VII SA/Wa 1333/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. M. i K. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania A. M. i K.M. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

A. i K. M. wraz ze skargą wniesioną na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2014 r. złożyli na urzędowych formularzach wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosków wynika, iż skarżący posiadają dwa domy (o powierzchni 155 m2 i 60 m2) w miejscowości S., A. M. posiada ponadto nieruchomość rolną o powierzchni 2000 m2 w gminie P., natomiast K. M. jest współwłaścicielem mieszkania w W. (w 1/6 części), w którym zamieszkuje obecnie matka skarżącego. We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącymi pozostaje córka. Skarżący oświadczyli, że uzyskują dochody w wysokości 3400 zł brutto miesięcznie, na które składają się wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez skarżącą oraz dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. Wnioskodawcy oświadczyli też, że ostatnio rodzice skarżącej pozostają na ich utrzymaniu z uwagi na ich trudną sytuację. Pismem z dnia 14 lipca 2014 r. wezwano skarżących m.in. do wskazania, czy uzyskują dochody z tytułu najmu któregokolwiek z posiadanych domów oraz do podania wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem rodziny oraz przeznaczanych na utrzymanie domu (np. opłaty za gaz, wodę, energię, telefon). W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczyli, że wydają miesięcznie na wyżywienie kwotę ok. 1400-1500 zł, na odzież ok. 100-150 zł miesięcznie, natomiast opłaty za media wynoszą średnio 1000 zł. Z treści pisma z 23 lipca 2014 r. oraz z dołączonych dokumentów wynika ponadto, że A. M. jest sołtysem i pobiera z tego tytułu dietę w kwocie 500 zł. Skarżący oświadczyli ponadto, że nie wynajmują domu, lecz użyczają nieodpłatnie siostrze skarżącej. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Jak już wskazano, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże podkreślić trzeba, że zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Biorąc pod uwagę sytuację finansową A. i K. M. uznano, że nie uzasadnia ona przychylenia się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Według oświadczeń zawartych we wniosku, skarżący uzyskują dochody w wysokości 3400 zł brutto miesięcznie, z wynagrodzenia za pracę oraz z działalności gospodarczej. Z treści pisma z 23 lipca 2014 r., nadesłanego w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia złożonego wniosku, wynika ponadto, że A. M. jest sołtysem i pobiera z tego tytułu dietę w kwocie 500 zł. Odnośnie wysokości ponoszonych wydatków skarżący wskazali natomiast, że na wyżywienie wydają kwotę ok. 1400-1500 zł, na odzież ok. 100-150 zł miesięcznie, na opłaty za media - średnio 1000 zł (a zatem łącznie ok. 2650 zł). Jednocześnie należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie wpis od skargi należny jest w wysokości 200 zł, natomiast wysokość innych wpisów, które mogłyby się pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń wynosiłaby 100 zł. Biorąc pod uwagę uzyskiwane przez skarżących dochody oraz wysokość zadeklarowanych wydatków uznano, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie pozbawi skarżących możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny (nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym), a tylko wówczas jest możliwe przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.