VII SA/Wa 1271/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. S. i P.S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. umarza postępowanie administracyjne w sprawie; III. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących A.S. i P. S. kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. nr [...] Prezydent [...] odmówił A.i P. S. wstrzymania - we wznowionym postępowaniu - wykonania decyzji własnej z [...] czerwca 2015 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku handlowego wraz infrastrukturą dz. ew. nr [...], obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Po rozpatrzeniu zażalenia pp. S. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lipca 2016 r. nr [...] uchylił postanowienie z [...] stycznia 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie Prezydent [...] postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. nr [...], odmówił wstrzymania wykonania decyzji z [...] czerwca 2015 r. z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawców. Organ wskazał, powołując się na dokumentację zgromadzoną podczas ustalania warunków zabudowy zakończonego decyzją Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z [...] stycznia 2014r., że pp. S. zostali uznani za strony tego postępowania. Strony nie wniosły uwag i zastrzeżeń do powyższej decyzji. Szczegółowe usytuowanie inwestycji rozstrzygnięto decyzją z [...] czerwca 2015r. Analizując obszar oddziaływania inwestycji wynikający z jej specyfiki oraz usytuowania organ stwierdził, że nie ogranicza ona zagospodarowania sąsiednich działek, a zwłaszcza działki ew. nr [...] i nie przekracza granic działek inwestycyjnych. Badając ponownie projekt zagospodarowania obejmujący trzy działki ew. o nr [...], [...], [...], organ wyjaśnił, iż na działce ew. nr [...] graniczącej z działką ew. nr [...] nie zaprojektowano żadnego obiektu budowlanego, ale przewidziano pas zieleń o szerokości 6,5 m przy granicy nieruchomości pp. S.. Równolegle do pasa zieleni zaprojektowano wjazd i drogę dojazdową - 6 m, również do nieruchomości w głębi (nr ew. [...], [...] i [...]). W pozostałej części działki usytuowano parking na 11 miejsc (oddalony od granicy działki nr [...] o 12,50 m) oraz komunikację wewnętrzną. Budynek handlowy usytuowano na działkach ew. nr [...], [...]. Obszar ten nie graniczy z działką nr ew. [...], a budynek jest oddalony o 33,5 m. Organ zbadał też wpływ hałasu inwestycji na otoczenie, wjazdu i parkingu, warunków sanitarnych, nasycenia terenu w placówki handlowe i nie dopatrzył się norm prawa, które pozwalałyby uznać wnioskujących za strony. W związku z powyższym, zdaniem organu, nie było również podstaw do uchylenia decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2015r Dnia [...] marca 2017 r. skarżący przekazali odpis zupełny księgi wieczystej. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] - utrzymał w mocy postanowienie z [...] grudnia 2016 r. Organ wskazał, że podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, a zatem, gdy organ wstępnie jest przekonany o konieczności uchylenia decyzji. Jednak jest to środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Zbyt szybkie korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, może zatem stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych. Organ winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, w tym materiał dowodowy z akt sprawy zakończonej dotychczasową decyzją i na tej podstawie wstępnie ocenić, czy istnieją podstawy do przyjęcia, że decyzja zostanie uchylona (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2227/12). W sytuacji, gdy strona domaga się wznowienia postępowania z powołaniem na okoliczność niebrania bez własnej winy udziału w sprawie, badanie tej przesłanki następuje już po wznowieniu postępowania. Nie oznacza to jednak, że dochodzi do obligatoryjnego zastosowania art. 152 § 1 Kpa. W dalszym ciągu, obowiązkiem organu jest nie tylko rozważenie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, ale i prawdopodobieństwa wystąpienia przymiotu strony wnioskodawcy. Dalej stwierdził, że słusznie Prezydent [...] przyjął, iż nie występuje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji z [...] czerwca 2015 r., gdyż nie zaszła okoliczność z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Skargę na powyższe postanowienie złożyli A. i P. S. zarzucając naruszenie: 1. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu, zapoznania się z materiałami postępowania i wypowiedzenia, co miało wpływ na wynik sprawy, bo uniemożliwiło zgłoszenie zastrzeżeń, co do toczącego się postępowania i poinformowanie organu o zbyciu nieruchomości, a w konsekwencji pominięcie nabywcy nieruchomości Spółki [...] Sp. z o.o., 2. art. 10 i 28 k.p.a. oraz art. 30 § 4 k.p.a. poprzez nieinformowanie o toczącym się postępowaniu i rozstrzygnięciach, nabywcy nieruchomości. 3. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego w sytuacji, w której organ nie dysponował oryginałami akt , 4. art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a., polegające na braku ustalenia stanu faktycznego dotyczącego możliwości zagospodarowania działek osób wnoszących podanie o wznowienie postępowania przed wydaniem decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2015r. Nr [...] oraz po jej wydaniu, 5. art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. z 2014 r. Dz.U. poz. 1409 ze zm.) w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony, a w konsekwencji naruszenie 6. art. 152 § 1 k.p.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji, pomimo istnienia prawdopodobieństwa uchylenia zaskarżonej decyzji, w wyniku wznowienia postępowania. Skarżący wnieśli m.in. o uchylenie postanowień organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem kontrolowane postanowienia, pomimo zasadności rozstrzygnięć zostały uzasadnione w sposób naruszający art. 107 § 1 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga na wstępie, że dla każdego postępowania, a zatem i postępowania o charakterze wpadkowym, kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwa jest ocena praw i obowiązków podmiotu, który wywodzi, że jest stroną tego postępowania. Tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania sądowoadministracyjnego. Zauważyć przy tym trzeba, że pojęcie wstrzymania wykonania decyzji, o którym mowa w art. 152 § 1 k.p.a. należy rozumieć również jako wstrzymanie skutków prawnych, jakie wywołuje ta decyzja pozostając w obrocie prawnym. Tylko takie pojmowanie tego przepisu pozwala osiągnąć jego cel, jakim jest - w razie spełnienia przesłanek stanowiących podstawę do wstrzymania - zapobieżenie skutkom, jakie w porządku prawnym może wywołać wadliwa decyzja, co do której istnieje prawdopodobieństwo wyeliminowania w trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania. Rozstrzygnięcie w postępowaniu incydentalnym jakim jest wstrzymanie decyzji ostatecznej, w trybie art. 152 § 1 k.p.a., niewątpliwie zależne jest od rozstrzygnięcia w postępowaniu głównym i oparte jest na uprawdopodobnieniu uchylenia decyzji ostatecznej. O ile prawidłowo organy rozstrzygnęły negatywnie o wstrzymaniu wykonania opisanej decyzji ostatecznej, o tyle – zdaniem Sądu - wadliwie umotywowały swoje stanowisko. Należało bowiem przede wszystkim wziąć pod uwagę, że kluczowym zagadnieniem w postępowaniu głównym był obowiązek spoczywający na organach prowadzących postępowania administracyjne uwzględnienia wszystkich zmian podmiotowych, które nastąpiły w ich toku, a w tej sprawie faktu, że A. i P. S. w dniu [...] marca 2016r. utracili tytuł prawny do działki nr ew. [...], na rzecz [...] Sp. z o.o., a obecnie [...] Sp. z o.o. (KW nr [...]), uzasadniający do tej daty ich udział w postępowaniu wznowieniowym. Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, że już na pierwszym etapie postępowania wznowieniowego, bo jeszcze przed wydaniem decyzji z [...] czerwca 2016r. (nr [...]) uchylającej decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2016r. (odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej z [...] czerwca 2016r.) i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji skarżący nie posiadali przymiotu strony. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że utrata (zbycie) przez stronę źródła interesu prawnego stanowiącego podstawę legitymacji do występowania w postępowaniu w rozumieniu zarówno art. 28 k.p.a., jak i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oznacza, że skarżący nie dysponowali już interesem prawnym w dalszej fazie tego postępowania. W momencie zbycia nieruchomości ich interes prawny nie miał już charakteru rzeczywistego i aktualnego. Powyższe stanowisko – w ocenie Sądu – winno stanowić wyłączne uzasadnienie do odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, a nie jak przyjęto w motywach postanowień organów obu instancji brak interesu prawnego skarżących z uwagi na położenie nieruchomości nr ew. [...] poza obszarem oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Uznając, że rozstrzygnięcia Wojewody [...] i Prezydenta [...] wydane w postępowaniu toczącym się w trybie art. 152 k.p.a. mają w tej sprawie ścisły związek z podstawą uchylenia przez Sąd decyzji wydanych we wznowionym postępowaniu głównym (w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1270/17) Sąd uchylił, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) postanowienia organów obu instancji z uwagi na istotne naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. wobec wadliwego umotywowania stanowiska. Na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a Sąd umorzył postępowanie administracyjne. Kwestia wstrzymania wykonania decyzji pozostaje otwartą o ile następca prawny skarżących złoży taki wniosek. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 250 § 1 cyt. ustawy.