Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VII SA/Wa 1028/24

Wyrok WSA w Warszawie z 9 października 2024 r., VII SA/Wa 1028/24 – pozwolenie na budowę

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
9 października 2024
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak– Pęczkowska, asesor WSA Paweł Konicki (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 9 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lutego 2024 r. nr 174/2024 w przedmiocie nakazu wykonania remontu budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. C. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi A. C. jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 lutego 2024 r. (Nr 174/2024), w przedmiocie nakazu wykonania remontu budynku. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy: Pismem z 15 czerwca G. K. – współwłaściciel nieruchomości nr 1 położonej w miejscowości T., gm. N. zwrócił się o przeprowadzenie kontroli stanu technicznego instalacji gazowej oraz przewodów kominowych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym pod ww. adresem. 12 sierpnia 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie stanu technicznego budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości T., gm. N.. 15 października 2020 r. do organu nadzoru budowlanego wpłynął protokół okresowej pięcioletniej kontroli budynku mieszkalnego położonego na ww. działce, z którego wynika, że stan techniczny komina jest zły oraz nieprawidłowo podłączono kilka palenisk do jednego przewodu dymowego, co może spowodować pożar zagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia. Pozostałe elementy budynku znajdują się w należytym stanie technicznym. Nadto dla zapewnienia pełnej sprawności technicznej budynku należy wykonać przebudowę komina i prawidłową wentylację pomieszczeń. Budynek nie powoduje swym wyglądem oszpecenia otoczenia i jego elementy nie zagrażają życiu bądź zdrowiu ludzi. 17 listopada 2020 r. organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrolę stanu technicznego ww. budynku, na skutek której stwierdził, że "na terenie działki nr ewid. [...] znajdują się m.in. budynek mieszkalny o konstrukcji częściowo drewnianej, częściowo murowanej. Dach budynku dwuspadowy, pokryty płytą falistą poliestrową. Stolarka okienna i drzwiowa PCV i drewniana. Fundamenty częściowo ceglane, częściowo żelbetowe. Strop drewniany (...). Kontrolujący stwierdzili, że komin jest w złym stanie technicznym i wymaga remontu. Budynek przy połączeniu ścian ze stropem oraz na połączeniu ścian wewnętrznych posiada widoczne rysy powstałe w wyniku nierównomiernego osiadania na granicy dwóch materiałów, drewna i muru". Decyzją z 29 grudnia 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał A. C. i G. K. wykonanie, w terminie do 30 września 2021 r., remontu budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w następujący sposób: • rozebrać istniejący komin oraz wybudować nowy komin z ilością kanałów dymowych wystraczających do obsługi wszystkich palenisk koniecznych do użytkowania oraz ilością kanałów wentylacyjnych potrzebną do obsługi pomieszczeń, • wykonać właz dachowy lub ławę kominiarską umożliwiającą dostęp do obsługi kominów, • krokwie stykające się ze ścianą komina należy skrócić i oprzeć na wymianie mocowanym do sąsiednich krokwi, jak również zakazał użytkowania wszystkich palenisk oraz komina jednoprzewodowego do czasu wykonania remontu. Decyzję tę utrzymał w mocy Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 6 maja 2021 r. Wyrokiem z 22 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 1337/21) uchylił obie powyższe decyzje. Ponownie rozpatrując sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. 20 czerwca 2022 r. dokonał ponownych oględzin obiektu i stwierdził, iż: "w okresie, który upłynął od poprzedniej kontroli został zdemontowany komin dymowy ponad dachem oraz wykonano kominki wentylacyjne". Postanowieniem z 2 listopada 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nałożył na A. C. obowiązek dostarczenia w określonym terminie ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku, ze szczególnym uwzględnieniem występowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz stopnia pilności i dokładnego zakresu niezbędnych robót remontowych. Postanowieniem z 3 stycznia 2023 r. organ odwoławczy uchylił w całości powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. 20 czerwca 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. dokonał ponownych oględzin przedmiotowego obiektu budowlanego, podczas których stwierdzono, iż: "ściany nośne z licznymi spękaniami i rysami ukośnymi w stanie dostatecznym, widoczne rysy przy połączeniu ściany drewnianej z murowaną". Ponadto ustalono, że instalacja elektryczna została wykonana niezgodnie ze sztuką budowlaną, częściowo przewody są niezaizolowane m.in. w łazience, w pokojach oraz na poddaszu, co stwarza zagrożenie porażeniem prądem. Ponadto z protokołu wynika, że instalacja wentylacyjna jest niesprawna (brak ciągu w kanałach wentylacyjnych). Stan stolarki okiennej określono jako dostateczny. Decyzją z 9 września 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Płońsku na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym) oraz art. 104 K.p.a. nakazał A. C. (współwłaścicielce działki nr [...]), wykonanie remontu budynku zlokalizowanego na działce [...] w zakresie: • wzmocnienia ścian nośnych poprzez usunięcie lub zabezpieczenie widocznych spękań, rys ukośnych oraz rys przy połączeniu ściany drewnianej z murowaną, • wykonania wentylacji grawitacyjnej zgodnie ze sztuką budowlaną, tj. wyprowadzenie prawidłowo kanału wentylacyjnego, • wymiany stolarki okiennej, • zdegradowanych desek okładzinowych na nowe • wykonania instalacji elektrycznej zgodnie ze sztuką budowlaną, tj. zaizolowanie przewodów w łazience, na poddaszu oraz w pokojach, jak również prawidłowo zamontować włącznik, w terminie w terminie do 30 listopada 2024 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. C.. Pismem z 8 stycznia 2024 r. organ odwoławczy wezwał A. C. do przedłożenia opinii kominiarskiej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia odnoszącej się do prawidłowości funkcjonowania wentylacji w przedmiotowym budynku, w zakresie m.in. drożności przewodów, prawidłowości ciągu, prawidłowości zamontowania kratek wentylacyjnych oraz prawidłowości wyprowadzania kanału wentylacyjnego. 8 lutego 2024 r. wpłynęła do organu opinia kominiarska z 30 stycznia 2024 r. Decyzją z 20 lutego 2024 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał A. C. współwłaścicielce działki nr ew. [...], wykonanie remontu budynku zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w następującym zakresie: 1. wzmocnić ściany nośne poprzez usunięcie lub zabezpieczenie widocznych spękań, ryś ukośnych oraz rys przy połączeniu ściany drewnianej z murowaną, 2. wymienić zdegradowane deski okładzinowe na nowe, 3. wykonać instalację elektryczną zgodnie ze sztuką budowlaną tj. zaizolować przewody w łazience, na poddaszu oraz w pokojach, jak również prawidłowo zamontować włącznik, w terminie do dnia 30.11.2024 r., z zachowaniem następujących warunków: - prace remontowe prowadzić pod nadzorem osoby uprawnionej, - o zakończeniu robót remontowych należy powiadomić PINB w P.. Zakazuje się używania instalacji elektrycznej do czasu wykonania remontu ww. instalacji. Zdaniem organu odwoławczego nie wszystkie nałożone obowiązki znajdują potwierdzenie w ustalonym stanie faktycznym w związku z czym zasadne jest wydanie rozstrzygnięcia o charakterze reformatoryjnym. Nadto w ocenie organu II instancji nie można w przedmiotowej sprawie mówić o przekraczaniu zakresu zwykłego zarządu, zaś do kwestii adresata decyzji wydanej w niniejszej sprawie odniósł się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku z 22 września 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 13337/21. Skargę na powyższą decyzję złożyła Agnieszka Czyżewska, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej: 1. naruszenie w sposób rażący art. 7. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zaskarżonej decyzji oraz brak właściwej oceny zebranych w sprawie dowodów, co doprowadziło do niewłaściwego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym; 2. naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na nałożeniu obowiązków jedynie na skarżącą, podczas gdy stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek; 3. naruszenia prawa materialnego - art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i wydanie decyzji o nałożeniu na skarżącą A. C. nakazu remontu budynku zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...], w zakresie: • wzmocnienia ścian nośnych poprzez usunięcie lub zabezpieczenie widocznych spękań, rys ukośnych oraz rys przy połączeniu ściany drewnianej z murowaną; • wymiany zdegradowanych desek okładzinowych na nowe; • wykonania instalacji elektrycznej zgodnie ze sztuką budowlaną tj. zaizolowania przewodów w łazience, na poddaszu, w pokojach, zamontowania prawidłowo włącznika tj. czynności zbytecznych i niecelowych z racji wieku samego budynku, przekraczających zarząd zwykły (skarżąca jest współwłaścicielem budynku, a nie jego jedynym właścicielem) w rozumieniu art. 199 Kodeksu cywilnego (usunięcie spękań i rys, wymiana stolarki okiennej, wymiana desek okładzinowych) albo już wykonanych (w zakresie instalacji elektrycznej). Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z 9 listopada 2023 r. i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca uznała zaskarżone rozstrzygnięcie za przedwczesne i bezprzedmiotowe. Jak podkreśliła, że organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że w toku oględzin dokonanych 17 listopada 2020 r. kontrolujący ustalili, iż w złym stanie technicznym znajduje się jedynie komin, istnieje nieprawidłowe podłączenie kilku palenisk do jednego przewodu, na skutek czego skarżąca zdecydowała się na zmianę sposobu ogrzewania oraz montaż instalacji wentylacyjnej dla pomieszczeń łazienki i kuchni z wyprowadzeniem na zewnątrz budynku. W dalszej kolejności organ I instancji przeprowadził kolejne oględziny nieruchomości, na skutek których ustalił, że stan techniczny budynku jest "średni", wymaga remontu wyłącznie w zakresie instalacji elektrycznej oraz wentylacyjnej. Także wobec tych zastrzeżeń organu skarżąca wykonała czynności naprawcze zarówno w zakresie instalacji elektrycznej, jak instalacji wentylacyjnej, na dowód czego przedłożyła protokół okresowego badania skuteczności ochrony przeciwporażeniowej, protokół badania wyłącznika różnicowoprądowego oraz ekspertyzę urządzeń grzewczo - kominowych nr 449/23. Organ II instancji w podjętym rozstrzygnięciu nie odniósł się w sposób należyty do przedłożonych dowodów, nie wskazał przy tym przyczyn z powodu których ww. dokumentom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, do czego był zobowiązany na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Analogicznie organ odmówił z niewiadomych przyczyn mocy dowodowej protokołom oględzin organu I instancji, w których ten ocenił stan budynku jako niezagrażający życiu i zdrowiu oraz w średnim stanie technicznym. Według skarżącej, budynek jest w dostatecznym stanie technicznym, co potwierdza protokół z przeglądu pięcioletniego oraz zapisy w protokołach PINB, a ponoszenie dalszych nakładów czasowych i rzeczowych na budynek obecnie nieużytkowany jest bezcelowe i sprzeczne z interesem skarżącej zwłaszcza, że stan prawny budynku nie jest docelowo uregulowany. Dodatkowo, organ II instancji nie wskazał, na podstawie jakich przepisów wywiódł konieczność realizacji nałożonych w decyzji obowiązków i nie wyjaśnił, na podstawie jakich przepisów prawa dokonał oceny stanu technicznego budynku jako nieodpowiedniego. Ostatecznie niezrozumiałe jest dla skarżącej nałożenie jedynie na nią obowiązków przekraczających zarząd zwykły, w sytuacji gdy przedmiotowy budynek nie stanowi jedynie jej własności. Odpowiedź na skargę złożył Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. O złożonym przez organ wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o treści art. 119 pkt 2 P.p.s.a. zostali poinformowani pełnomocnik skarżącej (pismem z 6 maja 2024 r.) oraz uczestnik postępowania G. K. (pismem z 29 lipca 2024 r.). Strony nie ustosunkowały się do wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – zwanej dalej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. w sytuacji, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega natomiast wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe, w ocenie Sądu rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga zawierała usprawiedliwione podstawy. Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Natomiast stosownie do ust. 2 tego przepisu w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1 – 3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. Decyzja wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w zakresie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, ma tzw. związany charakter, co skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego jest obowiązany w drodze decyzji nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 2839/21 – orzeczenia przywołane w uzasadnieniu niniejszego wyrok są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.gov.pl). Zauważyć należy, że przepis art. 66 Prawa budowlanego umieszczony został w rozdziale 6 tej ustawy dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych. Przepis ten nie tworzy dla właściciela obiektu lub jego zarządcy nowych obowiązków tylko precyzuje ustawowe obowiązki i umożliwia egzekwowanie ich wykonalności. Z normy art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlane jednoznacznie wynika uprawnienie organu nadzoru budowlanego do nakazania usunięcia ujawnionych nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, niezależnie od tego, czy w odniesieniu do robót budowlanych, jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie, czy też nie. Jak podkreśla się w orzecznictwie, w decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane organ administracji nie bada przyczyn, dla których obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Ujawniając nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku (por. wyroki NSA z 3 października 2006 r. sygn. akt II OSK 1163/05, 26 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1102/07, 12 września 2013 r. sygn. akt II OSK 899/12). Ponadto w orzecznictwie zwraca się uwagę, że kwestia źródła finansowania remontu obiektu budowlanego nie należy do sfery kontrolowanej sprawy administracyjnej i tym samym nie może mieć wpływu na ocenę zaskarżonego wyroku. Ustawodawca nie zwolnił podmiotów będących w złej sytuacji finansowej od obowiązków, o których mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 670/21). Nie ma również znaczenia, kto przyczynił się do powstania nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Nie można bowiem w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożyć obowiązków na podmioty odpowiedzialne za nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Te kwestie będą rozstrzygane w postępowaniu cywilnym. Ujawniając nieodpowiedni stan techniczny budynku, organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku (por. wyrok NSA z 9 listopada 2021 r. sygn. akt II OSK 3319/18). Spory dotyczące rozliczenia kosztów poniesionych w związku z wykonaniem robót mogą być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego (wyroki NSA z 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 2042/18, 7 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2233/10, 26 października 2017 r. sygn. akt II OSK 309/16, 17 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1182/20). Podkreślić należy, że obowiązki właściciela lub zarządcy polegają głównie na przeprowadzaniu, w czasie użytkowania obiektu, okresowych przeglądów i ocen jego stanu technicznego oraz podejmowaniu działań związanych z wykonywaniem niezbędnych robót konserwacyjnych i remontowych, zapewniających utrzymanie właściwego stanu technicznego i bezpieczeństwa eksploatowanego obiektu budowlanego (Z. Niewiadomoski (red.) Prawo budowlane. Komentarz. Wyd. 11 zaktualizowane i uzupełnione. Warszawa 2022, s. 467). Organ nadzoru budowlanego może uznać obiekt za będący w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, gdy stwierdzony stan tego obiektu narusza wymagania lub zasady wiedzy technicznej wynikające z obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy dotyczyć będzie z reguły sytuacji zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania, ale może być także wynikiem naruszenia przepisów techniczno-budowlanych (A. Gliniecki (red.). Komentarz do art. 66 Prawa budowlanego, LEX/el). Wskazując na powyższe, stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy prowadzone postępowanie dotyczyło początkowo stanu technicznego komina i nieprawidłowego podłączenia kilku palenisk do jednego przewodu dymowego, co może – zgodnie z protokołem kontroli pięcioletniej stanu technicznego budynku mieszkalnego przeprowadzonej 8 października 2020 r. – spowodować pożar zagrażający bezpieczeństwu ludzi i mienia. We wnioskach tego protokołu stwierdzono również że pozostałe elementy budynku znajdują się w należytym stanie technicznym, a zapewnienie pełnej sprawności technicznej budynku wymaga wykonania przebudowy komina i wykonania prawidłowej wentylacji pomieszczeń, budynek nie powoduje swym wyglądem oszpecenia otoczenia, a jego elementy nie zagrażają życiu i zdrowiu ludzi. W toku postępowania, jak wynika z akt sprawy, skarżąca usunęła stwierdzone w powyższym protokole wady stanu technicznego budynku, co potwierdza opinia kominiarska z 23 czerwca 2021 r., opinia z wyników przeprowadzenia oględzin – ekspertyzy urządzeń grzewczo – kominowych z 27 maja 2023 r. oraz protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych z 15 czerwca 2023 r. Nie było one również przedmiotem nałożonych na skarżącą obowiązków zarówno w zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a zatem uznać należało, że fakt usunięcia przez skarżącą wad technicznych budynku w tym zakresie został przyjęty i zaakceptowany przez organ nadzoru budowlanego. W toku ponownie prowadzonych czynności organy nadzoru budowlanego podtrzymały stanowisko odnośnie konieczności przeprowadzenia w przedmiotowym budynku remontu, jednakże zmieniły zakres koniecznych do wykonania prac. Zakres ten został ostatecznie ukształtowany w zaskarżonej decyzji, w której organ odwoławczy odniósł go do konieczności wzmocnienia ścian nośnych, wymiany zdegradowanych desek oraz obowiązku instalacji elektrycznej zgodnie ze sztuką budowlaną. Tak określony zakres prac w ocenie Sądu nie znajduje jednak dostatecznego oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który uzasadniałby, że przedmiotowy budynek znajduje się w tym zakresie w nieodpowiednim stanie technicznym. Odnośnie obowiązku wzmocnienia ścian nośnych poprzez usunięcie lub zabezpieczenia widocznych spękań, rys ukośnych oraz rys przy połączeniu ściany drewnianej i murowej, za niewystarczające należy uznać oparcie się jedynie o materiał zdjęciowy zgromadzony w aktach sprawy. Ten nie wyjaśnia bowiem charakteru tych spękań (rys), a więc czy są to jedynie pęknięcia powierzchowne tynków, czy też stanowią zagrożenie dla konstrukcji budynku. Co istotne, do przeciwnych wniosków prowadzą zarówno protokół z kontroli pięcioletniej budynku, gdzie stwierdzono, że pozostałe elementy budynku znajdują się w należytym stanie technicznym jak i protokół z 17 listopada 2020 r. kontroli przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego, gdzie wskazując na rysy powstałe w wyniku nierównomiernego osiadania na granicy dwóch materiałów – drewna i muru, organ doszedł do konkluzji "stan techniczny elementów konstrukcyjnych budynku zadowalający". Stanowisko to podtrzymał organ nadzoru budowlanego w protokole kontroli z 20 czerwca 2023 r., stwierdzając, że "ściany nośne z licznymi spękaniami i rysami ukośnymi w stanie dostatecznym, widoczne rysy przy połączeniu ściany drewnianej z murowaną, ściany działowe w stanie dobrym (...) "stan techniczny budynku średni, wymagający remontu w zakresie instalacji elektrycznej oraz wentylacyjnej". Powyższe w ocenie Sądu prowadzi do wniosku, że ustalenie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odnośnie nieodpowiedniego stanu technicznego ścian nośnych jest co najmniej przedwczesne i nie znajduje swojego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Podobnie należało ocenić drugi obowiązek sformułowany w zaskarżonej decyzji, a dotyczący wymiany zdegradowanych desek okładzinowych na nowe. W tym zakresie organ II instancji odwołał się do protokołu kontroli pięcioletniej, cytując, że "miejscowe drobne ubytki w drewnie i nieszczelności na styku desek – stan średni. Szacunkowe zużycie 40%". W ocenie Sądu nie można jednak uznać "miejscowych, drobnych ubytków" za takie, które pozwalały by uznać stan techniczny budynku jako "nieodpowiedni" i uprawniało organ nadzoru budowlanego do nakładania w tym zakresie na właściciela obiektów w drodze decyzji stosownych obowiązków tym bardziej, że w tym samym protokole brak było wniosków odnośnie konieczności przeprowadzenia remontu w tym zakresie. Nie był on również formułowany później, w toku czynności kontrolnych prowadzonych przez organ jak również w ocenie Sądu nie wynika on z materiału zdjęciowego załączonego do akt sprawy. Odnośnie z kolei trzeciego obowiązku, dotyczącego instalacji elektrycznej, zauważyć należy, że organ odwoławczy ocenił przedłożony przez stronę skarżącą protokół okresowego badania skuteczności ochrony przeciwpożarowej z 19 lipca 2023 r. oraz protokół badania wyłącznika różnicowoprądowego z tego samego dnia, wywodząc z nich, że ochrona ta jest skuteczna a wyłącznik sprawny. Wątpliwości organu II instancji co do prawidłowości wzbudziła jednak załączona do akt dokumentacja fotograficzna, która w jego ocenie świadczy o tym, że instalacja elektryczna jest wykonana niezgodnie ze sztuką budowlaną, bowiem m.in. w łazience, na poddaszu i w pokoju znajdują się przewody częściowo niezaizolowane, co przy uwzględnieniu faktu narażenia na dużą wilgotność, stwarza ryzyko porażenia prądem. Organ odwoławczy nie odniósł się jednak do wyjaśnień zawartych w odwołaniu skarżącej, że po przeprowadzeniu kontroli 20 czerwca 2023 r., w którym organ uznał, że budynek wymaga remontu w zakresie instalacji elektrycznej oraz wentylacyjnej, skarżąca wykonała stosowne czynności naprawcze, na dowód czego przedłożyła ww. protokoły z 19 lipca 2023 r. Organ nie ustalił zatem, czy materiał zdjęciowy, w oparciu o który sformułował obowiązek w punkcie 3 decyzji jest aktualny. Organ nie ustalił bowiem, jakich napraw instalacji elektrycznej dokonała skarżąca, a w konsekwencji w jakim zakresie instalacja elektryczna przedmiotowego budynku jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Wskazując na powyższe, jako zasadne należało uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawo budowlanego z uwagi na brak odzwierciedlenia nałożonych obowiązków w materialne dowodowym zebranym w aktach sprawy jak i stwierdzonych brakach w ustaleniach faktycznych niniejszej sprawy. Sąd nie podzielił natomiast zarzutu naruszenia art. 28 K.p.a. Po pierwsze wyjaśnić należy, że przepis art. 28 K.p.a. nie wskazuje adresata decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, ale tego kto jest stroną postępowania. Przepis ten nie odnosi się zatem do określenia, na kogo może zostać nałożony obowiązek doprowadzenia obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego, ale kto może wziąć udział w prowadzonym postępowaniu. W okolicznościach niniejszej sprawy stronami niniejszego postępowania prawidłowo określono obu współwłaścicieli przedmiotowego budynku, natomiast obowiązek przeprowadzenia remontu nałożono tylko na jednego z nich. Analizując tę kwestię, stwierdzić należy, że adresatami decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowalnego zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego są co do zasady właściciel i zarządca, aczkolwiek w orzecznictwie w zależności od stanu faktycznego sprawy wskazywano również na inne podmioty (por. wyrok NSA z 13 marca 2024 r. sygn. akt II OSK 89/23). Co jednak istotne, w okolicznościach niniejszej sprawy kwestia adresata nałożonego w niniejszej sprawie obowiązku z art. 66 Prawa budowlanego była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonej w sprawie w prawomocnym wyroku z 22 września 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1337/21, który wyraźnie wskazał, że "postanowienie zabezpieczające wydane w postępowaniu cywilnym o podział majątku wspólnego nie znosi współwłasności tej nieruchomości, lecz tymczasowo uprawnia jednego ze współwłaścicieli do wyłącznego korzystania z niej, w szczególności do jej posiadania. W ocenie Sądu, nie oznacza to jednak, że drugi współwłaściciel jest całkowicie pozbawiony praw właścicielskich do tej nieruchomości i ma bezwzględny zakaz wykonywania jakichkolwiek obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym w odniesieniu do niej". Jak wyjaśnił dalej Sąd w ww. prawomocnym wyroku "nie jest wykluczone nałożenie obowiązków na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego tylko na jednego ze współwłaścicieli tego budynku, który aktualnie, w terminie przewidzianym na wykonanie nałożonych obowiązków, znajduje się w posiadaniu tego budynku i jest uprawniony na podstawie orzeczenia sądowego do wyłącznego korzystania z niego, jeżeli oboje współwłaściciele wyrażają na to zgodę". Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, zauważa, że co prawda organ I instancji zwracał się wezwaniem z 29 sierpnia 2022 r. do współwłaścicieli o złożenie oświadczenia zezwalającego na nałożenie obowiązków na jednego ze współwłaścicieli, tj. A. C. lub G. K., jednakże taką zgodę uzyskał jedynie od G. K. (pismo z 8 września 2022 r.). Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, do tej kwestii nie odniosła się, co oznaczało, że oboje współwłaściciele nie wyrazili stosownej zgody, zgodnie ze wytycznymi zawartymi w powyższym wyroku. Z tego też względu wadliwie nałożono przedmiotowy obowiązek na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jedynie na skarżącą, przy czym kwestia ta może zostać uzupełniona przez organ odwoławczy, bowiem skarżąca w tej kwestii nie złożyła żadnego oświadczenia woli. Z tych też względów zaskarżone rozstrzygnięcie narusza również art. 61 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego oraz w związku z art. 153 P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy dokona ponownej analizy niniejszej sprawy, z uwzględnieniem ocen prawnych i wskazań wynikających z niniejszego wyroku (art. 153 P.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., przyjmując, że składały się na nie uiszczony wpis od skargi w wysokości 500 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego – adwokata w wysokości 480 zł wraz uiszczoną opłatą od pełnomocnictwa w kwocie – 17 zł (łącznie 997 zł). Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. na wniosek organu, przy braku zgłoszenia przez stronę skarżącą i uczestnika postępowania żądania przeprowadzenia rozprawy.

Informacje o sprawie

Data wpływu
19 kwietnia 2024
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Izabela Ostrowska /przewodniczący/ Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Paweł Konicki /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny