VII SA/Wa 1168/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pączkowska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2021 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku oddala skargę

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Minister) postanowieniem z [...] lutego 2020r. [...] po rozpatrzeniu zażalenia E. K. na mocy art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2067 – dalej u.o.z.), art. 39 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186) oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. - utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] września 2019 r. odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku na działce nr ew. [...] w R. Organ wskazał, że w myśl art. 39 ust. 3 Prawo budowlane, w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Stosownie zaś do art. 8 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzje o: ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, warunkach zabudowy, ustaleniu lokalizacji linii kolejowej oraz o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, a także pozwolenia na budowę i rozbiórkę, wymagają uzgodnienia wojewódzkiego konserwatora zabytków (w formie wymaganej przepisami prawa) - w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 powyższej ustawy. Dla gminy Ż. nie założono gminnej ewidencji zabytków, ale obiekt ujęto w wykazie. Figurują w nim dwa obiekty w R. dom i budynek gospodarczy. Sporny obiekt ma adres R. . Porównanie fotografii oraz archiwalnej karty adresowej domu nr [...] wskazuje, że do rozbiórki przeznaczono budynek mieszkalny, pomimo określenia go jako gospodarczego we wniosku Starosty [...] Dalej Minister podkreślił, że w świetle art. 4 u.o.z. wszystkie działania i rozstrzygnięcia organu konserwatorskiego winny być podejmowane dla zapewnienia odpowiednich warunków, umożliwiających zachowanie zabytków we właściwym stanie, ich odpowiedniego zagospodarowania i utrzymania, zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości, udaremnienia niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. Stwierdził następnie, że istotne jest zachowanie budynku, który stanowi przykład historycznej zabudowy wsi z przełomu XVIII i XIX w. Obrazuje zespoły wiejskie w tym okresie. Stanowi też cenne źródło badań nad dziejami budownictwa ternakularnego regionu. Architektura ma skromny charakter, co nie umniejsza roli obiektu jako świadka epoki. Budynek zachował pierwotną bryłę i wysoki stopień autentyzmu. Minister zaznaczył, że obiekt znajduje się w niezadawalającym stanie technicznym. Udokumentowano znaczącą korozję stropów i miejscowe uszkodzenia konstrukcji dachu. Nie ma jednak dowodu, że obiekt jest w stanie przedawaryjnym, bądź by jego remont wiązał się z rekonstrukcją większej części budynku. Argumenty dotyczące spękań murów i obniżenia fundamentów nie zostały poparte żadnym dowodem. Fotografie potwierdzają, że historyczna forma obiektu jest nadal czytelna i nie nastąpiła istotna utrata wartości zabytkowych. Skargę na powyższą decyzję złożył E. K. informując, że: - już w 1978r. uzyskał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego na ww. działce, ponieważ już w tym czasie wg. opinii fachowców budowlanych, budynek nie nadawał się do remontu, gdyż remont przewyższał koszt budowy nowego budynku. - w 1891r. skarżący przeprowadził się do nowego budynku, pozostawiając ww. budynek zamieszkały. - w 2008r. syn rozpoczął budowę budynku mieszkalnego na tej samej działce, ponieważ wg. opinii fachowców budynek ten nie nadawał się remontu. Ponadto skarżący wniósł o wyjaśnienie, w jaki sposób, bez jego wiedzy budynek przewidziany do rozbiórki wpisano do ewidencji zabytków. Nadmienił, że jest to jego własność, znajduje się na jego działce. Zdaniem skarżącego, budynek jest w bardzo złym stanie technicznym, grozi zawaleniem. Już w latach 70 - 80 nie nadawał się remontu. Koszt remontu przewyższał koszt budowy nowego domu, z czego skorzystał skarżący z synem. Dalej zaznaczył, że R. leży bardzo blisko poligonu wojskowego, gdzie prawie codziennie odbywają się strzelania z czołgów i armat, co powoduje liczne szkody w budynkach, które nie mają dobrych fundamentów. Nie posiada ich też ww. budynek, ma za to bardzo widoczne popękane ściany. Skarżący zaproponował, że odda budynek za przysłowiową złotówkę, ponieważ nie stać go na remont. Nie przedstawia on żadnej wartości, a tylko stwarza zagrożenie. Załączył zdjęcia i nadmienił, że nikt w okolicy nie podejmuje się opracowania ekspertyzy technicznej. Wniósł o wnikliwe podejście do sprawy i "chłodną głowę" w ocenie stanu technicznego budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd kontrolował w tej sprawie postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] lutego 2020r., wydane w trybie art. 39 ust. 3 Prawo budowlane, którym organ utrzymał w mocy postanowienie [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] września 2019 r. odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku na działce nr ew. [...] w R. W związku z zarzutami skargi, na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem niniejszej sprawy było wyłącznie to, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego budynku. Jak ustalił organ konserwatorski obiekt na działce nr ew. [...] w R. nie został ujęty w gminnej ewidencji zabytków, niemniej figuruje w wykazie zabytków, które powinny zostać ujęte w gminnej ewidencji, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.2010.75.474), a zatem decyzja o pozwoleniu na jego rozbiórkę, wymagała uzgodnienia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Przypomnieć bowiem trzeba, że zgodnie z powołanym art. 8 ust. 3 ustawy nowelizującej ustawę o ochronie zabytków do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków, decyzję, o której mowa w art. 39 ust. 3 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 niniejszej ustawy. Instytucja uzgodnienie z konserwatorem zabytków, dokonywana w trybie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, ma na celu uzyskanie przez organ administracji architektoniczno budowlanej stanowiska wyspecjalizowanego organu ochrony konserwatorskiej w zakresie dopuszczalności przeprowadzenia robót budowlanych, w wyniku których obiekt, jak w niniejszej sprawie - ujęty w wykazie zabytków, które powinny zostać ujęte w gminnej ewidencji zabytków - przestanie istnieć. Organy konserwatorskie stoją zatem na straży zachowania w jak najlepszym stanie obiektu chronionego. Nie budzą wątpliwości w tej sprawie zarówno ustalenia faktyczne, poczynione przez organy w postępowaniu uzgodnieniowym, jak i ich ocena. Nie można kwestionować stwierdzeń i ocen organów co do walorów architektonicznych spornego budynku, skoro – pomimo znacznego zużycia technicznego – budynek zachował pierwotną bryłę i wysoki stopień autentyzmu, a więc nadal jest jednym z przykładów historycznej zabudowy wsi z przełomu XVIII i XIX w. Jednocześnie - jako świadek epoki - może być źródłem badań nad dziejami budownictwa tego regionu. Natomiast, jak już wyjaśniono na wstępie - nie mogły być w niniejszym postępowaniu uwzględnione zarzuty zarówno dotyczące niezbadania stanu technicznego obiektu, jak i niewyjaśnienia powodów dla których w wykazie zabytków, które powinny zostać ujęte w gminnej ewidencji ujęto przedmiotowy budynek bez wiedzy skarżącego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.