VII SA/Wa 1173/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

[...] po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe, gdy sytuacja materialna strony jest na tyle trudna, że poniesienie kosztów postępowania wiązałoby się z pozbawieniem środków na pokrycie najbardziej podstawowych wydatków, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Należy również zauważyć, że koszty sądowe związane z prowadzonym postępowaniem sądowym zainicjowanym przez stronę nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi zatem wykazać, że pomimo poczynienia wszelkich możliwych oszczędności i ograniczenia wydatków do najbardziej niezbędnych, nie może zgromadzić środków na poniesienie kosztów postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 marca 2009 r. II FZ 80/09 LEX nr 550323, z dnia 7 kwietnia 2011 r. I OZ 238/11 LEX nr 1081146, z dnia 27 lipca 2010 r. I FZ 272/10 LEX nr 604110). Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, z wniosku nie wynika bowiem, aby skarżący znajdował się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej, która uniemożliwia poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. [...] jest współwłaścicielem domu o wartości 750.000 zł, posiada udziały w spółce z o.o. o wartości 5.040 zł oraz oszczędności w kwocie ok. 3.000 zł. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i synem. [...] oświadczył, że otrzymuje emeryturę w wysokości 801 zł, syn uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości 2.500 zł. Skarżący przedstawił zestawienie stałych wydatków zaliczając do nich: opłaty za energię elektryczną – 130 zł, za wodę – 34 zł, gaz – 370 zł, podatek od nieruchomości – 20 zł, RTV – 6 zł, transport – 50 zł, lekarstwa – 32 zł, środki czystości – 20 zł, żywność – 750 zł, inne – 80-120 zł. Jak już wskazano, odstąpienie od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie ma charakter wyjątkowy i jest dopuszczalne, w świetle art. 246 ustawy, tylko wówczas, jeżeli poniesienie tych kosztów wiązałoby się z pozbawieniem strony możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Prawo pomocy może być przyznane tylko osobom, które obiektywnie (a nie tylko według ich własnego przekonania) nie dysponują środkami na wszczęcie i prowadzenie procesu przed sądem i nie są w stanie takich środków zdobyć. Informacje wynikające z wniosku nie pozwalają natomiast na stwierdzenie, aby koszty sądowe w niniejszej sprawie pozostawały poza zasięgiem możliwości finansowych skarżącego. [...] dysponuje środkami, które pozwalają na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym, brak jest więc podstaw do przyznania prawa pomocy. Poniesienie tych kosztów umożliwiają skarżącemu w szczególności posiadane oszczędności. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.