VII SA/Wa 119/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2017r. po rozpoznaniu wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2013r. w sprawie VII SA/Wa 2573/12 postanawia: odmówić zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2016r. odmawiającego przyznania R. P. przyznania prawa pomocy.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 15 lipca 2016r. (data wpływu do Sądu) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy R. P. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawca wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 500-700 złotych miesięcznie. We wniosku wskazał, że posiada działkę rolną o pow. 1800 m². Do stałych wydatków wnioskodawca zaliczył wydatki opłatę za prąd w wysokości 200 złotych (na okres 2 miesięcy), opłatę za czynsz w wysokości 100 złotych, opłatę za wodę w wysokości 30,00 złotych, alimenty w wysokości 500,00 złotych. Zaznaczył, że jest zadłużony wobec rodziny, przyjaciół , ZUS i kontrahentów. Oświadczył, że poza ww. działką nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 euro oraz oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 18 sierpnia 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 16 sierpnia 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi, należało wskazać branżę oraz charakter wykonywanej pracy, - wysokości uzyskanych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy, - czy samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby, jeśli tak, należało wskazać ile osób, - gdzie wnioskodawca wraz z synem zamieszkuje (dom, mieszkanie) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem czy też najemcą, - czy oprócz wydatków wskazanych w formularzu tj. opłaty za prąd, wodę i czynszu ponosi jeszcze koszty związane z utrzymaniem domu, mieszkania np. ( gaz, telefon, internet, podatek od nieruchomości, kanalizację, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, leki, odzież, środki chemiczne itp.), - na jaką kwotę i u kogo obecnie wnioskodawca jest zadłużony ( u osób prywatnych, w banku, instytucjach państwowych), należało wskazać u kogo na jaką kwotę oraz czy spłaca obecnie zadłużenie, jeśli tak w jakiej wysokości miesięcznie, - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - na kogo i czy obecnie płaci alimenty w wysokości 500,00 złotych miesięcznie, - stanu cywilnego wnioskodawcy, - czy otrzymuje pomoc od rodziny, rodziców lub innych osób, jeśli tak, należało wskazać od kogo i w jakiej wysokości miesięcznie, oraz do nadesłania - wyciągów z wszystkich kont bankowych wnioskodawcy z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli posiada konto bankowe bądź złożenia oświadczenia, że ich nie posiada. - kserokopii zeznania podatkowego za rok 2015r. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 15 września 2016r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe wezwanie. W piśmie z dnia 7 września 2016r. wnioskodawca wyjaśnił, że osobą rozwiedzioną. Samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą a jej zakres obejmuje "ostrzenie narzędzi". Poinformował, że obecnie prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest zawieszona. Zaznaczył, że posiada zadłużenie wobec ZUS na kwotę 2000 złotych. Wnioskodawca podał, że dochód z trzech ostatnich miesięcy z prowadzonej działalności wynosił około 600,00 złotych miesięcznie. Zaznaczył przy tym, że wynikał on ze sprzedaży usług zleconych wcześniej oraz sprzedaży środków trwałych. Wnioskodawca wyjaśnił, że syn zamieszkuje u matki, on zaś na działce w baraku o pow.35 m², a w miesiącach zimowych u matki w pokoju o pow. 6 m². Oświadczył, że nie ponosi innych wydatków poza wskazanymi we wniosku. Dodał, że na leki wydaje 30,00 złotych miesięcznie zaś na zakup żywności od 200-400 złotych miesięcznie. Oświadczył, że spłacił zadłużenie wobec znajomych, natomiast u matki jest zadłużony na kwotę w wysokości 1000 złotych. Alimenty płaci regularnie w wysokości 500 złotych miesięcznie i nie zalega z ich płatnością. W instytucjach bankowych nie posiada zadłużenia. Pożycza zwrotną pomoc od matki w wysokości 300- 400 złotych miesięcznie. Oświadczył, również, że posiada samochód osobowy marki [...] z 1998r., obecnie go nie użytkuje, gdyż nie ma pieniędzy na paliwo i jest uszkodzony. Skarżący wskazał, że "znajomi go goszczą i żywią". W piśmie wyjaśniającym wnioskodawca podał, że w załączeniu przesyła wyciąg z ostatnich miesięcy z banku oraz kopię zeznania podatkowego za 2015r. Do nadesłanego do Sądu pisma z dnia 7 września 2016r. (data wpływu do 15 września 2016r.) ww. dokumenty nie zostały dołączone. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2016r. starszy referendarz sądowy odmówił [...] przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał w sposób bezsporny, iż zachodzą okoliczności do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uznał, że przedstawione dane w formularzu w zestawieniu z brakiem udzielenia dokładnych wyjaśnień w związku z wezwaniem z dnia 18 sierpnia 2016r. i nienadesłaniem żądanych dokumentów uniemożliwiają dokonanie rzetelnej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Od ww. postanowienia sprzeciw złożył [...], podając w nim kolejne wyjaśnienia. Wskazał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest zawieszona i okresowo "odwieszana", gdyż zyski jakie z niej uzyskuje to około 600 złotych miesięcznie. Oświadczył, że działalność wznawia gdy otrzymuje zlecenie od kontrahentów. Swoje zadłużenie spłaca poprzez świadczenie pracy fizycznej oraz "świadczenie usług prawnych-porady’. Podał, że studiuje i z tego tytułu pobiera stypendium socjalne w wysokości 600 złotych miesięcznie. Wydatki pobierane na czesne to 400 złotych miesięcznie. Ustosunkował się także do opłat ponoszonych za telefon i wydatków na odzież, ponadto podkreślił, że nie korzysta z konta bankowego ponieważ nie ma na nim wolnych środków. Do sprzeciwu wnioskodawca doręczył 1,2 stronę kserokopii zeznania podatkowego i jego załącznika. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. [...] w dniu 12 kwietnia 2017r. (data nadania w urzędzie pocztowym) złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ww. wniosku wnioskodawca wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz synem. Utrzymuje się z dochodów w wysokości 1500 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód z tytułu stypendium w wysokości 1000 złotych oraz z prac dorywczych w wysokości 500,00 złotych. We wniosku wskazał, że posiada działkę rolną o pow. 1800 m². Do stałych wydatków wnioskodawca zaliczył wydatki: opłatę za szkołę w wysokości 430,00 złotych, alimenty w wysokości 500,00 złotych, ubranie 100,00 złotych, zakup wyżywienia 500,00 złotych. Oświadczył, że poza ww. działką nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 euro oraz oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że obecnie zamknął prowadzenie działalności, ze względu na wysokie składki na ZUS. W tym stanie faktycznym stwierdzono, co następuje: Zauważyć przede wszystkim trzeba, że wniosek z dnia 12 kwietnia 2017r. (data nadania do Sądu) jest kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożonym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2016r, po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku, starszy referendarz sądowy odmówił [...] przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W takiej sytuacji kolejny wniosek skarżącego należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 9 listopada 2016r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005, s. 499). Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011r., sygn. akt II OZ 830/11). W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy będą to w szczególności okoliczności wskazujące na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący w kolejnym złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykazał, aby nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, uzasadniająca zmianę prawomocnego postanowienia o prawie pomocy. Powołane przez skarżącego we wniosku z dnia 12 kwietnia 2017r. (data nadania do Sądu) argumenty nie uzasadniają poglądu o zaistnieniu nowych okoliczności, o których mowa w art. 165 p.p.s.a. W ponownie złożonym wniosku wnioskodawca nadal nie przedstawił swojej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości. Przedstawia swoją sytuację finansową wybiórczo i nieprecyzyjnie. Skarżący w ponownie złożonym wniosku jako nową istotną okoliczność podaje fakt, iż "zamknął" prowadzenie działalności gospodarczej, utrzymuje się natomiast z dochodów z tytułu stypendium w wysokości 1000 złotych oraz z prac dorywczych w wysokości 500 złotych miesięcznie. Fakt "zamknięcia działalności" nasuwa jednak wątpliwości co do wiarygodności złożonej informacji w tym zakresie, gdyż z ogólnodostępnych stron internetowych danych z bazy CEIDG wynika, że działalność prowadzona przez wnioskodawcę została zawieszona od 21 października 2016r. Z bazy danych CEIDG nie wynika jednak aby wnioskodawca zaprzestał jej prowadzenia. Zauważyć nadto należy, iż w sprzeciwie od postanowienia z dnia 9 listopada 2016r. wnioskodawca oświadczył, że wznawia prowadzenie działalności, gdy otrzymuje zlecenie od kontrahentów. Wnioskodawca w ponownym wniosku z dnia 12 kwietnia 2017r. (data nadania do Sądu) wyszczególnił ponoszone stałe miesięczne wydatki tj. na alimenty 500 złotych, ubranie 100 złotych, wyżywienie 500,00 złotych, szkoła 430,00 złotych. Pominął w nim jednak zupełnie wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, samochodu, niezbędne wydatki na zakup środków czystości i higieny, leki itp. lub nie wskazał w jaki sposób lub kto je ponosi. Nie wyjaśnił także jasno sytuacji rodzinnej. Z podanych danych we wniosku z dnia 12 kwietnia 2017r. wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z wnioskodawcą syn. Jednocześnie z wniosku nie wynika aby wnioskodawca samotnie wychowywał dziecko, gdyż wskazał, że płaci alimenty. W pierwotnie złożonym wniosku podał, że zamieszkuje u matki, od której uzyskuje pomoc finansową w wysokości 300- 400 złotych miesięcznie. W drugim wniosku wnioskodawca w tym zakresie nie podał żadnych informacji (w szczególności nie wyjaśnił ww. kwestii podniesionych w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 listopada 2016r.). W świetle powyższego fakt wskazania przez wnioskodawcę w kolejnym wniosku, że utrzymuje się z dochodu z tytułu stypendium w wysokości 1000 złotych miesięcznie oraz z tytułu prac dorywczych w wysokości 500 złotych nie stanowi podstawy do zmiany postanowienia z dnia 9 listopada 2016r. Zauważyć ponadto należy, iż w sprzeciwie od postanowienia z dnia 9 listopada 2016r. wnioskodawca podał, że pobiera stypendium w wysokości 600,00 złotych. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że wnioskodawca w ponownie złożonym wniosku nie wykazał, iż jego sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem badania w związku ze wcześniejszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższego nie ma podstaw do uznania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2016r. W związku z powyższym na podstawie art. 165 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.