VII SA/Wa 1039/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko asesor WSA Michał Podsiadło po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lipca 2024 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lutego 2024 r. nr 409/2024 w przedmiocie wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt sprawy oddala skargę

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 lutego 2024 r., Nr 409/2024, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej: "p.b."), po rozpoznaniu zażalenia B. W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (dalej: "PINB dla m.st. Warszawy", "organ I instancji") z dnia 16 listopada 2023 r., Nr EN/326/23 w przedmiocie odmowy wydania B. W. "dwóch egzemplarzy poświadczonych za zgodność z oryginałem każdej strony Protokołu oględzin komórki drewnianej ze zdjęciami z dnia 5 kwietnia 2023 r. " - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 30 października 2023 r. do PINB dla m.st. Warszawy wpłynął wniosek B. W. z dnia 30 października 2023 r., w którym zwrócono się o wydanie "dwóch egzemplarzy poświadczonych za zgodność z oryginałem każdej strony Protokołu oględzin komórki drewnianej ze zdjęciami z dnia 5 kwietnia 2023 r.". Po zapoznaniu się z w/w wnioskiem PINB dla m.st. Warszawy postanowieniem z dnia 16 listopada 2023 r., Nr EN/326/23, odmówił wydania uwierzytelnionych kserokopii w/w protokołu kontroli. Zażalenie na w/w rozstrzygnięcie wniosła B. W.. W wyniku jego rozparzenia MWINB postanowieniem z 29 lutego 2024 r., Nr 409/2024 utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że obowiązkiem organów administracji publicznej jest jedynie umożliwienie wykonania stronie przysługującego jej prawa zapoznania się z aktami sprawy, sporządzenia przez nią notatek, kopii i odpisów dokumentów z uwzględnieniem możliwości technicznych, jakimi dysponuje organ. Niemniej jednak przepisy obowiązującego prawa nie nakładają na organy obowiązku wykonania i wydania uwierzytelnionych kserokopii dokumentów zawartych w aktach administracyjnych jeżeli stroną nie uzasadni tego ważnym interesem. W ocenie MWINB, powołane we wniosku okoliczności nie stanowią o zaistnieniu przesłanki do wydania dokumentów na podstawie art. 73 § 2 k.p.a. Skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. W.. W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu analizowane pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lutego 2024 r., Nr 409/2024, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 16 listopada 2023 r., Nr EN/326/23 w przedmiocie odmowy wydania B. W. "dwóch egzemplarzy poświadczonych za zgodność z oryginałem każdej strony Protokołu oględzin komórki drewnianej ze zdjęciami z dnia 5 kwietnia 2023 r." W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym w oparciu o treść art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a), który pozwala Sądowi skierować do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargę, której przedmiotem jest postanowienie na które służy zażalenie (art. 74 § 2 k.p.a.). Następnie wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie o odmowie wydania skarżącej uwierzytelnionych odpisów lub kopii żądanych dokumentów. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 73 w zw. z art. 74 § 2 k.p.a. W związku z tym podać należy, że w art. 73 k.p.a. ustawodawca skonkretyzował prawo dostępu do akt, zagwarantowane w art. 51 ust. 3 Konstytucji RP. Prawo dostępu do akt sprawy w postępowaniu administracyjnym może przybierać postać dwóch odrębnych uprawnień. Pierwsze zostało uregulowane w art. 73 § 1 k.p.a., zgodnie z którym strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Stronie służy prawo zaznajomienia się ze wszystkimi materiałami, które znalazły się w aktach sprawy, niezależnie od tego, czy zostały zaliczone do dowodów służących rozstrzygnięciu sprawy, czy też nie mają takiego charakteru. Prawo to przysługuje stronie także po zakończeniu postępowania. Uprawnienie do zaznajomienia się z aktami sprawy oraz samodzielnego utrwalenia zawartych tam treści na własny użytek nie wymaga przy tym spełnienia przez stronę żadnych warunków, a organ nie może co do zasady ograniczać dostępu do akt. Uprawnienie innego rodzaju zostało ustanowione w art. 73 § 2 k.p.a., przewidującym, że strona ma także prawo żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Powyższe uprawnienie dotyczy zatem szczególnej formy zapoznania się z aktami sprawy i w tym przypadku na stronie spoczywa obowiązek wykazania "ważnego interesu" w uzyskaniu uwierzytelnionych dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Należy przy tym podkreślić, że podstawową formą uzyskiwania kopii lub odpisów z akt sprawy administracyjnej jest ich samodzielne wykonywanie przez stronę postępowania (art. 73 § 1 k.p.a.), natomiast wydanie stronie uwierzytelnionych odpisów lub uwierzytelnionych kopii z akt sprawy ma charakter wyjątkowy, przy czym realizacja tego uprawnienia uzależniona jest od legitymowania się przez stronę ważnym interesem. Jak słusznie wskazuje organ odwoławczy pojęcie "ważny interes strony", o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a., jest pojęciem nieostrym, co zobowiązuje organ rozpatrujący podanie wniesione na podstawie powołanego przepisu, by dokonał oceny, czy w danej sprawie, ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub potrzeby strony, została spełniona przesłanka "ważnego interesu strony". Nie ulega przy tym wątpliwości, że to na wnioskującej stronie spoczywa obowiązek wykazania, że jej żądanie jest uzasadnione ważnym interesem. Trafnie, zdaniem Sądu, organy w sprawie niniejszej uznały, że argumentacja wniosku nie uzasadniała zaistnienia po stronie wnioskodawczyni ważnego interesu w pozyskaniu uwierzytelnionych odpisów żądanych dokumentów. Jak wynika z treści wniosku z dnia 30 października 2023r. oraz zażalenia na postanowienie organu I instancji ważnego interesu w żądaniu uzyskania uwierzytelnionych odpisów protokołu oględzin komórki drewnianej ze zdjęciami z dnia 5 kwietnia 2023 r., skarżąca upatruje w tym , że " jest współwłaścicielką komórki drewnianej i ponosi straty finansowe, czasowe i jest w konflikcie z rodziną", bierze czynny udział w postepowaniu od 2001r. przed organami państwowymi na każdym etapie postępowania i dąży do właściwego załatwienia sprawy zgodnie z przepisami prawa" i "nie jest ubezwłasnowolniona". Jednocześnie skarżąca w sposób wadliwy utożsamia interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu w charakterze strony ( art. 28 k.pa.) , którego organy nie kwestionują , z "ważnym interesem strony" określonym w art. 73 § 2 k.p.a., który co oczywiste i wynikające z brzmienia przepisu przysługuje tylko stronie. Nie wystarczy więc być stroną postępowania ( którą skarżąca niewątpliwie jest), ale trzeba jeszcze wykazać "ważny interes", stanowiący podstawę żądania wyjątkowego dostępu do akt sprawy. Sąd w składzie orzekającym całkowicie podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku WSA w Białystoku z dnia 28 listopada 2023r., w sprawie sygn.akt II SA/Bk 691/23 wskazujące , że " wykładnia art. 73 § 2 k.p.a., powinna być dokonywana w kontekście uprawnień jakie daje stronie postępowania przepis art. 73 § 1 k.p.a. W wyroku NSA z 25 lipca 2007 r., I OSK 1319/06 (pub. CBOSA) przyjęto, że uzasadnianie istnienia ważnego interesu strony tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu wykorzystania ich w innych postępowaniach prawnych, jest niewystarczające. Sama potrzeba (chęć) posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, czy też chęć ich weryfikacji z zebranymi przez siebie dowodami, nie stanowi o ważnym interesie (vide: wyroki NSA: z 10 lutego 2021 r., II OSK 1461/18; z 15 września 2020 r., II OSK 1307/20, pub. CBOSA). Gdyby zamiarem ustawodawcy było uzależnienie uprawnienia strony do żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii dokumentów lub wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy od samej potrzeby ich posiadania przez stronę, to zbędne byłoby ustalenie dodatkowego wymogu uzasadnienia przez stronę, że ma "ważny interes" w ich uzyskaniu. W takim przypadku wystarczającym rozwiązaniem byłoby ustanowienie w art. 73 § 2 k.p.a. samego uprawnienia strony do posiadania uwierzytelnionych odpisów lub kopii dokumentów, bez wprowadzania jakichkolwiek ograniczeń w możliwości ich żądania (vide: wyrok NSA z 17 stycznia 2012 r., II OSK 2063/10, pub. CBOSA). Ustawodawca wprowadził jednak takie ograniczenie w postaci zaistnienia przesłanki "ważnego interesu", uzasadniającego żądanie wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii dokumentów z akt sprawy. Słusznie organ odwoławczy podniósł, że żadne powołane we wniosku oraz zażaleniu okoliczności nie stanowią o zaistnieniu przesłanki do wydania dokumentów na podstawie art. 73 § 2 k.p.a., co w konsekwencji skutkować musiało odmowa wydania "dwóch egzemplarzy poświadczonych za zgodność z oryginałem każdej strony protokołu oględzin komórki drewnianej ze zdjęciami z dnia 5 kwietnia 2023 r. ". Przy czym w żaden sposób rozstrzygniecie to nie ogranicza skarżącej dostępu do akt sprawy postepowania którego jest strona na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. W związku z tym uznać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącą zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonego postanowienia i wskazują na bezzasadność skargi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ), orzekł jak w sentencji wyroku.