VII SA/Wa 11/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], którym organ nałożył na zarządcę nieruchomości w Dzielnicy [...] obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej określającej stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego na działce nr ew. [...] nz obr. [...] przy ul. Z. [...] w W. w terminie 4 miesięcy od dnia w którym postanowienie stanie się ostateczne. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości winien być podany sposób ich usunięcia i doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W dniu 26 lutego 2016 r. przeprowadzono kontrole na terenie nieruchomości i ustalono, że budynek powstał w 1936 r., posiada 3 kondygnacje naziemne i poddasze nieużytkowe oraz podpiwniczenie pod całością budynku. Stwierdzono, że dach wymaga remontu. Stwierdzono naruszenie konstrukcji fundamentów i ścian, zdeformowanie otworów okiennych i drzwiowych. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2016r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nałożył na J.R. właściciela budynku obowiązek przedstawienia, w terminie jednego miesiąca, ekspertyzy technicznej określającej stan techniczny w/w budynku. [...]WINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...], uchylił w całości w/w rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż istnieje potrzeba sporządzenia fachowego opracowania dotyczącego stanu technicznego budynku. Należy ponadto rozważyć, czy w realiach niniejszej sprawy zobowiązanym nie powinno być Miasto [...], działające przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami jako faktyczny i prawny zarządca obiektu. Pismem z dnia 13 września 2016 r. ZGN jako zarządca budynku przy ul. Z. [...] poinformował o zarwaniu się sufitu w jednym z pokoi (w wyniku przeciekającego dachu) i zalaniu stropu nad lokalem nr [...] oraz zlecił doraźną naprawę przeciekającego dachu. Ponownie organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne w budynku w dniu 15 września 2016 r. oraz w dniu 20 września 2016 r. Stwierdzono zły stan techniczny stropu nad lokalem nr [...]. W lokalu nr [...] stwierdzono spękania i ugięcia stropu w pokoju z kuchnią mogące wskazywać na nadmierne zawilgocenie, a także spękania oraz zacieki na tynku stropu nad dużym pokojem. W lokalach nr [...] i nr [...] nie stwierdzono widocznych spękań i zacieków. Lokale wyremontowano w 2015r. Przy wejściach do tych lokali - okalająca rysa ok. 2-3 mm z założoną plombą kontrolną. Ponadto, widoczne ogniska zawilgoceń tynku klatki schodowej przy wejściach na poddasze budynku. Wykonano zabezpieczenie połaci dachu jednokrotnym kryciem papą nad lokalem nr [...]. Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2016r. organ I instancji nakazał ZGN w Dzielnicy [...] opróżnić lokal mieszkalny nr [...] i nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. Z. [...] w W. oraz zarządził umieszczenie zawiadomienia o stanie zagrożenia ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania w/w lokali, wykonanie doraźnych zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp do w/w lokali osób trzecich, wydzielenie strefy zagrożenia. Uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku przy ul. Z..[...] w W. wypełniły przesłanki z art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2016 r. poz. 290). Zasadne więc było w ocenie organu nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej na zarządcę obiektu Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...]. Zdaniem organu odwoławczego pomimo, że Zakład Gospodarowania Nieruchomościami jest jednostką budżetową [...], a tym samym nie posiada osobowości prawnej to jednocześnie wypełnia obowiązki zarządcy obiektu w imieniu m.st. Warszawy co uzasadnia skierowanie do niego postanowienia. W skardze na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia organu pierwszej instancji i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący podniósł, że Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] nie jest stroną postępowania, a w szczególności nie jest zarządcą nieruchomości przy ul. Z. [...] w W. w rozumieniu art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Skarżący wskazywał, że postanowienie powinno być skierowane do właściciela nieruchomości, który powinien być pierwszym adresatem obowiązku z art. 81 c ust. 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w uzasadnionym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Podstawę materialnoprawną postanowienia kontrolowanego przez Sąd stanowi przepis art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, na podstawie którego ustawodawca upoważnił organy do żądania od uczestników procesu budowlanego właściciela lub zarządcy dostarczenia informacji i dokumentów niezbędnych do podjęcia przez organy te działań. Celem działań organu jest ustalenie stanu technicznego obiektu, bowiem przepis art. 81 c ust. 2 ustawy nie daje podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej. Przesłankami do nałożenia obowiązku jest ustalenie stanu faktycznego na podstawie kontroli obiektu budowlanego. Przeprowadzone przez organ kontrole w dniu 26 lutego 2016 r. i w dniu 15 września 2016 r., a także 20 września 2016 r. stwierdziły stan powodujący uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku i jego wpływu na bezpieczeństwo mieszkańców. W lokalu nr [...] doszło do uszkodzenia stropu, stwierdzono ślady zawilgocenia w lokalu nr [...] stwierdzono spękania i ugięcie stropu, spękania, zawilgocenie. Z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w lokalu nr [...] i nr [...] decyzją nakazano ich opróżnienie oraz zarządzono umieszczenie zawiadomienia o stanie zagrożenia i zakazie użytkowania. Stwierdzone ponadto zawilgocenie tynku i stan dachu stanowiły uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego całego budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego na działce nr ew. [...]z obr[...] przy ul. Z.[ w W. Z uwagi na spełnienie przesłanek z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego zasadne więc było nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej określający stan techniczny w/w budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Pozostaje natomiast do rozważenia zasadność nałożenia obowiązku na Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w dzielnicy [...] stanowiącą jedynie jednostkę organizacyjną Miasta [...], któremu przysługuje wyłącznie osobowość prawna. Organ nakładający obowiązek powinien mieć na uwadze, że otrzymanie ekspertyzy technicznej wraz ze wskazaniem sposobu usunięcia nieprawidłowości będzie stanowiło dopiero wstępny etap do podjęcia dalszych działań i rozstrzygnięcia merytorycznego co do istoty sprawy w formie decyzji na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Adresatem decyzji z art. 66 Prawa budowlanego może być jedynie właściciel obiektu lub jego zarządca. Jak stwierdził organ właściciel obiektu nie zgadzając się na przeprowadzenie remontu dachu w 2009 r. przyczynił się do pogłębiającej degradacji budynku; remont ten też z tego powodu nie został przeprowadzony. Stan budynku wymaga pilnej interwencji i obiekt częściowo jest wyłączony z użytkowania. Toczy się w Sądzie powszechnym sprawa o przekazanie właścicielowi zarządu. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy powinien rozważyć czy adresatem obowiązku nie powinien być właściciel budynku. Należy mieć na uwadze, że obowiązek z art. 66 Prawa budowlanego nie są uzależnione od posiadanych przez właściciela środków finansowych pozwalających na ich wykonanie. Natomiast obowiązek wykonania robót budowlanych ma charakter naprawczy, a zakres robót powinien uwzględniać ustalenia ekspertyzy technicznej. Organ powinien też uwzględnić że art. 81c Prawa budowlanego nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej. Ma on na celu jedynie uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie administracyjnej prowadzonej na podstawie art. 66 ust 1 Prawa budowlanego, art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego czy art. 51 Prawa budowlanego. Reasumując więc o ile uprawnienie organu wynika ze stwierdzonych uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, jak i zachodzi potrzeba ustalenia zakresu robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu umożliwiającego bezpieczne jego użytkowanie o tyle określenie adresata postanowienia powinno uwzględniać fakt, że powinien być nim jednocześnie adresat obowiązków nałożonych z art. 66 Prawa budowlanego. Z tych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, a koszty zasądził na podstawie 200 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.