VII SA/Wa 1095/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w sprawie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić S. C. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek S. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj., ustanowienia pełnomocnika z urzędu (wnioskodawca nie wskazał o jakiego pełnomocnika wnosi). Wniosek ten został uzupełniony wyjaśnieniami, złożonymi na wezwanie Sądu, przy piśmie z dnia 22 sierpnia 2017 r. Z treści złożonego wniosku wynika, iż S. C. jest osobą mieszkającą wspólnie z żoną oraz czterema córkami w domu o pow. 124 m2. Utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że posiada małe - 4 ha gospodarstwo rolne, z tego względu wnioskodawcy nie stać na opłacenie zawodowego pełnomocnika. Podał, że oprócz ww. domu i gospodarstwa rolnego o pow. 3,83 ha, posiada las o pow. 1,98 ha oraz budynki stodoły i obory. Podał, że otrzymuje dopłaty agencyjne oraz córki otrzymują stypendia socjalne, posiada ciągnik rolniczy Ursus z 1998 r. samochód osobowy, Volkswagen golf z 2005 r. Najstarsza córka P. w 2016 r. rozpoczęła pracę. Wnioskodawca wskazał dochody w wysokości około 727 zł miesięcznie. Do wydatków zaliczył opłaty za prąd, wywóz nieczystości, ubezpieczenie budynków, umowę najmu lokalu studiujących córek. Do formularza dołączono kopię decyzji dot. przyznania wsparcia bezpośredniego, z której wynika, że za rok 2016 wnioskodawca otrzymał 3 989 zł., kopię składki ubezpieczenia budynków (358 zł.), kopię decyzji dot. podatku od nieruchomości, kopię decyzji dot. jednorazowego odszkodowania za wypędek przy pracy rolniczej z KRUS, kopię umowy najmu. W dodatkowym piśmie złożonym na wezwanie Sądu wnioskodawca wskazał, że oprócz ww. samochodu osobowego i ciągnika posiada także samochód dostawczy Lublin rocznik 1995, rozrzutnik do obornika, (20 letni), sadzarkę do ziemniaków (10 letnią), kopaczkę do ziemniaków (27 letnią), opryskiwacz (7 letni), pługi, kultywator, brony. Inwentarz żywy to 2 psy, 2 koty i 40 kur. W gospodarstwie uprawia zboża i warzywa na potrzeby własne. Do pisma dołączono oświadczenia córek P. i A. o otrzymywaniu stypendium socjalnego, oświadczenie córki P. o niepozostawaniu we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, kopie faktur i rachunków, zaświadczenie o pozostawaniu uczennicą przez córkę K., wyciąg z rachunku bankowego z którego wynika, że wnioskodawca posiada na bieżącym rachunku kwotę 17 596 zł (stan na dzień 21 sierpnia 2017 r., kopię umowy najmu, kopię decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego na córkę K., kopię decyzji o przyznaniu stypendium szkolnego, zestawienie rocznych przychodów i wydatków gospodarstwa rolnego. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową S. C. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ich ponieść. Z przedłożonego wniosku oraz dodatkowych wyjaśnień nie przedstawia się obraz wnioskodawcy jako osoby ubogiej, której nie stać na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Wprawdzie córki wnioskodawcy otrzymują stypendia socjalne, jednakże wnioskodawca posiada na bieżącym rachunku kwotę ponad 17 tys. zł. Okoliczność ta wskazuje, że wnioskodawca posiada środki na bieżące funkcjonowanie i ma płynność finansową. Wnioskodawca prowadzi normalnie funkcjonujące gospodarstwo rolne. Posiada dwa samochody (w tym jeden dostawczy), ciągnik rolniczy, inny sprzęt rolniczy. Posiada dom, budynek stodoły i obory, gospodarstwo rolne z lasem o łącznej powierzchni prawie 6 ha. Wnioskodawca uzyskuje ponadto dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w wysokości 3 989 zł. Z ogólnego obrazu przedstawionego w sprawie wynika, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich, a tylko takim należy przyznawać prawo pomocy. Z przedstawionych danych wynika, że wnioskodawca prowadząc gospodarstwo rolne nie ma kłopotów z jego utrzymaniem, wręcz przeciwnie wskazując, że stać go na korzystanie z najmu kombajnu, dokonywania zakupu nawozów. Należy również zauważyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości wyklucza w zasadzie możliwość przyznania prawa pomocy. Wszak udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków na koszty postępowania w inny sposób jest rzeczywiście (obiektywnie) niemożliwe. Strona może chociażby zaciągnąć pożyczkę, a jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu skorzystać z posiadanego majątku nieruchomego, jeśli właścicielowi brakuje pieniędzy na koszty postępowania. Także strona, która dysponuje wolnymi od obciążeń składnikami majątku, takimi jak gospodarstwo rolne, mieszkanie mogące służyć do wynajmu jest w stanie bez pomocy państwa pokryć wydatki związane ze swym udziałem w sprawie (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 571., tak też NSA w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I OZ 704/12). Z uwagi na powyższe wskazać należy, że brak jest podstaw do finansowania za stronę z środków budżetowych pełnomocnika z urzędu, skoro strona posiada majątek, który może wykorzystać do pozyskania środków finansowych (wynajem, zabezpieczenie pożyczki). Wnioskodawcy nie można zaliczyć do osób ubogich, które nie posiadają źródeł dochodu, a nawet jeżeli takowe posiadają, to wystarczają im jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Z tych względów wniosek nie został uznany za zasadny. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.