VII SA/Wa 1395/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2018r. po rozpoznaniu wniosku adwokata M. P. M. w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016r., Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za bezzasadne postanawia: odmówić adwokatowi M. P. M. przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia 14 lipca 2017r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił zmiany postanowienia z dnia 8 lutego 2017r. w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał M. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W piśmie z dnia 16 sierpnia 2017r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała o wyznaczeniu adwokata M. P. M. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. W dniu 13 października 2017r. pełnomocnik z urzędu zapoznał się w czytelni Sądu z aktami sprawy. Wyrokiem z dnia 19 października 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w trybie uproszczonym oddalił skargę M. S. wniesioną na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...]. Pismem z dnia 24 października 2017r. pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Odrębnym pismem z tej samej daty pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Podał, że przed wydaniem wyroku podjął szereg czynności związanych z reprezentowaniem skarżącej tj. przeglądem i analizą akt sprawy oraz kontakcie ze skarżącą. Oświadczył, że nie zostały one opłacone w całości, ani w części. W dniu 28 grudnia 2017r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna skarżącej sporządzona przez pełnomocnika z urzędu od ww. wyroku Sądu wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369), dalej p.p.s.a, wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przywołany powyżej przepis art. 250 p.p.s.a nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega bowiem ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Pełnomocnikowi, ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a, należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 p.p.s.a, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej powoduje bowiem, że to Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to konieczność ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (tak: w postanowieniu NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13; por. także: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010r. sygn. akt I FSK 1648/08; postanowienie NSA z dnia 21 października 2010r. sygn. akt II FSK 83/09 – www.cbois.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze powyższe stwierdzono, że wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie za czynności podejmowane w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, skarga jak i wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia, zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 20 października 2016r. były sporządzone osobiście przez stronę skarżącą. Wyrokiem z dnia 19 października 2017r wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym Sąd oddalił skargę. Jak wynika z akt sprawy czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika polegały na zapoznaniu się w dniu 13 października 2017r. w czytelni Sądu z aktami sprawy. Pełnomocnik w piśmie z dnia 24 października 2017r. wskazał, że czynności podjęte przez niego w sprawie polegały na analizie i przeglądzie akt sprawy oraz kontakcie z klientem. Analizując zakres podjętych przez pełnomocnika czynności (zapoznanie się z aktami sprawy, ich analiza i kontakt ze skarżącą) trudno uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie – na etapie postępowania w pierwszej instancji - rzeczywistej pomocy prawnej. Kryterium pomocy prawnej nie spełniają podjęte przez pełnomocnika ww. czynności. Wskazane wyżej czynności mają bowiem charakter czynności faktycznych (wstępnych, przygotowawczych), których celem jest dopiero udzielenie właściwej pomocy prawnej, niemniej jednak same w sobie tej pomocy nie stanowią i nie mogą być z nią utożsamiane. Faktyczna pomoc prawna polega np. na sporządzaniu wniosków procesowych, opinii prawnych, wyrażaniu stanowiska w sprawie, czy też występowaniu przed sądem. W rozpoznawanej sprawie pomoc taka w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie została udzielona. W szczególności pełnomocnik nie złożył w imieniu skarżącej żadnego pisma procesowego zawierającego stanowisko pełnomocnika z urzędu w sprawie. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia za czynności podejmowane w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Wyjaśnić jednocześnie należy, że wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej zostanie rozpoznany odrębnym postanowieniem po zakończeniu postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wszczętego tą skargą kasacyjną. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.