VII SA/Wa 1015/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący:, sędzia WSA, Małgorzata Jarecka, , Sędziowie: sędzia WSA, asesor WSA, Tomasz Janeczko, Marcin Maszczyński (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2025 r. sprawy ze skargi B. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 marca 2025 r. nr 319/2025 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy" lub "Mazowiecki WINB") nr 319/2025 z dnia 14 marca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (dalej: "organ I instancji" lub "PINB dla m.st. Warszawy") nr EN/177/24 z dnia 13 sierpnia 2024 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w związku z niewykonaniem (fakt bezsporny) przez B. W. (dalej: "skarżąca" lub "zobowiązana") i J. W. obowiązku wskazanego w decyzji Mazowieckiego WINB Nr 20/23 z dnia 5 stycznia 2023 r., nakazującego dokonanie rozbiórki murowanego budynku garażowo - gospodarczego znajdującego się na działce [...] położonej przy ul. [...], organ I instancji doręczył skarżącej upomnienie Nr IIWT/35/2024 z dnia 29 lutego 2024 r. wzywające do wykonania dyspozycji w/w decyzji. W dniu 18 czerwca 2024 r. PINB dla m.st. Warszawy wystawił tytuły wykonawcze Nr 83/24 z tego samego dnia, których doręczenie J. W. w dniu 21 czerwca 2024 r. i skarżącej w dniu 28 czerwca 2024 r. wszczęło postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem Nr EN/151/24 z dnia 8 lipca 2024 r. PINB dla m.st. Warszawy umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone względem J. W.. W piśmie z dnia 2 lipca 2024 r. B. W. wniosła zarzuty odnoszące się do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr 83/24 z dnia 18 czerwca 2024 r. Postanowieniem Nr EN/177/24 z dnia 13 sierpnia 2024 r. organ I instancji oddalił zarzuty zobowiązanej w całości. Zobowiązana w piśmie z dnia 28 sierpnia 2024 r. wniosła w ustawowym terminie zażalenie na w/w postanowienie organu I instancji. Mazowiecki WINB postanowieniem z dnia 14 marca 2025 r. nr 319/2025 utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505, dalej: "u.p.e.a.") i podał, że skarżąca nie powołała się na żadną z przesłanek wskazanych w art. 33 tej ustawy, co organ I instancji wykazał w uzasadnieniu swojego postanowienia. Jednocześnie Mazowiecki WINB zauważył, że decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności. Jest ona obowiązująca i powinna być wykonywana. Adresat decyzji, który odmawia jej wykonywania czyni to na własne ryzyko, bowiem do czasu, kiedy decyzja nie zostanie wycofana z obrotu prawnego, może być egzekwowana w trybie egzekucji administracyjnej przy użyciu dostępnych środków. Wobec natomiast niewykonania obowiązku, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji był zobowiązany do wszczęcia i prowadzenia postępowania celem wyegzekwowania od zobowiązanego obowiązku na niego nałożonego. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Dopóki w obiegu prawnym znajduje się ostateczna decyzja Mazowieckiego WINB Nr 20/23 23 z dnia 5 stycznia 2023 r. organ egzekucyjny ma obowiązek podejmowania czynności celem jej wyegzekwowania. Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy wskazał, że ww. decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki jest ostateczna i wykonalna. W niniejszej sprawie nie zapadłe rozstrzygnięcie sądowe lub administracyjne skutkujące wstrzymaniem lub wycofaniem z obrotu prawnego egzekwowanej decyzji ostatecznej. Nie nastąpiła sytuacja pozbawiająca cech wykonalności obowiązku nałożonego w/w decyzją organu powiatowego. W zażaleniu nie wskazano zaś żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do zakwestionowania stanowiska organu powiatowego odnośnie oddalenia zarzutów. Organ odwoławczy stwierdził, że nie dostrzegł nieprawidłowości związanych z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie a argumenty przedstawione przez zobowiązaną w zażaleniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle obowiązujących przepisów nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2025 r. B. W. wskazała, że nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem i ponowiła argumenty, przedstawiane na przestrzeni ostatnich lat, co do braku – jej zdaniem – możliwości rozbiórki przedmiotowego obiektu. Jednocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi z dnia 7 maja 2025 r. na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 3 czerwca 2025 r. skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W piśmie z dnia 7 lipca 2025 r. oraz 16 października 2025 r. przedstawiła dodatkowe stanowisko w sprawie oraz załączyła szereg dokumentów, w tym kopii wyroków sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Podstawę prawną rozstrzygnięć wydanych w niniejszej sprawie stanowiły m.in. przepisy "u.p.e.a., przy czym zgodnie z art. 18 u.p.e.a. - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności taksatywnie wymienione w art. 33 ustawy. Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10. Kontrola Sądu odnosi się natomiast do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § I, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b ". Stosownie zaś do przepisu art. 26 § 1 tej ustawy, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (§ 5 pkt 1). W świetle przywołanej powyżej regulacji nie ulega wątpliwości, że wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanej odpisu tytułu wykonawczego, co w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 28 czerwca 2024 r. Okolicznością bezsporną pozostaje, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Mazowieckiego WINB Nr 20/23 z dnia 5 stycznia 2023 r., nakazująca dokonanie rozbiórki murowanego budynku garażowo - gospodarczego znajdującego się na działce [...] położonej przy ul. [...]. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna, zaś okoliczność ta nie jest przez skarżącą kwestionowana. W ocenie Sądu zgłoszone przez skarżącą zarzuty nie są zarzutami, o których mowa w art. 33 § 2 u.p.e.a. a stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami zarówno ww. ostatecznej decyzji Mazowieckiego WINB Nr 20/23 z dnia 5 stycznia 2023 r., nakazującej dokonanie rozbiórki ww. murowanego budynku garażowo– gospodarczego, jak też z ustaleniami prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2023 r. sygn. akt: VII SA/Wa 502/23 oddalającego skargę na tą decyzję. Zdaniem Sądu ujawniony stan techniczny analizowanego budynku pozwalał przyjąć, że wypełnione zostały przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Nakaz rozbiórki wynikał ze stwierdzonego niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jakie wywołuje ten obiekt. Zauważenia wymaga przy tym, że skarżący przyznają, że budynek ten jest w stanie krytycznym. Dalsze więc akceptowanie funkcjonowania samowolnie wybudowanego budynku mogłoby spowodować groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo powstania szkody w mieniu. Powyższe uzasadniało podjęcie rozstrzygnięcia o nakazie rozbiórki murowanego budynku garażowo-gospodarczego. Jednocześnie w świetle ugruntowanego stanowiska orzecznictwa sądowo-administracyjnego, Sąd wskazuje, że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można zatem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji. O niewykonalności obowiązku nie mogą również świadczyć fizyczne trudności związane z wykonaniem zobowiązania, jak również sytuacja finansowa (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 504/15). O niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym można mówić, gdy jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Przesłanką uznania obowiązku za niewykonalny nie mogą być zatem trudności w jego wykonaniu, i to niezależnie od tego, czy podłoże tych trudności ma charakter techniczny, ekonomiczny lub prawny oraz czy wiąże się z bojkotem samych adresatów egzekwowanej decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy (zob. wyrok NSA z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1829/15). Zarzuty skargi oparte na argumentacji, że wykonanie rozbiórki miałoby prowadzić do naruszenia przepisów prawa, w ocenie Sądu, są pozbawione racjonalnych podstaw – zobowiązana przecież rozbiórki dokonywać będzie na postawie ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej i nie musi się obawiać, że poniesie z tego tytułu odpowiedzialność karną czy też cywilnoprawną związaną z naruszeniem prawa własności. Wręcz przeciwnie – niewykonanie tego obowiązku wiązać się będzie z odpowiedzialnością administracyjnoprawną i przymusową egzekucją, w trybie przewidzianym w u.p.e.a., nałożonego na nią obowiązku. Biorąc pod uwagę, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną. Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postanowienie, rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.