VII SA/Wa 11/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. i S. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. i S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej postanawia: przyznać M. K. i S. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.

W piśmie z dnia 27 lutego 2018 r. będącym sprzeciwem od postanowienia Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2018 r. wnioskodawcy wnieśli o ustanowienie adwokata z urzędu. Po przesłaniu skarżącym urzędowego formularza PPF, do Sądu wpłynął - w dniu 17 lipca 2018 r. - wypełniony druk formularza PPF. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż M. K. i S. K. wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że są osobami w wieku 79 i 75 lat, utrzymują się z emerytur. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 100 m2. Utrzymują się z łącznych dochodów w wys. 3 386,63 zł. Wnioskodawcy podali, że stałe miesięczne wydatki to: koszty mieszkania 920 zł., opłaty za media w lokalach 14,95 zł., leczenie 300 zł., ubezpieczenie majątku 341 zł., woda 165 zł., gaz 100 zł., energia elektryczna 96,35 zł., środki czystości i higieny 220 zł., telefon 33,41 zł., odpady komunalne 26 zł. Do wniosku dołączyli faktury za energię elektryczną, zaświadczenia lekarskie, potwierdzenia wpłat za telefon i gaz, za odpady komunalne, wodę, odcinek wypłaty emerytury, decyzję ZUS o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego, druk wysokości opłat za tv, i paragon opłaty za węgiel. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby ubogie, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową M. K. i S. K. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawcy wskazali, że wydatek na pełnomocnika z urzędu może przekraczać ich możliwości finansowe. Strona utrzymuje się ze stałego dochodu w postaci emerytur, a więc świadczeń wypłacanych regularnie przez Państwo. Łączny dochód wnioskodawców to 3 386,63 zł., który w przeliczeniu na osobę wynosi 1 693 zł. Przy konieczności poniesienia kosztów utrzymania koniecznego, jak i wpisu sądowego (200 zł), opłacenie pełnomocnika z urzędu może spowodować uszczerbek w utrzymaniu własnym i rodziny. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.