VII SA/Wa 1280/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek M. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z bratem. Wskazał, że jest osobą bezrobotną i pozostaje na utrzymaniu brata, który uzyskuje emeryturę w wysokości 854 zł. Wnioskodawca wskazał, że posiada dom o pow. 35 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1,54 ha (ziemia klasy IV, V i VII) zaznaczono przy tym, że brak jest dochodu z tego gospodarstwa. Wnioskodawca nie posiada w nim maszyn rolniczych. Wskazano, że brat wnioskodawcy posiada nieruchomość rolną o pow. 0,54 ha. Brat wnioskodawcy ponosi wszystkie wydatki na utrzymanie wnioskodawcy. Wszystkie uzyskiwane środki przeznaczane są na bieżące utrzymanie. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową M. S. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ich ponieść. Wnioskodawca pozostaje na utrzymaniu brata, a jednocześnie nie wskazał, by istniały jakiekolwiek przeciwwskazania do podjęcia pracy przez wnioskodawcę. Niezrozumiałym jest dlaczego osoba wobec której nie zachodzą przeszkody w podjęciu pracy, pozostaje na utrzymaniu brata, zamiast poszukać pracy w celu polepszenia własnej sytuacji życiowej i sytuacji swojej rodziny. Jednocześnie przy tym oczekuje takiej pomocy od społeczeństwa, które wypracowuje dochód. Prawo pomocy należy przyznawać osobom ubogim, które nie osiągają dochodów z przyczyn od siebie niezależnych, które nie mają możliwości uzyskania dochodu. Wnioskodawca nie wskazał, że nie ma możliwości uzyskiwania dochodu, nie posiada orzeczenia lekarskiego o niezdolności do pracy, wręcz przeciwnie posiada możliwości uzyskania dochodu, chociażby poprzez wydzierżawienie ziemi. Brak podjęcia pracy w sytuacji, gdy jest to obiektywnie możliwe stanowi argument wskazujący na konieczność odmowy przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca posiadając nieruchomość rolną ma również możliwość uzyskania pożyczki na koszty sądowe, której zabezpieczeniem będzie ta nieruchomość. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, by nie miał obiektywnych możliwości podjęcia pracy zarobkowej i uzyskania dochodu. W tej sytuacji uznano, że pomimo, iż wnioskodawca jest osobą bezrobotną, to brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.