VII SA/Wa 1244/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant ref. Maria Góraj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2022 r. sprawy ze skargi I. C. na zarządzenie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 24 lipca 2012 r. nr 2998/2012 w przedmiocie włączenia karty adresowej do gminnej ewidencji zabytków Miasta Stołecznego Warszawy I. stwierdza niezgodność z prawem § 2 zarządzenia Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z 24 lipca 2021 r., Nr 2998/2012 w części – w zakresie włączenia do gminnej ewidencji zabytków Miasta Stołecznego Warszawy karty adresowej Nr [...], oznaczonej numerem [...] w załączniku do ww. zarządzenia, budynku posadowionego na nieruchomości nr ewid. [...], położonej w Warszawie przy ul. [...] z obrębu [...], II. zasądza od Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz I. C. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie. Pismem datowanym na 30 maja 2022 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy nr 2998/2012 z 24 lipca 2012 r. w części, to jest w zakresie, w jakim pod pozycją 136 włączono do gminnej ewidencji zabytków dom przy ul. K. [...] w W. w dzielnicy W. Pełnomocnik skarżącej zaskarżonemu zarządzeniu w oznaczonej wyżej części zarzucił: "1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.: a) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 7 k.p.a. poprzez błędną ocenę faktów i pominięcie, iż na skutek działań wojennych budynek przy ul. K. [...] w W. został zniszczony, a po wojnie odbudowany nie według pierwotnego projektu, a w szczególności dokonano nadbudowy jednej kondygnacji, zmieniono układ wejścia na piętro budynku, dobudowano werandy i tarasy, zmieniono dach na prosty w miejsce dachu mansardowego, na skutek czego doszło do wymieszania stylów architektonicznych, w związku z czym budynek utracił charakter zabytku; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonego zarządzenia, tj.: a) naruszenie art. 22 ust. 5 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej: "u.o.z.") w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz w zw. z art. 22 ust. 4 u.o.z. poprzez włączenie budynku przy ul. K. [...] do gminnej ewidencji zabytków, podczas gdy budynek ten nie stanowi zabytku w rozumieniu art. 3 pkt 1 tej ustawy; b) naruszenie art. 3 pkt 1 u.o.z. poprzez uznanie budynku przy ul. K. [...] w Warszawie za zabytek z uwagi na elementy stylu modernistycznego i stylu zabudowy lat 40. XX wieku, podczas gdy budynek nie posiada wartości historycznej; c) naruszenie §18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (w brzmieniu w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia, Dz.U. Dz.U z 2011 r., nr 113, poz. 661) poprzez uchybienie obowiązkowi sprawdzenia stanu faktycznego budynku przed włączeniem go do gminnej ewidencji zabytków". Pełnomocnik skarżącej, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 1 i ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym (dalej: "u.s.g.") wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem zarządzenia Prezydenta m.st. Warszawy nr 2998/2012 z dnia 24 lipca 2012 roku w ww. części. Ponadto wniósł: 2) o zobowiązanie Prezydenta m.st. Warszawy do przekazania całej dokumentacji dotyczącej tej sprawy i włączenia budynku do gminnej ewidencji zabytków, w tym również korespondencji pod sygn. akt KZ-BED.4120.47.2021.MJW, a następnie przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów, 3) o zobowiązanie Prezydenta m.st. Warszawy do udzielenia informacji, czy w planie miejscowym rejonu ulicy K. przyjętym uchwałą nr LV/1699/2021 Rady Miasta Stołecznego Warszawy objęto ochroną konserwatorską budynek przy ul. K. [...] w W." i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej w pierwszej kolejności wykazał interes prawy we wniesieniu swej skargi do Sądu, uzasadniając też przyjęcie prawnej kwalifikacji aktu organu na podstawie art. 3 § 2 pkt. 6 p.p.s.a. m. in. w oparciu o przywołane orzecznictwo NSA. Wyjaśnił też, że "skarżąca stosownie do dyspozycji art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (w brzmieniu Dz.U. z 2016 r., poz. 446, w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2017 r., poz. 935) pismem z dnia 14 kwietnia 2022 roku wezwała Prezydenta m.st. Warszawy do zmiany zarządzenia nr 2998/2012 z dnia 24 lipca 2012 roku poprzez uchylenie poz. nr 136 w załączniku do zarządzenia, ponieważ dom przy ul. K. [...] w W. nie jest zabytkiem. Do dnia złożenia niniejszej skargi odpowiedź nie została skarżącej udzielona". W związku z tym, że zarządzenie w sprawie utworzenia gminnej ewidencji zabytków jest aktem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., to nie znajduje tu zastosowania art. 53 § 2 p.p.s.a.. wyznaczający termin złożenia skargi (w ciągu 30 dni od daty, gdy skarżąca dowiedziała się o wydaniu zaskarżonego zarządzenia), ponieważ przepis ten stosuje się do aktów, o których mowa w § 2 ust. 3 pkt 4 p.p.s.a. To oznacza, że zastosowanie znajduje tu art. 53 § 2a p.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść w każdym czasie. Zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (w brzmieniu w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia, Dz.U. Dz.U z 2011 r., nr 113, poz. 661 dalej: "rozporządzenie") wójt (burmistrz, prezydent miasta) włącza kartę adresową zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym. W związku z powyższym, podstawą włączenia obiektu do ewidencji jest wewnętrzne przekonanie organu, że obiekt stanowi zabytek w rozumieniu art. 3 pkt 1 u.o.z. Zgodnie zaś z tym przepisem zabytek to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. W ocenie skarżącej Prezydent m.st. Warszawy przed włączeniem budynku przy ul. K. [...] do ewidencji gminnej uchybił obowiązkowi sprawdzenia, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym (co stanowi o naruszeniu art. 77 § 1, 80 i 7 k.p.a.), a nadto czy pozwalają na ocenę, że budynek stanowi zabytek (co stanowi o naruszeniu art. 3 pkt 1 u.o.z.). W szczególności organ błędnie ustalił, jakoby budynek powstał w latach 1921-1930, ponieważ w rzeczywistości został wybudowany w 1938 roku. Ponadto budynek na skutek działań wojennych uległ znacznemu zniszczeniu, tak że po wojnie nie nadawał się do zamieszkania. Budynek został odbudowany, z tym że nie według pierwotnego projektu. Przeciwnie, budynek został gruntownie przebudowany, tak że zmienił się jego pierwotny styl. Pierwotnie budynek był drewniany, obmurowany, obecnie jest w całości murowany. Wymianie uległ dach mansardowy na płaski, odbudowano całe piętro. Zmieniono wejście na piętro, które pierwotnie było dostępne z zewnątrz, teraz tylko można wejść na piętro od wewnątrz. Budynek powiększono, dobudowano klatkę schodową wewnątrz budynku, dobudowano werandę i taras. Przebudowano układ partem i piętra. Zmieniono układ i kształt otworów okiennych. Skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie budynku przy ul. K. [...] z ewidencji, w wyniku czego Stołeczny Konserwator Zabytków zwrócił się o opinię Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W odpowiedzi z 8 marca 2022 roku MWKZ wskazał, że negatywnie opiniuje wniosek o wyłączenie budynku z GEZ. MWKZ potwierdził między innymi, że budynek został wzniesiony w 1948 roku na miejscu budynku z lat 30. XX w. zniszczonego w trakcie działań wojennych. Budynek założony na planie wydłużonego prostokąta posiada dwie kondygnacje naziemne oraz niski strych. Bryła budynku zwieńczona dachem płaskim urozmaicona jest parterowym gankiem wejściowym oraz tylną boczną werandą. Tynkowane elewacje dekorowane są jedynie niskimi profilowanymi gzymsami koronującymi. Attyka ścian szczytowych ukształtowana została uskokowo. Jednocześnie MWKZ stwierdził, że "(...) zasadnicze cechy stylowe obiektu oraz jego forma architektoniczna nawiązująca do tradycji budownictwa modernistycznego są nadal czytelne oraz stanowią dokument mieszkaniowej zabudowy podmiejskiej z lat 40. XX w." Z powyższego wynika, że nie wiadomo, które to są zasadnicze cechy stylowe obiektu oraz w czym przejawia się forma architektoniczna nawiązująca do tradycji budownictwa modernistycznego, które jako takie są nadal czytelne oraz stanowią dokument mieszkaniowej zabudowy podmiejskiej z lat 40. XX w. Jest to o tyle zaskakujące, że budynek został przebudowany w 1948 roku, zatem powstał na bazie pozostałości poprzedniej zabudowy, a więc niejako łączy style poprzedniej i aktualnej zabudowy. Co również istotne, z karty adresowej obiektu włączonej do ewidencji nie wynika w żaden sposób to, na co wskazał MWKZ. Innymi słowy, argumenty, które podał MWKZ, nie były podstawą wydania zaskarżonego zarządzenia i włączenia omawianego budynku do ewidencji. Co więcej, karta adresowa nie odpowiada aktualnej treści § 17 rozporządzenia, tj. nie zawiera opisu, historii i wartości, wobec czego nie wiadomo, z jakich względów budynek został uznany za zabytek. Wypada stwierdzić, że w dzisiejszym budownictwie jednorodzinnym również stosuje się płaskie dachy i uskokowe attyki, więc nie są to elementy, które mają wartość historyczną. To są elementy, które przewijają się w budownictwie od lat, więc trudno upatrywać w tym specjalnych, historycznych walorów. W karcie adresowej w pozycji Formy ochrony wpisano Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego: obsz. [...] i [...], ul. Z. 2001-12-28, tyle że ten plan miejscowy już nie obowiązuje, natomiast w aktualnie obowiązującym planie miejscowym rejonu ulicy K. na wniosek skarżącej Prezydent m.st. Warszawy zaniechał objęcia ochroną konserwatorską przedmiotowego budynku (plan przyjęty uchwałą nr LV/1699/2021 Rady Miasta Stołecznego Warszawy). Ponadto, powyższe stanowisko MWKZ stanowi jedynie jego opinię, natomiast Prezydent m.st. Warszawy (Stołeczny Konserwator Zabytków) w sprawie z wniosku o wyłączenie budynku przy ul. K. [...] w W. nie zajął stanowiska i nie rozstrzygnął wniosku, ograniczywszy się jedynie do przekazania opinii MWKZ. Stąd, w sytuacji pewnego impasu i w braku środków prawnych skarżąca wezwała Prezydenta m.st. Warszawy w trybie art. 101 u.s.g. do zmiany zarządzenia poprzez uchylenie pozycji nr [...], pod którą budynek przy ul. K. [...] został włączony do ewidencji. W orzecznictwie podkreśla się, że organ ochrony zabytków na podstawie posiadanych przez siebie informacji ocenia, czy określona rzecz powinna podlegać ochronie jako zabytek w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i nie prowadzi w tej sprawie żadnego postępowania, w którym właściciel lub posiadacz zabytku mógłby przedstawiać przeciwne twierdzenia. Dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym, wszczętym na skutek skargi na czynność wojewódzkiego konserwatora zabytków polegającą na włączeniu zabytku do ewidencji zabytków, dopuszczalne jest badanie, czy organ administracji miał usprawiedliwione podstawy włączenia zabytku do ewidencji, czy też, że czynność ta nie była niczym uzasadniona. Jakkolwiek kwalifikacja danego obiektu jako zabytku następuje w ramach uznania administracyjnego, to nie oznacza to prawa do dowolnego działania organu. Brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji, w tym działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza jednak, że dokonanie tej czynności może nastąpić dowolnie, bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, bez udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. Jest oczywiste bowiem, że włączenie karty zabytku do ewidencji musi wynikać z wewnętrznego przekonania organu, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Tylko taki obiekt, który spełnia definicję zabytku, może zostać ujęty w ewidencji. Ewidencja zabytków, jako zbiór przeznaczony dla zabytków, powinna zatem obejmować obiekty, które ze względu na posiadane wartości historyczne, naukowe lub artystyczne zasługują na zachowanie. Posiadanie takich walorów nie może być z góry zakładane, lecz winno być poprzedzone ekspertyzą czy badaniami. Ponieważ wpisy określonych obiektów do ewidencji zabytków prowadzą do ograniczenia uprawnień właścicielskich, nie może być dowolności w ich dokonywaniu. Prezydent m.st. Warszawy dowolnie, bezrefleksyjnie, bez przeprowadzenia należytej analizy stanu faktycznego, a w tym bez dokonania działań mających na celu zebranie całego materiału dowodowego, a więc z naruszeniem art. 77 § 1. 80 i 7 k.p.a., uznał że dane, którymi dysponuje pozwalają na dokonanie oceny, że budynek przy ul. K. [...] za zabytek. Natomiast w związku z przebudową budynku doszło do pomieszania stylów - przedwojennego i powojennego, zaś ewentualne jednostkowe elementy architektury modernistycznej nie mogą per se decydować o tym, że przedmiotowy budynek jest zabytkiem. W dzisiejszej architekturze wykorzystywane są elementy znane z minionych epok historycznych, co nie oznacza o traktowaniu obiektu za zabytek. W tym kontekście organ naruszył art. 3 pkt 1 u.o.z. i art. 22 ust. 5 pkt 1 u.o.z. W tej sytuacji zasadne było zaniechanie włączenia przedmiotowego budynku do GEZ, względnie przynajmniej dopuszczenie dowodu z opinii biegłego celem ustalenia, czy budynek ten posiada walory historyczne przemawiające za uznaniem go za zabytek. W braku takich działań nie można uznać inaczej, niż że włączenie budynku przy ul. K. [...] w W. do GEZ było niedopuszczalne i sprzeczne z prawem. Pełnomocnik skarżącej, uzasadniając treść żądania procesowego wyjaśnił też, że zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę łub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepis szczególny, o którym w art. 147 § 1 p.p.s.a., to art. 94 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Zgodnie zaś z art. 94 ust. 2 u.s.g. jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem; uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem; przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o "odrzucenie skargi wniesionej z przekroczeniem terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a, ewentualnie oddalenie skargi" i ocenił, że "za wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa należy uznać pismo skarżącej z dn. 29 stycznia 2021 r. zawierające wniosek o wyłączenie obiektu z gminnej ewidencji zabytków". Pełnomocnik organu stwierdził, że "ujęcie obiektu w 2012 r. w GEZ poprzedziła szeroko zakrojona weryfikacja oraz wykonanie kart adresowych dla obiektów wskazanych do ujęcia. Takiej weryfikacji został poddany również budynek przy ul. K. [...], którego zabytkowe cechy zostały rozpoznane i przeanalizowane. W ramach procedury związanej z rozpatrzeniem wniosku Pani I. C. z dnia 29 stycznia 2021 r. w sprawie wyłączenia omawianego obiektu z GEZ dokonano dodatkowej kwerendy archiwalnej (w trakcie kwerendy w zasobach archiwalnych nie odnaleziono historycznej dokumentacji, która uległa prawdopodobnie zniszczeniu), a także przeprowadzono wizję terenową w dniu 24 kwietnia 2021 r., w trakcie której właścicielka nieruchomości przedstawiła archiwalne projekty budowlane znajdujące się w jej prywatnych zbiorach (projekt autorska inż. A. O. z 1935 r. oraz projekt przebudowy z 1948 r.). Pismem z dnia 30 marca 2021 r. Stołeczny Konserwator Zabytków (SKZ) przekazał Mazowieckiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków (MWKZ) komplet zebranej dokumentacji dot. omawianego budynku oraz zwrócił się z prośbą o przedstawienie pisemnego stanowiska w sprawie wyłączenia ww. budynku z GEZ. W odpowiedzi na ww. pismo z dnia 30 marca 2021 r. MWKZ nie zgodził się na wyłączenie budynku przy ul. K. [...] z GEZ. Następnie Pani I.C. (reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego W. K.) zwróciła się do Stołecznego Konserwatora Zabytków z ponownym wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2021 r. o wyłączenie budynku przy ul. K. [...] z GEZ. W nawiązaniu do uprzedniej korespondencji SKZ zwrócił się ponownie pismem z dnia 5 listopada 2021 r. do MWKZ z wnioskiem o przedstawienie pisemnego stanowiska w sprawie wyłączenia budynku przy ul. K. [...] z GEZ. MWKZ pismem z dnia 8 marca 2022 r. ponownie nie zgodził się na wyłączenie omawianego budynku z GEZ". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na: - inne niż określone w pkt 1-3 tego paragrafu akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt. 4); - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt. 4a) i - akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 § 2 art. 3 p.p.s.a., podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej W art. 53 p.p.s.a. został określony termin do wniesienia skargi, uzależniony od zaskarżanego aktu. I tak skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. (§ 1) lub jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Natomiast w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie (§ 2a). Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, albo stwierdza bezskuteczność czynności. Natomiast w wypadku wniesienia skargi na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 §1 p.p.s.a.).. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 559, dalej: "u.s.g.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Ustawodawca wprowadził jednakże wiążący sądu administracyjne termin, stanowiąc w art. 94 u.s.g., że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Zgodnie z art. 94 ust. 2 u.s.g. jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że skarga była wniesiona skutecznie i jest zasadna, natomiast żądanie organu odrzucenia skargi z uwagi na jej wniesienie po terminie . Na wstępie wyjaśnić należy, że brak jest jednolitości w orzecznictwie sądów administracyjnych co do charakteru działań organu podjętych na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 1-3 u.o.z. Jak zauważył NSA w postanowieniu z 18 maja 2021 r., sygn. akt II OZ 218/21 (CBOSA), zgodnie z pierwszym poglądem działania takie należy uznać za czynności organu administracji, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 20 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 753/20, CBOSA). Podobne stanowisko prezentowane jest w orzeczeniach dotyczących włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków (zob. wyroki NSA: z z 6 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 3996/19; z 8 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1926/17; z 9 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 254/15, postanowienie NSA z 18 października 2022 r., sygn. akt II OZ 610/22, CBOSA). Zgodnie z drugim poglądem działania organu podjęte na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 1-3 u.o.z. należy uznać za akty jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z 25 marca 2020 r., sygn. akt II OZ 244/20; z 14 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1950/12; z 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2700/16, CBOSA). Tut. Sąd podziela ten drugi, wyrażony w orzecznictwie, pogląd. Należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżonego zarządzenia było przede wszystkim założenie gminnej ewidencji zabytków m. st. Warszawy (§ 1). Założenie tej ewidencji stanowiło wykonanie przez Prezydenta m. st. Warszawy obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 2 ustawy z 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r., Nr 75, poz. 474). Zgodnie z ww. przepisem, w terminie 2 lat od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków, o którym mowa w art. 7 (a więc zabytków nieruchomych, znajdujących się w wojewódzkiej ewidencji zabytków), wójt (burmistrz, prezydent miasta) miał założyć gminną ewidencję zabytków. Włączenie więc do gminnej ewidencji zabytków kart adresowych, w tym karty budynku skarżącej przy ul. K. [...] w W., nastąpiło w trybie art. 22 ust. 5 pkt 2 u.o.z., a więc przepisu zmienianego ww. ustawą z 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Czynność przekazania wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i staroście wykazu zabytków nieruchomych wyznaczonych do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków, przewidziana w art. 7 ww. ustawy z 18 marca 2010 r., poprzedzała więc czynność włączenia karty konkretnego budynku do gminnej ewidencji zabytków (art. 6 ust. 2 ustawy) i służyła przygotowaniu i stworzeniu gminnej ewidencji zabytków. Ocena charakteru aktu podejmowanego w związku z ujęciem w zakładanej gminnej ewidencji zabytków nieruchomych, znajdujących się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 2 u.o.z., powinna jednak uwzględniać zarówno podejmowane w przewidzianej procedurze czynności organu, jak i skutek tych czynności - wpływ na zakres praw i obowiązków właściciela. Akt ten władczo wkracza w zespół uprawnień właściciela zabytku obejmowanego wpisem do gminnej ewidencji. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 9 u.s.g. ochrona zabytków i opieka nad zabytkami stanowią zadanie własne gminy. W rezultacie uznać należy, że zaskarżona w sprawie niniejszej czynność stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej podlegający kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., jako akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 606/17 (CBSA), oceniając prawnie, że "działanie organu wykonawczego gminy w formie prawnej zarządzenia, którego treścią jest określenie zabytków znajdujących się w ewidencji zabytków danej gminy stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej podlegający kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.)". Wprawdzie ww. wyrok WSA w Warszawie został uchylony wyrokiem NSA z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 1703/18 (CBOSA), ale Sąd II instancji nie zanegował prawidłowości wskazania przez sąd I instancji art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., jako podstawy prawnej sądowej kontroli aktu. Co więcej, NSA wprost wyjaśnił, że "ewidencja zabytków jest zbiorem przeznaczonym dla zabytków, co jednoznacznie wynika z jej nazwy. Przy prowadzeniu gminnych ewidencji zabytków należy mieć na uwadze przepis art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zawierający ustawową definicję zabytku. Zabytkiem co podkreślić należy, jest rzecz ruchoma lub nieruchoma, której wartości historyczne, naukowe lub artystyczne są wyższe niż przeciętne. Zatem słusznie wskazuje skarżąca kasacyjnie, że do ewidencji powinny zostać wpisane jedynie te obiekty, które ze względu na posiadane wartości historyczne, naukowe lub artystyczne zasługują na zachowanie, przy czym nie ulega wątpliwości, że posiadanie takich walorów nie może być z góry zakładane, lecz winno być poprzedzone ekspertyzą czy badaniami". NSA stwierdził też w ww. wyroku, co jest istotne dla rozważań tut. Sądu w dalszej części uzasadnienia, że "nieuprawnione jest zatem stanowisko, iż w ramach przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w zakresie wpisu do gminnej ewidencji zabytków nie jest dopuszczalne badanie kwestii posiadania przez obiekt, czy też układ urbanistyczny wartości zabytkowych. Takie ustalenia powinny znaleźć się w aktach sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie takich ustaleń brak. O tym jakie były powody wpisania przedmiotowego układu urbanistycznego do ewidencji strona dowiedziała się już post factum po wydaniu zarządzenia z odpowiedzi na wezwanie organu do zaniechania naruszenia prawa. To przed wpisaniem do ewidencji zabytków organ winien dokonać oceny wartości historycznych, naukowych lub artystycznych układu urbanistycznego. W przeciwnym razie działanie organu mają charakter dowolny, albowiem nie wyjaśniają, co stanowiło podstawę wyznaczenia określonego układu urbanistycznego, a w konsekwencji również spornego budynku do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków". W judykaturze prezentowany jest pogląd, że skoro w uzasadnieniu uchwały z 22 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 14/13 (CBOSA), NSA wskazał, że art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. obejmuje akty, które z reguły noszą następujące cechy: a) mają na celu realizację zadań publicznych przypisanych organom jednostek samorządu terytorialnego w drodze ustawy, b) nakładają obowiązki, stwierdzają uprawnienia lub obowiązki bądź tworzą lub znoszą istniejący stosunek prawny, c) mają charakter indywidualny, d) nie są aktami prawa miejscowego, to zważywszy na przedmiot i tryb zaskarżone aktu należało przyjąć, że odpowiada on wymienionym kryterium, co dawało podstawę do przyjęcia jego zaskarżalności na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (patrz wyrok NSA z 24 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2299/15, CBOSA). Tut. Sąd podziela też stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2909/14 (CBOSA), że działanie prezydenta miasta w formie prawnej zarządzenia, którego treścią było określenie zabytków znajdujących się w ewidencji zabytków gminy, stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej podlegający kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Konsekwencją prawną przyjęcia za podstawę zaskarżenia art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. jest nie tylko to, jaką treść wyroku determinuje ta podstawa w wypadku uwzględnienia skargi (art. 147 § 1 p.p.s.a.), ale również nieistnienie w obowiązującym obecnie prawie terminu na złożenie skargi (art. 53 § 2a p.p.s.a.). Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie została wniesiona z przekroczeniem terminu, o którym mowa np. w art. 53 § 1 i § 2 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącej, wykazał też jej interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowego zarządzenia w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. przez wykazanie, że jest właścicielką nieruchomości włączanej do ewidencji gminnej, co wywiera skutek prawny w postaci ograniczenia prawa własności w rozumieniu art. 140 Kodeksu cywilnego. Odnosząc się do kwestii zgodności z prawem § 2 zaskarżonego zarządzenia w części, w jakiej dokonywało włączenia do gminnej ewidencji zabytków karty adresowej budynku stanowiącego własność skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wziął pod uwagę, co następuje. Tut. Sądowi znany jest prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że czynność włączenia do gminnej ewidencji karty adresowej zabytku uprzednio wpisanego do ewidencji wojewódzkiej, jest czynnością związaną, pochodną w stosunku do czynności włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków i niezależną od ocen wójta (burmistrza, prezydenta miasta) co do zabytkowego charakteru przedmiotu wpisu do ewidencji. Gdy wojewódzki konserwator zabytków włączy kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, to bezwzględnym obowiązkiem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) ma być sporządzenie karty adresowej tego zabytku i włączenie jej do gminnej ewidencji zabytków (por np. wyrok WSA w Białymstoku z 25 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 297/21, WSA we Wrocławiu z 20 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 371/21, CBOSA). Zgodnie z cyt. już art. 6 ust. 2 ustawy z 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw wójt (burmistrz, prezydent miasta) zobowiązany został założyć gminną ewidencję zabytków w terminie 2 lat od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków. Tym niemniej, ustawodawca nie nałożył w tej ustawie na organa gmin obowiązku "automatycznego" ujęcia w gminnej ewidencji zabytków określonych w przekazanych wykazach - w myśl art. 7 cyt. ustawy - przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Nie można bowiem w taki sposób odczytywać wprowadzonego ustawą zmieniającą art. 22 ust. 5 pkt 2 u.o.z., zgodnie z którym w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Jest rzeczą prawnie oczywistą, że wojewódzka i gminna ewidencja zabytków powinny zawierać co do zasady te same zabytki. Tym niemniej, zgodnie z przepisami wykonawczymi, zawartymi w obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonego zarządzenia rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 56), prawodawca dostrzegał odmienność postępowania organów i zasady dokonywania wpisów do wojewódzkiej i do gminnej ewidencji zabytków, nakazując w § 18 ust. 1 organowi gminy przed włączeniem do ewidencji gminnej karty adresowej zabytku znajdującego się w wojewódzkiej ewidencji zabytków weryfikację, że dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne z danymi zawartymi w karcie ewidencyjnej zabytku. Ten nakaz wprost przeczy jakiemukolwiek "automatyzmowi" ujmowania w ewidencji gminnej zabytków, ujętych w wojewódzkiej ewidencji. Zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 2, 8 i 9 ww. rozporządzenia, karta adresowa zabytku nieruchomego powinna bezwzględnie zawierać czas powstania, historię, opis i wartości zabytku i stan zachowania. Jak już była mowa powyżej, organ gminy powinien sprawdzić, czy czas powstania, historia, opis i wartość zabytku oraz stan zachowania są wyczerpujące. O ile bowiem nie leży w kompetencji organu gminy kwestionowanie zasadności ujęcia obiektu w wojewódzkiej ewidencji zabytków (a więc przyjęcia przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, że obiekt ma charakter zabytku nieruchomego w rozumieniu art. 3 pkt 1 u.o.z.), o tyle jego prawnym obowiązkiem była weryfikacja ww. danych z karty adresowej pod kątem ich zupełności – przed ujęciem karty w ewidencji gminnej. Jak trafnie wskazał pełnomocnik skarżącej, Prezydent m. st. Warszawy uchybił powyższemu obowiązkowi, gdyż ww. elementów nie zweryfikował. Jak wynika zaś z akt sprawy, nieprawidłowy był uwidoczniony w karcie adresowej czas powstania budynku (1921-1939 r., podczas, gdy budynek powstał w 1938 r., co wynikało z dokumentacji projektowej), a historia, opis i wartość zabytku w żaden sposób nie były wyczerpujące. zaś opis stanu zachowania w ogóle nie uwzględniał dokonanej po II Wojnie Światowej (zwłaszcza w 1948 r., co było wiadome Mazowieckiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków) odmiennej od stanu pierwotnego odbudowy, przebudowy i rozbudowy, koniecznej z uwagi zniszczenia na skutek działań wojennych. Przywołany § 18 ust. 1 rozporządzenia nie określa jednak tego, jak ma postąpić organ gminy w wypadku, gdy karta adresowa nie zawiera wyczerpujących danych. Prawodawca zaniechał takiego wskazania z uwagi na uproszczony charakter postępowania dotyczącego włączenia karty zabytku do ewidencji. W tym też zakresie wyjaśnić należy, że – na co wskazuje judykatura (acz w odniesieniu do wojewódzkiej ewidencji zabytków), ujęcie w ewidencji zabytków nie następuje w związku ze stosowaniem kodeksu postępowania administracyjnego. Brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza jednak, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej dokonanie, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. Jest oczywiste bowiem, że włączenie karty zabytku do ewidencji musi wynikać ze stwierdzenia przez organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Tylko taki obiekt, który spełnia definicję zabytku z art. 3 pkt 1 ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami może zostać ujęty w ewidencji (por. np. wyrok NSA z 29 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2225/18, a zwłaszcza przywołany wcześniej wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 1703/18, CBOSA). W wyroku z 5 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 249/22 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny ocenił prawnie że "obowiązek ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu w sprawie wpisu do ewidencji zabytków wynika z art. 22 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków w związku z § 14 ust. 1 rozporządzenia z 26 maja 2011 r. (-obecnie nieobowiązującego, ale zbliżonego do § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 56 – dopisek tut. Sądu) stanowiącym, że wojewódzki konserwator zabytków włącza kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie ewidencyjnej zabytku są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym, a także czy dokumentacja fotograficzna zabytku umożliwia jego identyfikację. W sytuacji zatem, gdy strona w skardze kasacyjnej kwestionuje ustalenia faktyczne, będące podstawą wpisu do wojewódzkiej ewidencji, sąd administracyjny rozpoznający sprawę ma obowiązek zawrzeć w uzasadnieniu stanowisko co do stanu faktycznego, który przyjmuje za podstawę swojego rozstrzygnięcia, a także uzasadnić, dlaczego argumenty skarżącego nie mogą zostać uwzględnione. (...) Obowiązek uzasadnienia włączenia obiektu do ewidencji oraz w toku czynności sprawdzenia zgodności stanu zabytku przyjętego za podstawę wpisu z rzeczywistym stanem prawnym wynika natomiast z przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 5 w związku z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i w związku z § 14 ust. 1 rozporządzenia z 26 maja 2011 r." (podobnie NSA w wyroku z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 1703/18 – CBOSA). Jak trafnie stwierdził WSA w Krakowie, "karta zabytku może być założona i następnie dołączona do rejestru zabytków tylko w stosunku do takiej nieruchomości lub rzeczy ruchomej, która stanowi zabytek. Rzecz nie staje się zabytkiem przez to, że została dla niej założona karta zabytku, lecz dlatego, że stanowi ona świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Włączenie danego obiektu do ewidencji zabytków nie jest formą ochrony zabytków. Ewidencje zabytków w formie kart ewidencyjnych traktować należy zatem, jako swoisty środek wstępnej ochrony danego obiektu uznanego za zabytkowy i wiążący się z pewnymi ograniczeniami względem nieruchomości ujętej w takiej ewidencji. Z chwilą włączenia zabytku do gminnej ewidencji zabytków w formie kart ewidencyjnych zabytków, powstają bowiem obowiązki obciążające jego właściciela i posiadacza, określone w art. 5 i 28 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; ograniczenia w swobodnym korzystaniu z zabytku wynikają także z przepisów innych ustaw. W szczególności np. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzja o warunkach zabudowy oraz decyzja o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę dla budynków ujętych w gminnej ewidencji zabytków, musi zostać uzgodniona z wojewódzkim konserwatorem zabytków (art. 53 ust. 4 pkt 2 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane)" – wyrok z 22 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 867/22, CBOSA. W ww. wyroku WSA w Krakowie zwrócił też uwagę na to, że wpisanie obiektu do gminnej ewidencji zabytków dla właściciela lub posiadacza danego obiektu ma "prawne znaczenie, gdyż nakłada na niego obowiązki, których nie mają właściciele obiektów, które do tej ewidencji wpisane nie są. Ze względu na powyższe, postępowanie w przedmiocie włączenia karty adresowej do gminnej ewidencji zabytków nie może być pobieżne lub obarczone brakami w ustaleniach dotyczących danego obiektu pod względem jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej". Sprawdzenie, o którym mowa nie jest w żadnej mierze powiązane z ewentualnym zakwestionowaniem przez organ gminy zasadności ujęcia obiektu w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Poza sporem jest, że wojewódzki konserwator zabytków jest wyspecjalizowanym organem dysponującym wykwalifikowaną kadrą kompetentną do badania wartości zabytkowych obiektów na obszarze województwa. Ocenia, czy określony przedmiot powinien podlegać ochronie, jako zabytek w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i nie prowadzi w tej sprawie żadnego postępowania, w którym właściciel lub posiadacz zabytku mógłby przedstawiać przeciwne twierdzenia. Tym niemniej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, wszczętym na skutek skargi na czynność polegającą na włączeniu zabytku do gminnej ewidencji zabytków, dopuszczalne jest badanie, czy organ administracji miał usprawiedliwione podstawy włączenia zabytku do ewidencji, w szczególności wynikające z § 18 ust. 1 cyt. rozporządzenia wykonawczego (por. per analogiam wyrok NSA z 29 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2225/18, CBOSA). Dlatego też tak istotnym jest należyte dokonanie przez organ gminy sprawdzenia danych, o którym mowa w § 18 ust. 1 cyt. rozporządzenia przed włączeniem karty adresowej do ewidencji gminnej, gdyż właśnie te dane stanowią podstawę uzasadniającą ujęcie obiektu w ewidencji gminnej. Analiza akt sprawy w żadnej mierze nie potwierdza jednak stanowiska Prezydenta m. st. Warszawy, zawartego w odpowiedzi na skargę, jakoby "ujęcie obiektu w 2012 r. w GEZ poprzedziła szeroko zakrojona weryfikacja oraz wykonanie kart adresowych dla obiektów wskazanych do ujęcia. Takiej weryfikacji został poddany również budynek przy ul. K. [...], którego zabytkowe cechy zostały rozpoznane i przeanalizowane". W szczególności nie wynika to z danych zawartych w karcie adresowej obiektu. W rzeczywistości, skąpe ustalenia dotyczące zabytkowego charakteru obiektu wynikają wyłącznie ze stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, ale będącego odpowiedzią na pisma Prezydenta m. st. Warszawy w toku postępowania o wykreślenie budynku z gminnej ewidencji zabytków. Z uwagi na powyższe Prezydent m. st. Warszawy, włączając do gminnej ewidencji zabytków kartę adresową budynku przy ul. K. [...] w W., naruszył obowiązek, wynikający z § 18 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Tym samym, zaniechanie organu w zakresie sprawdzenia wyczerpującego podania w karcie adresowej danych o których mowa w tym paragrafie, było niezgodne z art. 7 Konstytucji RP (stosowanym w tej sprawie bezpośrednio – art. 8 ust. 2 Konstytucji RP), zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Z uwagi jednakże na upływ czasu od wydania zarządzenia w zaskarżonej części (art. 94 § 1 u.s.g.) sąd administracyjny nie mógł stwierdzić nieważności zarządzenia Prezydenta m.st. Warszawy nr 2998/2012 z 24 lipca 2012 r. w części, to jest w zakresie, w jakim pod pozycją 136 włączono do gminnej ewidencji zabytków dom przy ul. K. [...] w W. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 2 u.s.g. orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 256) zasądzając na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego wpisu i kosztów zastępstwa procesowego.