VII SA/Wa 123/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym ze skargi H. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić przyznania H. B. prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata

H. B. w dniu 10 marca 2014 r. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie VII SA/Wa 123/13. Z treści wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, od listopada 2008 r. jest osobą bezrobotną. H. B. wskazała, że utrzymuje się jedynie ze środków otrzymanych po śmierci ojca z tytułu ubezpieczenia na życie. Oświadczyła, że jedynie drobna kwota z polisy ubezpieczeniowej, jaką pozostawił jej ojciec, pozwala na bardzo skromne przeżycie. Skarżąca posiada segment w zabudowie szeregowej w stanie surowym o powierzchni 90 m2, dwa mieszkania o powierzchni 71 m2 i 74 m2 – nieruchomości te stanowią zabezpieczenie roszczeń urzędu skarbowego i roszczeń alimentacyjnych. Posiada też mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni 24,7 m2, w którym zamieszkuje. Pismem z dnia 20 marca 2014 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez wskazanie: - daty otrzymania środków z pierwszej polisy ubezpieczeniowej, które według oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 3 lipca 2013 r. nadesłanym do sprawy VII SA/Wa 2552/12 wynosiły 8.280 zł, - daty otrzymania środków z drugiej polisy ubezpieczeniowej, o której skarżąca poinformowała w piśmie z 18 listopada 2013 r. nadesłanym do sprawy VII SA/Wa 123/13, - wysokości środków otrzymanych z drugiej polisy ubezpieczeniowej, - wysokości miesięcznych wydatków, - jaka kwota pozostała skarżącej obecnie z ww. polis, - czy oprócz środków z polis ubezpieczeniowych skarżąca utrzymuje się z innych środków, jeśli tak, z jakiego tytułu je uzyskuje i w jakiej wysokości. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżąca oświadczyła, że nie wskaże wysokości środków otrzymanych z polis na życie, bowiem "kwoty otrzymane z ubezpieczenia są kwotami nieuwzględnianymi w dochodach", "nie podlegają żadnym regułom opodatkowania". Do swych wydatków skarżąca zaliczyła: rachunki za energię elektryczną – 32 zł na 2 miesiące, za gaz – 60 zł na 2 miesiące, wydatki na zakup żywności, środków czystości – 400 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił H. B. przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia skarżąca złożyła sprzeciw. Wskazała, że z uwagi na to, że jej źródłem utrzymania są kwoty pochodzące z polisy ubezpieczeniowej na życie, a kwoty takie nie stanowią dochodu, zatem nie są ujawniane w deklaracji podatkowej. Ponieważ skarżąca nie posiada żadnych dokumentów źródłowych dotyczących środków otrzymanych z polis nie mogła takich dokumentów przedłożyć. Wskazała, że środki z polisy skończyły się i jest jej trudno zapewnić sobie minimum warunków socjalnych, ponadto ma poważne kłopoty zdrowotne, dlatego nie stać jej na adwokata z wyboru. Podniosła, że w celu wykazania swoich możliwości finansowych załączyła orzeczenia sądowe i urzędowe dotyczące jej sytuacji materialnej i finansowej. Podniosła także, że jest "zasypywana" dużą ilością pism, że nawet gdyby podjęła pracę zarobkową, mimo złego stanu zdrowia, nie byłaby w stanie jej utrzymać, z uwagi na konieczność ciągłego pisemnego udzielania odpowiedzi na pisma z Sądu, co angażuje jej czas i środki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). W niniejszej sprawie trzeba mieć na uwadze przede wszystkim to, że skarżąca nie udzieliła wyczerpujących informacji ani w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, do których została wezwana przez referendarza sądowego, a mianowicie nie podała informacji co do daty otrzymania środków z pierwszej polisy ubezpieczeniowej (które według oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 3 lipca 2013 r. nadesłanym do sprawy VII SA/Wa 2552/12 wynosiły 8 280 zł), daty otrzymania środków z drugiej polisy ubezpieczeniowej, o której poinformowała w piśmie z dnia 18 listopada 2013 r. nadesłanym do niniejszej sprawy, ani nie wskazała środków otrzymanych z drugiej polisy ubezpieczeniowej. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 kwietnia 2014 r. podała jedynie, że środki z polis ubezpieczeniowych skończyły się, uchyliła się natomiast od podania pozostałych wymaganych informacji. Jednocześnie należy podkreślić, że Sąd nie wymagał przedstawiania przez skarżącą deklaracji podatkowej, czy innych dokumentów dotyczących środków z polis ubezpieczeniowych po zmarłym ojcu skarżącej, ale jedynie podania wysokości tych środków i daty ich otrzymania. Dowodami na okoliczność aktualnej sytuacji materialnej skarżącej nie są orzeczenia wydawane w innych sprawach, albowiem sytuacja ta jest oceniania indywidualnie w każdej sprawie odrębnie, i fakt, że w innej sprawie skarżąca otrzymała prawo pomocy pozostaje bez wpływu na orzekanie w przedmiocie prawa pomocy w sprawie niniejszej. Zgodnie z poglądem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2012 r. II FZ 1010/12 (LEX nr 1240471), który sąd w przedmiotowej sprawie podziela, podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych wyjaśnień, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego bierności. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że nieudzielanie przez skarżącą wyczerpujących wyjaśnień, co do swojej sytuacji uniemożliwia dokonanie kompletnej oceny jej sytuacji majątkowej na obecnym etapie postępowania. Jedynie na marginesie należy wskazać, odnosząc się do argumentów wskazanych w sprzeciwie, że wobec faktu nieposiadania już żadnych środków z polis ubezpieczeniowych, skarżąca nie podała jednocześnie jakie jest jej aktualne źródło utrzymania. Oczywiste jest bowiem, że skoro skarżąca posiada wydatki wskazane we wniosku, musi posiadać także środki, z których pokrywa owe wydatki. Ponadto skarżąca powołuje się na "kiepski stan zdrowia", jednakże nie sprecyzowała, jakiego rodzaju ma dolegliwości, które wiązałyby się z koniecznością ponoszenia kosztów (np. wydatków na leki), i które, wpływając na jej sytuację materialną, uzasadniałyby przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Ponadto należy wskazać, że skarżąca pośrednio przyznała, że nie jest obecnie zatrudniona, jednak nie wskazała, czy jest zarejestrowana we właściwym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Podana przez nią przyczyna pozostawania bez pracy, a dotycząca dużej ilości korespondencji pomiędzy Sądem a skarżącą w niniejszej sprawie, nie stanowi, w ocenie Sądu, zasadnej przyczyny niepodejmowania zatrudnienia. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.