VII SA/Wa 1019/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Siwek, asesor WSA Elżbieta Granatowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2021 r. sprawy ze skargi A B na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A B kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., w wyniku rozpatrzenia zażalenia A.B. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] kwietnia 2020 r. znak: [...]. W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) przeprowadził 31 marca 2020 r. czynności kontrolne, w trakcie których ustalił, iż na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości B. [...], gmina [...] zlokalizowana jest konstrukcja stalowa budynku oparta na 7 słupach, na których oparta jest konstrukcja dachu składająca się z dwóch rygli i kratownicy. Obiekt ma kształt prostokąta o wymiarach ok. 5,3 m x 6,5 m (powierzchnia zabudowy wynosi 34,45 m2). Obiekt zlokalizowany jest w odległości ok. 1,55 m od budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...]. Na działce nr ew. [...], na której usytuowany jest przedmiotowy obiekt nie znajduje się budynek mieszkalny. A.B. oświadczył, że ww. obiekt będzie spełniał funkcję wiaty na sprzęt rolniczy bezsilnikowy i jego budowa została rozpoczęta 30 marca 2020 r. PINB pismem z 2 kwietnia 2020 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy wiaty, równocześnie postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. na podstawie art. 49b ust. 2 p.b. wstrzymując prowadzenie robót budowlanych związanych z budową wiaty na działce nr ew. [...] oraz nakładając na A.B. obowiązek przedstawienia w terminie 5 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia: dokumentów określających funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego (rysunków wraz z opisem zakresu i sposobu wykonywania robót budowlanych), oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projektu zagospodarowania działki, zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie uwzględniając zażalenia A.B., [...]WINB stwierdził, że postanowienie organu I instancji odpowiada prawu. Organ zażaleniowy przywołał treść art. 29 ust. 1 pkt 2c i art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b., wyjaśniając, że z powyższych regulacji wynika, iż budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, o ile wiata usytuowana jest na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny bądź działka przeznaczona jest pod budownictwo mieszkaniowe. Zdaniem [...]WINB, PINB słusznie uznał, że samowolna budowa wiaty na działce nr ew. [...] powinna skutkować wdrożeniem procedury określonej w art. 49b p.b., który ma zastosowanie w przypadku budowy obiektu bez wymaganego prawem zgłoszenia zamiaru budowy właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Organ nie zgodził się z argumentem skarżącego wskazującym, że działka nr ew. [...] tworzy zwarte i funkcjonalnie połączone siedlisko z działkami nr ew. [...] i [...], stąd realizacja wiaty nie wymagała formalnego zgłoszenia jej budowy. [...]WINB zauważył, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż działka nr ew. [...] stanowi grunty rolne zabudowane, co potwierdza księga wieczysta założona dla ww. nieruchomości. Znajduje się na niej 5 budynków gospodarczych oraz część budynku gospodarczego. Nie można uznać, że skoro inwestor użytkuje działki nr ew. [...], [...] i [...] w ramach jednego siedliska, to działka nr ew. [...] również posiada takie przeznaczenie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] WINB z [...] czerwca 2020 r. złożył A.B., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył zarzut nieuwzględnienia przez organy nadzoru budowlanego faktu położenia działki w środku wsi B., w zwartej zabudowie siedlisk rolniczych. Według skarżącego, działka nr ew. [...] jest przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wskazał, że postanowieniem z [...] lipca 2020 r. nr [...], uwzględniając skargę na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uchylił w całości zaskarżone postanowienie, poprzedzające je postanowienie PINB z [...] kwietnia 2020 r. i umorzył postępowanie w sprawie budowy wiaty na działce nr ew. [...]. W wyniku rozpoznania skargi S.S. na postanowienie [...]WINB z [...] lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 30 grudnia 2020 r. sygn. VII SA/Wa 1538/20 orzekł o uchyleniu ww. aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia z [...] czerwca 2020 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie [...]WINB narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Zasadnicze znaczenie dla przyjęcia przez Sąd takiej oceny ma uwzględnienie faktu, że kontrola legalności postanowienia [...]WINB została poprzedzona kontrolą legalności postanowienia [...]WINB z [...] lipca 2020 r., którym organ zażaleniowy uchylił w całości własne postanowienie z [...] czerwca 2020 r., poprzedzające je postanowienie PINB z [...] kwietnia 2020 r. i umorzył postępowanie. W wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 grudnia 2020 r. sygn. VII SA/Wa 1538/20 postanowienia wydanego w trybie autokontroli przez [...]WINB do obrotu prawnego powrócił akt uchylony w trybie autokontroli i doszło do aktualizacji konieczności rozpoznania skargi na to postanowienie. Konsekwencje prawne podjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny takiego rozstrzygnięcia nie wyczerpują się jednakże w obowiązku rozpoznania skargi wniesionej przez skarżącego na postanowienie z [...] czerwca 2020 r., ponieważ następstwem wydania wskazanego orzeczenia jest również związanie Sądu oceną prawną zamieszczoną w tymże prawomocnym wyroku (art. 170 p.p.s.a.). Związanie to oznacza, że Sąd w niniejszej sprawie nie może formułować ocen, które stałyby w sprzeczności lub pomijałyby treść stanowiska zamieszczonego w prawomocnym wyroku z 30 grudnia 2020 r. Należy mieć na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. orzeczeniu zakwestionował prawidłowość postanowienia autokontrolnego [...]WINB, niemniej nie z tego powodu, że wstrzymanie robót budowlanych i obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej ich legalizację nałożony na skarżącego postanowieniem PINB był prawidłowy, a zatem niesłusznie został podważony w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., ile z uwagi na przedwczesność uznania, że w sprawie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania nakazująca [...]WINB jego umorzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podważył stanowiska [...]WINB, który na podstawie przedłożonych przy skardze dokumentów uznał, że działka nr ew. [...] położona w miejscowości B. [...] przeznaczona jest pod budownictwo mieszkaniowe, przez co budowa wiaty do 50 m² powierzchni zabudowy nie wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej zamiaru jej budowy. Zastrzegł jedynie, że obowiązki organu nadzoru budowlanego współkształtuje art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 p.b. zobowiązujący organy do oceny, czy określona inwestycja nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, jak też, czy nie narusza przepisów (w tym techniczno-budowlanych i przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), co powinno podlegać weryfikacji przez organy nadzoru budowlanego. Tak sformułowana ocena prawna Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jakkolwiek odnosi się do zaskarżonego postanowienia [...]WINB z [...] lipca 2020 r., tym niemniej kształtuje w sposób bezpośredni legalność zaskarżonego postanowienia [...]WINB i poprzedzającego je postanowienia PINB z tego względu, że przyjęcie, iż w kontrolowanym postępowaniu nie można skarżącemu przypisać naruszenia obowiązku zgłoszenia zamiaru budowy wiaty (konstrukcji stalowej budynku) na działce nr ew. [...], jako że obiekt ten nie podlegał reglamentacji ze względu na treść art. 29 ust. 1 pkt 2c i art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b. implikuje wniosek, że wydane w sprawie postanowienie nie mogło znaleźć swojej podstawy prawnej w art. 49b ust. 2 p.b. Warunkiem wstrzymania robót budowlanych i nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie wyszczególnionych w ww. przepisie dokumentów jest stwierdzenie, że w analizowanym przypadku inwestor prowadzi budowę lub wybudował obiekt budowlany bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Niezaistnienie wskazanego warunku determinuje wadliwość postanowienia, o którym mowa w art. 49b ust. 2 p.b. Mając na uwadze powyższe względy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie [...]WINB oraz poprzedzające je postanowienie PINB jako wydane z naruszeniem art. 49b ust. 2 p.b. powinny podlegać uchyleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.