VII SA/Wa 1068/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2014 r. znak: (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej (...) kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia (...) marca 2014r. znak: (...) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267) po rozpatrzeniu odwołania (...) od decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2014r. znak: (...) (sprostowanej postanowieniem z dnia (...) stycznia 2014r., znak: (...)), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, umarzającą w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne, wszczęte z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy (...) z dnia (...) września 2000r., udzielającej (...) pozwolenia na użytkowanie budynku letniskowego, usytuowanego na działce nr ewid. (...)i (...)w miejscowości (...), w odległości 1,5 m od granicy działki. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) w dniu (...) czerwca 2013r. przeprowadził kontrolę działek o nr ewid. (...) w miejscowości (...), na których powstał budynek rekreacji indywidualnej o wymiarach w rzucie 6,0 x 3,75m. Inwestor (...) oświadczył, że budynek wybudowano w latach 1993-1994, bez dopełnienia czynności formalno-prawnych, jednakże decyzją z dnia (...) września 2000r., znak: (...), Wójt Gminy (...) udzielił mu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Inwestor podczas kontroli przedłożył kopię ww. decyzji. W związku z powyższym, Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) pismem z dnia (...) lipca 2013r, zwrócił się do Urzędu Gminy (...) o udostępnienie akt sprawy dotyczących pozwolenia na użytkowanie oraz obowiązującego w 2000 roku porozumienia na mocy którego Starosta (...) powierzył Wójtowi Gminy (...) sprawy z zakresu pozwoleń na użytkowanie obiektów budowlanych na terenie gminy (...). W odpowiedzi Wójt Gminy (...) poinformował, że nie posiada akt sprawy zakończonej decyzją z dnia (...) września 2000r., jednocześnie załączył Uchwałę Nr (...) Rady Gminy (...) z dnia (...) grudnia 1999r. w sprawie przyjęcia przez Gminę (...) zadań należących do kompetencji Powiatu (...). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) decyzją z dnia (...) listopada 2013r., umorzył, jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie budynku letniskowego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2013r. Z uwagi na zaistnienie przesłanki do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy (...) z dnia (...).09.2000r., organ wojewódzki pismem z dnia (...).12.2013r., zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tejże decyzji. W toku postepowania nadzwyczajnego ustalono, że uchwałą Nr (...) z dnia (...) grudnia 1999r. Rada Gminy (...) na mocy porozumienia z Powiatem (...) przejęła do prowadzenia zadania należące do Powiatu (...) na postawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Wykaz spraw należących do właściwości Starosty (...) powierzonych do prowadzenia Gminie, określonych w ustawie - Prawo budowlane, zawierał załącznik Nr 2 do uchwały. Z załącznika nie wynika aby Gmina (...), a tym samym Wójt Gminy (...) przejął do prowadzenia sprawy związane z prowadzeniem postępowań w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektów budowlanych. Powyższe ustalenia dawały, w ocenie organu nadzoru podstawę do stwierdzenia, że kontrolowana decyzją o pozwoleniu na użytkowanie dotknięta jest kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. W toku postępowania ustalono jednak, że najprawdopodobniej Wójt Gminy (...) nigdy nie wydał decyzji z dnia (...) września 2000r. W zasobach archiwalnych Urzędu Gminy w (...) nie ma bowiem żadnego dokumentu potwierdzającego, że Wójt Gminy (...) w dacie (...) września 2000r., prowadził postepowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku letniskowego, usytuowanego na działce nr ewid. (...)w miejscowości (...), w odległości 1,5 m od granicy działki, jak również brak jest dowodów świadczących o tym, aby dokumenty te były przekazane do innej jednostki, gdyż nie figurują w żadnych rejestrach. Oznacza to, że decyzja Wójta Gminy (...) z dnia (...) września 2013r., znak: (...) udzielająca (...) pozwolenia na użytkowanie budynku letniskowego, usytuowanego na działce nr ewid. (...) w miejscowości (...), w odległości 1,5m od granicy działki, nigdy nie weszła do obrotu prawnego, bowiem brak jest dowodów potwierdzających, że została ona przez Wójta Gminy (...) doręczona (...) w trybie art. 39 Kpa. Ponieważ decyzja nieistniejąca nie może być przedmiotem postepowania rektyfikacyjnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2014r., wniósł (...). Skarżący oświadczył, że decyzją Wójta Gminy (...) z dnia (...) września 2000r., odebrał osobiście w Urzędzie Gminy, jest w jej posiadaniu i na jej podstawie użytkuje budynek letniskowy. Do skargi załączył poświadczoną notarialnie kserokopię przedmiotowej decyzji. Na potwierdzenie wydania przez organ spornej decyzji dodatkowo przedstawił kserokopie korespondencji prowadzonej z Urzędem Gminy poprzedzającej wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z przyczyn podniesionych przez skarżącego. Zaskarżoną decyzją umorzono wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy (...) z dnia (...) września 2000r. Stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a., gdy postepowanie z jakichkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1966r., s. 462). Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas - jak wskazywał wielokrotnie w swych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny - jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006r., sygn. akt I OSK 967/05, Lex nr 201507, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006r., sygn. akt I OSK 978/05, Lex 396771, wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005r., sygn. akt II OSK 286/05, Lex nr 190997, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005r., sygn. akt II OSK 910/05, Lex nr 188797. W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 1995r. sygn. akt III ARN 50/95 -OSNAPiUS nr 11/1996 poz. 150 Sąd Najwyższy podkreślił, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją art. 105 § 1 k.p.a. nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, w których w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Odnosząc powyższe do niniejszego postępowania należy uznać, że nie stało się ono bezprzedmiotowe, jak przyjął to organ. W sprawie nie jest sporne, że skarżący w toku postepowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) w przedmiocie budynku letniskowego na działkach nr ew. (...) w miejscowości (...), gm. (...), przedłożył, poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza kserokopię decyzji Wójta Gminy (...) z dnia (...) września 2000r., znak: (...) i to właśnie ona była przedmiotem postępowania nadzwyczajnego. Organ dysponując takim dokumentem powinien go ocenić, wezwać inwestora do przedłożenia oryginału decyzji, czego na żadnym etapie postepowania nadzwyczajnego nie uczyniono, a nie ograniczyć się stwierdzenia, że brak jest dowodów na potwierdzenie wydania przedmiotowej decyzji. Podkreślić należy, że zarówno w toku postepowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego jak i postępowania nadzwyczajnego (...) konsekwentnie twierdził, iż użytkuje budynek letniskowy na podstawie ostatecznej decyzji Wójta Gminy. Wobec tych twierdzeń, a także przedstawionego dokumentu w postaci poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii decyzji z dnia (...) wrzesnia 2000r. organ powinien zająć stanowisko. Tymczasem przeprowadzone postępowanie zmierzało wyłącznie do wykazania, że sporna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie mogła zostać wydana bowiem Wójt nie posiadał kompetencji do jej wydania, a także nie zarejestrowano jej w żadnych rejestrach Urzędu Gminy. Zdaniem Sądu nie można jednak zgodzić się z twierdzeniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż brak kompetencji organu do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oznacza, że decyzja taka nie została wydana. Przedmiotowy dokument podważa to stanowisko, a jak oświadczył skarżący na rozprawie przed Sądem w dniu (...) stycznia 2015r., oryginał decyzji Wójta Gminy (...) z dnia (...) września 2000r. został przedłożony w Prokuraturze. Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 105 § 1 kpa bowiem w sprawie nie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.