróg gminnych drogę, która nie jest własnością gminy, narusza w sposób istotny art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2a ust. 2 u.d.p. Tymczasem skarżący ustalił, że w dacie podjęcia uchwały, drogi wskazane w skardze nie znajdowały się na gruntach stanowiących własność Miasta [...]. Zdaniem skarżącego działka ewidencyjna nr [...]z obrębu [...], opisana w księdze wieczystej KW [...], stanowi własność Politechniki [...] (tj. ulica [...] na odcinku [...]– Al. [...]). Natomiast działka ew. nr [...]z obrębu [...]tj. ul. [...]zgodnie z wpisem w informatycznej bazie ewidencji gruntów i budynków wg stanu na dzień podjęcia uchwały obejmowała dawną działkę ew. nr [...]z obrębu [...] Działka ta została geodezyjnie podzielona i aktualnie stanowią ją działki o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Działka nr [...]z obrębu [...]stanowi aktualnie drogę gminną – ulicę [...]. Z ustaleń skarżącego wynika, że na dzień podjęcia uchwały wg wpisów w informatycznej bazie ewidencji gruntów i budynków Miasta [...], miasto nie figurowało jako właściciel gruntu, który aktualnie stanowi działkę nr [...]. Jako właściciele tego gruntu figurowały osoby fizyczne. Jak dalej wskazał skarżący Miasto [...] nie było nigdy właścicielem aktualnej działki [...]z obrębu [...] stanowiącej drogę gminną ul. [...]i nie stało się tym właścicielem w okresie późniejszym – co wynika z wpisów w informatycznej bazie ewidencji gruntów i budynków Skarżący wskazał, że Rada [...] nie była uprawniona do podjęcia zaskarżonej uchwały w sprawie zaliczenia do dróg gminnych: ul. [...]na odcinku: [...]– Al. [...]w dzielnicy [...]w granicach działki ew. nr [...]z obrębu [...]oraz ul. [...] na odcinku: [...]–[...]w dzielnicy [...]w granicach działki ew. nr [...]z obrębu [...], bowiem wskazane działki w dacie podjęcia aktu nie stanowiły własności Miasta [...] i nadal jej nie stanowią. 2. Odpowiadając na skargę w dniu [...] sierpnia 2020 r., Rada [...] wniosła o oddalenie skargi w całości. Organ wskazał, że Wojewoda [...] wniósł skargę na skutek wniosków Politechniki [...]oraz A K zainteresowanych tym, aby ww. przedmiotowe ulice nie posiadały kategorii dróg publicznych. W ocenie Rady [...] Politechnika [...][...]poniekąd wykazała naruszenie interesu prawnego zaskarżoną uchwałą (ulica [...] jest usytuowana na gruntach należących do Politechniki [...]), to A K takiego interesu nie wykazała, bowiem nie przedstawiła tytułu prawnego w postaci prawa własności do gruntu, na którym zlokalizowana jest ulica [...]. Zdaniem organu, wobec powyższych okoliczności, pojawiły się wątpliwości, czy strona skarżącą należycie wykazała interes prawny w zaskarżeniu uchwały. Zasadą przy wnoszeniu skarg na akty prawa miejscowego jest wykazanie przez skarżącego naruszenia jego interesu prawnego, co eliminuje przypadku naruszenia interesów innych podmiotów. Rada [...] pokreśliła również, że zaskarżenie uchwały przez organ nadzoru po 16 latach od jej podjęcia, na podstawie indywidualnych wniosków, nie jest odpowiednią formą aktu nadzoru, podczas gdy Wojewoda [...] nie zdecydował się zrobić tego w terminie 30 dni od dnia podjęcia uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. 1. Istota sprawy sprowadza się do tego, czy zasadny jest wniosek Wojewody [...] , w którym wnosi o stwierdzenie nieważności uchwały Rady [...] z [...] września 2003 r. nr [...]w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie [...] do kategorii dróg gminnych oraz pozbawienia niektórych dróg na terenie [...] kategorii dróg gminnych, w części dotyczącej załącznika nr 1 do uchwały poz. [...] - ulica [...] na odcinku: [...] - Al. [...] w dzielnicy [...] w granicach działki ew. nr [...] z obrębu [...] oraz poz. [...] - ulica [...] na odcinku: [...] - [...]w dzielnicy [...] w granicach działki ew. nr [...] z obrębu [...]. 2. Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności mające istotne znaczenie dla niniejszej sprawy: - na sesji w dniu [...] września 2003 r. Rada [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zaliczenia niektórych dróg na terenie [...] do kategorii dróg gminnych oraz pozbawienia niektórych dróg na terenie [...] kategorii dróg gminnych (dalej: "Uchwała"); zgodnie z § 1 Uchwały do kategorii dróg gminnych zaliczono drogi na terenie [...] wymienione w załączniku nr 1 do Uchwały (wskazano w sumie 554 pozycji ulic); Uchwała weszła w życie od dnia [...] stycznia 2004 r.; - pismem z [...] grudnia 2019 r. Politechnika [...] poinformowała organ nadzoru, że ulica [...] zaliczona na podstawie Uchwały do dróg gminnych przebiega przez grunty stanowiące własność uczelni; - w toku czynności nadzorczych Wojewoda [...] ustalił w stosunku do działki ewidencyjnej nr [...]z obrębu [...] że: a) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] (opisana w KW [...]) stanowi własność Politechniki [...] , b) wschodnia część działki ewidencyjnej nr [...]z obrębu [...] została przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (dalej: "MPZP") rejon stacji metra Politechnika przyjętym Uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. Rady Gminy [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2000 r. Nr [...]poz. [...]) - pod pas drogowy, drogi publicznej gminnej, oznaczonej zgodnie z rysunkiem i tekstem planu jako 20 KDD ul. [...] (pismo Burmistrza Dzielnicy [...] z [...] lutego 2020 r., znak [...]; rysunek podstawowy (skala 1:1000) wraz z Uchwałą nr [...] z dnia [...]sierpnia 2000 r. Rady Gminy [...]przy piśmie Z-cy Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z dnia [...]marca 2020 r., znak: [...]), c) droga oznaczona w MPZP jako 20 KDD ul. [...] aktualnie odpowiada ulicy [...] (rysunek podstawowy (skala 1:1000) wraz z Uchwałą nr [...]z dnia [...] sierpnia 2000 r. Rady Gminy [...]przy piśmie Z-cy Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z [...]marca 2020 r., znak: [...]; wydruk z mapy zasadniczej i mapy ewidencyjnej przy piśmie Zastępcy Naczelnika Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Biura Geodezji i Katastru z [...]marca 2020 r., znak: [...])), d) ulica [...]została zaliczona do kategorii dróg gminnych na podstawie Uchwały - poz. 242 załącznika nr 1 do Uchwały (Uchwała z załącznikiem nr 1), e) północna część pasa drogowego drogi publicznej - ul. [...] (d. [...] ul. [...]) zajmuje wschodni fragment działki ew. nr [...]z obrębu [...] Północno-zachodnia linia rozgraniczająca pas drogowy tej drogi publicznej od terenu o przeznaczeniu UNIO przebiega wzdłuż ściany budynku oznaczonego jako 1 b2 położonego na działce ew. nr [...] (schody przy tym budynku 1 b2 znajdują się już w pasie drogowym). Na tym odcinku pas drogowy ul. [...]w kierunku południowo - wschodnim zajmuje kolejno: pas przynależny do działki ew. nr [...], równoległy pas działki ew. nr [...]równoległy pas działki ew. nr [...] oraz równoległy pas działki sąsiedniej nr [...]aż do północno-wschodniej linii rozgraniczającej ten fragment pasa drogowego ul. [...] od terenu o przeznaczeniu UH/B11 wzdłuż ściany budynku oznaczonego jako 1 h 2 (rysunek podstawowy (skala 1:1000) wraz z Uchwałą nr [...]z [...]sierpnia 2000 r. Rady Gminy [...]przy piśmie Z-cy Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...]z [...] marca 2020 r. oraz wydruk z mapy zasadniczej i mapy ewidencyjnej przy piśmie Zastępcy Naczelnika Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Biura Geodezji Katastru z [...]marca 2020 r., znak: [...])), f) fragment działki ew. nr [...]z obrębu [...]użytkowany jest jako droga publiczna - ul. [...] (pismo Burmistrza Dzielnicy [...] z [...] lutego 2020 r., znak [...].), g) [...]na dzień podjęcia kwestionowanej Uchwały nie było właścicielem części pasa drogowego ul. [...]w granicach działki ew. nr [...]z obrębu [...] i nie stało się tym właścicielem w okresie późniejszym (pismo Burmistrza Dzielnicy [...] z [...] lutego 2020 r., znak [...].[...] - w dniu [...] września 2016 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo informujące, iż na podstawie Uchwały ulica [...] położona w dzielnicy [...] została zaliczona do kategorii drogi gminnej, pomimo że grunty zajęte przez tę drogę na odcinku stanowiącym działkę ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] nie stanowią własności [...]; - w toku czynności nadzorczych Wojewoda [...] ustalił w stosunku do działki ewidencyjnej nr [...]z obrębu [...], że: a) ulica [...] zgodnie z wpisem w informatycznej bazie ewidencji gruntów i budynków wg stanu na dzień podjęcia Uchwały obejmowała dawną działkę ew. nr [...] z obrębu [...] działka ta została geodezyjnie podzielona i aktualnie stanowią ją działki o nr [...],[...],[...][...],[...] , [...],[...],[...],[...]. Działka nr [...] z obrębu [...] stanowi aktualnie drogę gminną - ulicę [...] (pismo Prezydenta [...] z [...] listopada 2016 r., znak [...] uproszczony wypis z rejestru gruntów z [...] marca 2020 r. oraz mapa zasadnicza i ewidencyjna (skala 1:500) przy piśmie Zastępcy Naczelnika Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Biura Geodezji i Katastru z [...]marca 2020 r., znak: [...], b) ulica [...]została zaliczona do kategorii dróg gminnych na podstawie Uchwały - poz. 501 załącznika nr 1 do Uchwały (Uchwała z załącznikiem nr 1), c) na dzień podjęcia Uchwały [...] nie figurowało jako właściciel gruntu, który aktualnie stanowi działkę nr [...]; jako właściciele tego gruntu figurowały osoby fizyczne (pismo Kierownika III Działu Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków w Wydziale Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków Biura Geodezji i Katastru - z up. Prezydenta [...]z [...] października 2016 r., znak: [...]; pismo Prezydenta m[...]z [...] listopada 2016 r., znak [...]), d) w wyniku późniejszych ustaleń [...], na podstawie zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...], XIII Wydział Ksiąg Wieczystych, z [...] kwietnia 2018 r. stwierdzono, że dla działki nr [...]z obrębu [...]nie jest prowadzona księga wieczysta ("grunt niehipotekowany"), a jej stan prawny jest nieustalony (pismo Burmistrza Dzielnicy [...]z [...]stycznia 2020 r., znak: [...]; uproszczony wypis z rejestru gruntów z [...]marca 2020 r. przy piśmie Zastępcy Naczelnika Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Biura Geodezji i Katastru z [...] marca 2020 r., znak: [...]e) [...]na dzień podjęcia kwestionowanej Uchwały nie było właścicielem aktualnej działki [...]z obrębu [...]stanowiącej drogę gminną ul. [...]i nie stało się tym właścicielem w okresie późniejszym (pismo Kierownika III Działu Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków w Wydziale Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków Biura Geodezji i Katastru - z up. Prezydenta [...] z [...] października 2016 r., znak: [...]; pismo Prezydenta [...]z [...] listopada 2016 r., znak [...]; uproszczony wypis z rejestru gruntów z [...] marca 2020 r. przy piśmie Zastępcy Naczelnika Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Biura Geodezji i Katastru z [...] marca 2020 r., znak: [...] Zatem w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości to, że w dacie podjęcia Uchwały - drogi wskazane w skardze Wojewody nie znajdowały się na gruntach stanowiących własność [...]. Okoliczność ta nie jest przez nikogo kwestionowana. 3. Zgodnie z art. 7 u.d.p.: "1. Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. 2. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. 3. Ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy.". W myśl art. 1 u.d.p. drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Z art. 2 ust. 1 u.d.p. wynika, że droga gminna jest jedną z kategorii dróg publicznych, natomiast art. 2a ust. 2 u.d.p., dodany do tej ustawy z dniem 1 stycznia 1999 r. ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668 z późn. zm.) stanowi wprost, że drogi gminne stanowią własność właściwego samorządu gminy. Konieczną przesłanką do podjęcia przez radę gminy na podstawie art. 7 ust. 2 u.d.p. uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych jest legitymowanie się przez gminę prawem własności do gruntów, po których droga taka przebiega. Droga, która nie jest własnością gminy, nie może być bowiem drogą gminną i z tego powodu nie może być zaliczona do dróg gminnych. Wobec tego uchwała, którą zalicza się do dróg gminnych drogę, która nie jest własnością gminy, narusza w sposób istotny art. 7 ust. 1 u.d.p., z którego wynika, że tylko droga spełniająca warunki zaliczenia do dróg publicznych może być zaliczona do dróg gminnych (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2846/19). Zatem konieczną przesłanką do skutecznego podjęcia przez radę gminy uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych jest legitymowanie się przez gminę prawem własności do gruntów, po których droga taka przebiega (por. wyrok WSA w Gliwicach z 31 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 208/19). Z ugruntowanego orzecznictwa sądowego (por. wyrok NSA z 17 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 708/14, wyrok NSA z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1908/14, wyrok NSA z 11 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 459/15) wynikają następujące okoliczności prawne: - konieczną przesłanką do skutecznego podjęcia przez radę gminy uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych jest legitymowanie się przez gminę prawem własności do gruntów, po których taka droga przebiega; - droga, która nie jest własnością gminy, nie może być drogą gminną i z tego powodu nie może być zaliczona do dróg gminnych; - uchwała, która zalicza do dróg gminnych drogę, która nie jest własnością gminy, narusza w sposób istotny art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2a ust. 2 u.d.p.; - uchwała o zaliczeniu drogi do drogi publicznej (gminnej) powinna być poprzedzona czynnościami zmierzającymi do przejęcia własności drogi przez podmiot publiczny (por. wyrok NSA z 28 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 148/09); - ustawodawca nie przewidział możliwości automatycznego przejścia prawa własności gruntu zajętego pod drogę na rzecz jednostki samorządu gminnego z chwilą wejścia w życie uchwały o zaliczeniu ulicy do kategorii dróg gminnych; stąd też przed podjęciem uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii drogi gminnej działki, przez które droga gminna ma przebiegać muszą stanowić własność gminy (por. wyrok NSA z 3 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 796/15, wyrok WSA w Gliwicach z 30 września 2009 r., sygn. akt II SA/GI 506/09); - bez dysponowania przez gminę prawem własności gruntów, po których przebiega droga, co do której podjęta ma zostać uchwała o jej zaliczeniu do kategorii dróg gminnych, nie istnieje możliwość zgodnego z prawem podjęcia uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych; konieczną przesłanką do skutecznego podjęcia przez radę gminy uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych jest legitymowanie się przez gminę prawem własności do gruntów, po których droga taka przebiega (por. wyrok WSA z w Kielcach z 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 1170/19). 4. W obu zakwestionowanych przez Wojewodę przypadkach potwierdzone zostało, że Rada [...] nie była uprawniona do podjęcia zaskarżonej Uchwały w sprawie zaliczenia do dróg gminnych: a) ul. [...] na odcinku: [...] - Al. [...] w dzielnicy [...] w granicach działki ew. nr [...] z obrębu [...] oraz b) ul. [...] na odcinku: [...] - [...] w dzielnicy [...] w granicach działki ew. nr [...] z obrębu [...] - bowiem wskazane działki w dacie podjęcia aktu nie stanowiły własności Miasta i nadal jej nie stanowią. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje to, że zaskarżona uchwała nie została wyeliminowana z obiegu prawnego w trybie rozstrzygnięcia nadzorczego oraz to, że skarga została wniesiona wskutek interwencji Politechniki [...] i osoby fizycznej. Wskazane w odpowiedzi na skargę wątpliwości dotyczą bowiem zupełnie innych trybów postępowania związanych z możliwością poważania uchwał jednostek samorządu terytorialnego. Nadzór sprawowany przez wojewodę oraz kontrola sądowoadministracyjna są to dwa odrębne tryby weryfikacji prawidłowości uchwał samorządowych, z których pierwszy nie wyklucza, ani nie zastępuje drugiego. Tym bardziej niewydanie w ogóle rozstrzygnięcia nadzorczego w odniesieniu do danego aktu nie tworzy domniemania prawidłowości tego aktu i nie jest równoznaczne z wiążącym ustaleniem, że akt ten jest zgodny z prawem (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 1070/19). Z kolei skarga składana w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, lecz konieczne jest wykazanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego a kwestionowanym aktem, skutkującym naruszeniem jego interesu prawnego (por. wyrok NSA z 19 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3339/17). Istota postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego ze skargi wojewody wniesionej na uchwałę organu gminy na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g., wyklucza udział innych uczestników postępowania na podstawie regulacji p.p.s.a. Wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez wojewodę stanowi realizację jednego z przysługujących mu uprawnień służących wykonywaniu nadzoru nad działalnością gminy na podstawie kryterium zgodności z prawem, a zatem legitymacja skargowa tego organu oparta jest na samodzielnej podstawie prawnej - art. 93 ust. 1 u.s.g., która nie może być jednocześnie podstawą do wniesienia skargi przez inny podmiot. Stronami postępowania sądowego zainicjowanego skargą wojewody na uchwałę rady gminy są zatem wyłącznie wojewoda jako organ nadzoru oraz właściwy organ gminy (por. postanowienie NSA z 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 64/14). Realizując kompetencję wynikającą z art. 93 ust. 1 u.s.g. organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1146/19). 5. Mając na względzie powyższe oraz wobec uznania skargi za zasadną Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.