VII SA/Wa 108/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zaniechania dalszych robót budowlanych postanawia: przyznać A. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj., zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z treści złożonego wniosku oraz nadesłanych wyjaśnień wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z konkubentem A. W. oraz czwórką ich wspólnych dzieci w wieku od 6 lat do 1 roku. Wnioskodawczyni podała, że jest osobą niepracującą. A. W. przebywa po wypadku komunikacyjnym na rencie. Dochody rodziny przedstawiają się następująco: wnioskodawczyni otrzymuje do końca miesiąca marca 2017 r. zasiłek socjalny z tytułu urodzenia najmłodszego dziecka w wysokości 1 000 zł. A. W. otrzymuje rentę w wysokości 860 zł. Dodatkowo na każde z dzieci wnioskodawczyni otrzymuje po 500 zł. w ramach rządowego programu wsparcia rodzin "500 plus". Skarżąca podała, że posiada mieszkanie o pow. 29 m2 w kamienicy (obecna zajmowana powierzchnia po jego rozbudowie to około 49 m2) o wartości ok. 70 000 zł., we współwłasności z A. W. posiada domek o pow. 25 m2 na działce o pow. 1 800 m2. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5 000 zł. A. W. posiada samochód osobowy Mazda Premacy o wartości około 4 000 zł. Wnioskodawczyni wskazała, że ponosi następujące wydatki: podatki, woda, prąd, kanalizacja, gaz, opał, łącznie około 1 000 zł. Dodatkowo z renty A. W. potrącana jest kwota 850 zł z tytułu alimentów na dzieci. Starszy referendarz sądowy zważył, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawczyni wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 131/12 Sąd ten wskazał, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (Lex nr 1121260). Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawczyni uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych wydatków. Rodzina wnioskodawczyni utrzymuje się jedynie z zasiłku socjalnego, renty konkubenta wnioskodawczyni (która praktycznie w całości przeznaczana jest na spłatę alimentów) oraz wsparcia rządowego w ramach programu "500 plus" w łącznej kwocie 3 860 zł. W gospodarstwie domowym wnioskodawczyni pozostaje czwórka małoletnich dzieci, z których najstarsze ma 6 lat, a najmłodsze rok. Dodatkowo część dochodu – zasiłek socjalny w wysokości 1 000 zł., wnioskodawczyni z końcem miesiąca marca 2017 r. utraci. W tej sytuacji uznano, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym wnioskodawczyni nie stać na opłacenie kosztów sądowych i zawodowego pełnomocnika. W związku z powyższym postanowiono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.