VII SA/Wa 1264/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 29 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie, złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka wskazała, że w wyniku niekorzystnych zmian cen ropy naftowej i wynikających z tego spadków marży operuje w warunkach skutkujących ponoszeniem strat finansowych. Podniosła, że na dzień składania wniosku nie dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie kosztów sądowych, nie posiada też majątku trwałego możliwego do natychmiastowego spieniężenia, nie osiąga przychodów wystarczających na pokrycie kosztów postępowania. Pismem z dnia 11 sierpnia 2014 r. (doręczonym w dniu 2 września 2014 r.) wnioskodawca został wezwany do: ponownego nadesłania wniosku na urzędowym formularzu PPPr i wypełnienia wszystkich rubryk formularza, w tym dotyczących wartości środków trwałych wnioskodawcy, wartości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy, stanu rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, a także do nadesłania odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe, wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz odpisu sprawozdania finansowego za 2013 r. (w terminie 10 dni). W odpowiedzi na ww. wezwanie pełnomocnik strony skarżącej przy piśmie z dnia 10 września 2014 r. nadesłał kserokopię sprawozdania finansowego za 2013 rok, jednocześnie zwrócił się o przedłużenie terminu do przedłożenia pozostałych dokumentów do końca września, wskazując, że zarówno prezes zarządu komplementariusza, jak i księgowa prowadząca księgi Spółki, przebywają od początku września na urlopach wypoczynkowych. Zarządzeniem z dnia 18 września 2014 r. odmówiono skarżącemu przedłużenia terminu. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane wówczas, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Mając na uwadze powołane przepisy oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała ona, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. W treści art. 246 ustawy ustawodawca użył pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny i wiarygodny, stosownie do treści art. 252 ustawy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy wskazać trzeba, że we wniosku z dnia 28 lipca 2014 r. strona skarżąca podała jedynie wysokość kapitału zakładowego (110.500 zł), nie wskazała natomiast wartości środków trwałych wnioskodawcy, wartości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy oraz stanu rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. W związku z powyższym pismem z dnia 11 sierpnia 2014 r. zobowiązano wnioskodawcę do ponownego nadesłania wniosku na urzędowym formularzu PPPr i wypełnienia wszystkich rubryk formularza ze wskazaniem ww. danych. Wezwano również do nadesłania odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe, wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz odpisu sprawozdania finansowego za 2013 r. W odpowiedzi na wezwanie przy piśmie z dnia 10 września 2014 r. nadesłano jedynie kserokopię sprawozdania finansowego Spółki. W ocenie referendarza sądowego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, strona skarżąca nie wykazała bowiem, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uprawniałaby ją do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Wprawdzie według oświadczenia zawartego we wniosku strona skarżąca nie dysponuje środkami na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, jednakże nie jest możliwe przyznanie prawa pomocy jedynie w oparciu o niczym nieudokumentowane twierdzenia strony. Strona skarżąca pomimo wezwania zawartego w piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r. nie nadesłała natomiast wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, a nawet nie wskazała w formularzu stanu rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, co nie pozwala na dokonanie pełnej oceny jej sytuacji finansowej. Spółka nie nadesłała również odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że urlop prezesa zarządu komplementariusza oraz księgowej nie mogą usprawiedliwiać niewywiązania się przez wnioskodawcę (będącego uczestnikiem obrotu gospodarczego) z obowiązku przedłożenia aktualnej dokumentacji, która ma umożliwić zbadanie jej rzeczywistej kondycji finansowej. W sytuacji zaś, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). Należy ponadto zauważyć, że informacje wynikające z nadesłanego sprawozdania finansowego nie pozwalają na stwierdzenie, iż strona skarżąca nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Spółka posiada środki trwałe o wartości 5.300.525,17 zł, prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, obraca środkami wielokrotnie przekraczającymi wysokość kosztów postępowania. Jak wynika bowiem ze sprawozdania finansowego, przychody strony skarżącej w 2013 roku wyniosły 54.516.535,21 zł, przy czym Spółka osiągnęła zysk w wysokości 3.631.043,63 zł. Mając na uwadze wskazane okoliczności uznano, że brak jest podstaw do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).