VII SA/Wa 1143/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Artur Kuś, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego M. R. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], Nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia cyt. "Mieszkańców Nieruchomości przy ul. M. [...] i [...]", reprezentowanych przez D. T. na postanowienie Prezydenta [...] Nr [...] z [...] lutego 2019 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z [...] lutego 2017 r. - uchylił postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego orzeczenia Wojewoda [...] wskazał, że organ I instancji wydał postanowienie na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie. może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepisy art. 61 i 61a k.p.a. dotyczą zwykłego postępowania administracyjnego bądź stwierdzenia nieważności. Natomiast Mieszkańcy Nieruchomości przy ul. M. [...] i [...], reprezentowani przez D. T. złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją. Ze względu na szczególny charakter postępowania wznowieniowego unormowanie art. 149 § 1 k.p.a. nie znajdują tu zastosowania przepisy art. 61 i 61 a k.p.a. W przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy rozdziału 12 k.p.a. dotyczące wznowienia postępowania (art. 145 -153 Kpa). W art. 145 oraz 145a i 145b k.p.a. ustawodawca określił przesłanki wznowienia, zaś w następnych artykułach unormował tryb wznowienia postępowania charakteryzujący się dwoma etapami postępowania oraz określił zasady właściwości organu, a także rodzaje rozstrzygnięć wydawanych w każdym z tych etapów. Podstawą takiego postępowania jest zawsze zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. wznowienie postępowania lub a contrario odmowa wznowienia postępowania. Powołanie się we wniosku o wznowienie postępowania na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. , tj. że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz wniesienie podania z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., wymaga od organu wznowieniowego wszczęcia postępowania i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w jego całokształcie. Jest to pogląd ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. W ocenie Wojewody [...] braki postępowania w tym zakresie czynią usprawiedliwionym zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ w tego rodzaju sprawach jest to istotna wada postępowania, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 września 2018 r. sygn. akt: II OSK 2230/16). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł M. R., reprezentowany przez radcę prawnego M. L. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 141 § 1 w zw. z art. 30 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez rozpatrzenie zażalenia niepochodzącego od strony oraz w konsekwencji przyjęcie, że stroną postępowania może być podmiot o nazwie "Mieszkańcy Nieruchomości przy ul. M. [...] i [...]". Na podstawie art. 145 § 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz postanowienia Prezydenta [...] Nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. wydanego w ramach ponownego rozpatrywania sprawy, zaś na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa prawnego. Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżane i poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji zapadły z naruszeniem przepisów prawa. Sąd podziela zarzut sformułowany w niniejszej skardze - Mieszkańcy Nieruchomości przy ul. M. [...] i [...], reprezentowani przez D. T., w toku postepowania przed organami obu instancji, wadliwie nie zostali potraktowani jako konkretne, odrębne osoby fizyczne reprezentujące wspólny interes, lecz jako jednolita grupa na kształt np. wspólnoty mieszkaniowej. Uchybienie to, jednak wbrew stanowisku skarżącego, nie powinno skutkować wprost umorzenia postępowania zażaleniowego, ale uprzednie wezwanie do usunięcia wadliwości zażalenia przez zobowiązanie pełnomocnika do wskazania poszczególnych konkretnych osób, które reprezentuje jako wnoszących zażalenie. Ocena skarżącego, że doszło do naruszenia art. 141 § 1 k.p.a., który tylko stronie przyznaje prawo do wniesienia zażalenia jest przedwczesna. Choć podzielić należy stanowisko, że po myśli art. 28 k.p.a. i art. 29 k.p.a. grupa mieszkańców jako struktura zorganizowana nie posiada przywileju do występowania w postępowaniu na prawach strony, to jednak nie jest wykluczone, że poszczególne osoby fizyczne wchodzące w skład tej grupy mogłyby ubiegać się o przyznanie im statusu strony. Sąd podziela również stanowisko skarżącego co do wadliwości pouczenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu Wojewody [...]. Postanowienie wydane na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. nie podlega, jak pouczono, procedurze sprzeciwu, o której mowa w art. 64 a – 64 e p.p.s.a. W oparciu o stan akt sprawy Sąd nie znalazł podstaw do kontroli w trybie art. 135 p.p.s.a. orzeczenia Prezydenta [...] wydanego w ramach ponownego rozpatrywania sprawy. Na marginesie Sąd wskazuje, że co do zasady uzasadniona jest teza, zgodnie z którą powołanie się we wniosku o wznowienie postępowania na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz wniesienie podania z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., wymaga od organu wznowieniowego wszczęcia postępowania i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w jego całokształcie. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c , art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.