Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VII SA/Wa 1007/23

Wyrok WSA w Warszawie z 27 czerwca 2023 r., VII SA/Wa 1007/23

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
27 czerwca 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś (spr.), asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lutego 2023 r. nr 227/2023 w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Zaskarżonym postanowieniem z 10 lutego 2023 r., nr 227/2023, znak: WOP.7722.18.2023.MPO, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.; dalej: "p.b."), po rozpatrzeniu zażalenia J. G. (dalej: "skarżący", "inwestor") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji", "organ powiatowy") z [..] grudnia 2022 r., znak: [...], nakładające na ww. skarżącego karę w wysokości 10 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na dz. nr ew. [...]- utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał przebieg postępowania. Podniósł, że PINB przeprowadził 9 listopada 2022 r., czynności kontrolne (na terenie ww. omawianej nieruchomości), dotyczące budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego realizowanego na podstawie decyzji Starosty [...] (dalej: "Starosta") z [...] maja 2020 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W ich toku ustalono: "Ogólny stan zaawansowania robót ok. 95% całości. (...) 1) W wyniku kontroli stwierdzono, że wymiary i usytuowanie budynku jest zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę. 2) Na dzień kontroli stwierdzono realizowanie robót dotyczących zagospodarowania terenu wraz z urządzeniem terenów zielonych wokół budynku, a także utwardzenie terenu. 3) Stwierdza się, że przedmiotowy budynek jest użytkowany w całości tj. parter i poddasze na cele mieszkalne". B. G. (żona inwestora) oświadczyła, że "(...) formalności dotyczących zawiadomienia o zakończeniu budowy w PINB w S. miał dokonać kierownik budowy (...) Pani B. G. "zgadza się z treścią niniejszego protokołu i nie wnosi do niego uwag". Po zapoznaniu się z ww. protokołem 15 listopada 2022 r., skarżący oświadczył, że "nie zgadza się z punktem 3 niniejszego protokołu, gdyż uważa on, że nikt go nie zamieszkuje, tylko przebywa w nim w celu wykonywania prac sprzątających oraz doprowadzenia budynku do zamieszkania jak i otoczenia". Protokół został podpisany przez B. G. oraz skarżącego (z dopiskiem "15.11.2022r.") Organ powiatowy, zawiadomieniem z 14 listopada 2022 r., znak: [...], poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie przystąpienia do użytkowania kwestionowanego budynku z naruszeniem art. 54 i 55 p.b., tj. bez wymaganego zawiadomienia o zakończeniu budowy lub decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Następnie, postanowieniem z [...] grudnia 2022 r., nałożył na skarżącego karę w wysokości 10 000 zł z tytułu nielegalnego jego użytkowania. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. W ocenie MWINB, organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, nie naruszając przy tym przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. W sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Dokonał oceny materiału, zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami k.p.a. Uznał, że z uwagi na uzyskanie przez inwestora ostatecznego pozwolenia na budowę (wydanego 6 maja 2020 r.), przed dniem wejścia w życie ustawy z 13 lutego 2020 r., o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (dalej: "ustawa nowelizująca"), PINB w [...] prawidłowo zastosował przepisy p.b., w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji (tj. przed 19 września 2020 r.). Przytoczył m.in. art. 27 ust. 1 oraz art. 54 ust. 1 i art. 57 ust. 7 p.b. (w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r.). Organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza w sposób nie budzący wątpliwości przystąpienie do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zrealizowanego na dz. nr ew. [...]. Dodał, że za prawidłowością powyższego ustalenia przemawiają dołączone do akt organu powiatowego zdjęcia przedstawiające przedmiotowy budynek wewnątrz, na których widoczny jest umeblowany salon, na kanapie znajdują się ozdobne poduszki, w oknach zawieszone zostały zasłony, na ścianie zamontowano telewizor, na stole znajdują się ozdobne świeczki, na podłodze położono dywan, w pomieszczeniu tym znajdują się liczne zabawki. W okolicy okna widoczne są dwa krzesełka do karmienia. Kuchnia wyposażona jest w sprzęty AGD (lodówka, piekarnik) w szafce przeszklonej szafce wyeksponowana jest część zastawy stołowej w postaci zestawu kieliszków, na blacie kuchennym przy oknie znajduje się doniczka z ziołami, ręczniki papierowe, przy zlewie stoją naczynia, w oknie zamontowano rolety drewniane. W korytarzu na piętrze wiszą obrazy. Ponadto na piętrze umeblowany pokój dziecięcy, zabawki uporządkowane na półkach i stolikach, na półce znajdują się książki. Ww., ustalenia w sposób oczywisty przeczą prezentowanej w zażaleniu tezie jakoby obecność w budynku B. G. wraz z wnuczkami miała charakter jednorazowy i incydentalny. Ponadto w aktach znajduje się protokół z 14 lipca 2022 r., spisany pomiędzy przedstawicielem Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej [...] (dalej: "MPGK"), a odbiorcą usług, dotyczący włączenia dz. nr ew. [...], należącej do skarżącego do miejskiej sieci kanalizacyjnej przy stanie wodomierza 54 m³, co również potwierdza, że przystąpiono do użytkowania kwestionowanego obiektu. MWINB podkreślił, że nie aprobuje stanowiska skarżącego, jakoby: "Organ błędnie stwierdził, że doszło do nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu. Można stwierdzić, że co najwyżej doszło do czasowego przebywania w budynku w celu przygotowania go do zamieszkania". Zdaniem organu, materiał zdjęciowy daje podstawę do uznania, że przedmiotowy budynek jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, o czym świadczy jego wyposażenie, a także znaczne zużycie wody (54m³) w przedmiotowym budynku, co potwierdza protokół z 14 lipca 2022 r., dotyczący włączenia działki nr ew. [...] należącej do skarżącego do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Wyjaśnił, że w myśl art. 59f p.b., wysokość opłaty stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Ustawodawca ustalił w art. 59f ust. 2 stawkę opłaty w wysokości 500zł, a pozostałe kategorie (k, w) określa załącznik do ustawy. Budynki mieszkalne jednorodzinne zostały zakwalifikowane do I kategorii obiektów budowlanych. Współczynnik kategorii obiektu wynosi 2,0. Zdaniem MWINB, PINB w Sierpcu właściwie wyliczył kwotę kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania, jako iloczyn dziesięciokrotnej stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu oraz współczynnika wielkości obiektu. Współczynnik kategorii obiektu (k) - kategoria według załącznika to I - wynosi 2,0. Współczynnik wielkości obiektu (w) określić należało jako 1,0. Po wyliczeniu kwota kary wynosi: 10 x 500 zł x 2 x 1 = 10 000 zł. Argumenty przedstawione przez skarżącego w zażaleniu nie wnosiły do sprawy istotnych elementów. Odnośnie do zarzutu dotyczącego prawidłowości czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PINB i rzetelności dokonanych ustaleń, MWINB zaznaczył (powołując się na orzecznictwo), że organ powiatowy był uprawniony do przeprowadzenia kontroli bez zawiadamiania o jej terminie. Kontrola odbyła się przy udziale B.G. (żony inwestora), a więc w obecności pełnoletniego domownika, zgodnie z art. 81 a ust. 2 p.b. Stwierdził, że argumenty skarżącego, jakoby w budynku trwały prace wykończeniowe, polegające na fugowaniu płytek, tapetowaniu ścian, malowaniu ścian, montażu list przypodłogowych, montażu sanitariatów w łazienkach - nie zostały w żaden sposób udowodnione. Prowadzenie prac wykończeniowych nie stanowi przeszkody do procedowania w sprawie nielegalnego przystąpienia do użytkowania. W konsekwencji, MWINB postanowieniem z 10 lutego 2023 r., nr 227/2023, znak: WOP.7722.18.2023.MPO, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. 2. J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie z 10 lutego 2023 r., zaskarżając je w całości. Ww. rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia PINB z [...] grudnia 2022 r., pomimo faktu, że zgromadzony materiał dowodowy jest niepełny i wskazywał, że istnieje podstawa do uchylenia tego postanowienia; b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przez MWINB podjęcia z urzędu jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, z jednoczesnym ograniczeniem aktywności organu wyłącznie do przeprowadzenia analizy materiałów źródłowych (akt sprawy) pomimo tego, że organ ten - zobowiązany do podjęcia z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak również do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego - w szczególności nie podjął starań zmierzających do ustalenia, czy poza żoną inwestora przebywały inne osoby, tak jak wskazywał to skarżący, przesłuchania tych osób jako świadków na okoliczność stwierdzenia czynności jakie wykonywali, zbadania przyczyn, dla których inspektorzy PINB nie opisali obecności innych osób w budynku w trakcie kontroli, a także zaniechał ustalenia, czy obecność żony inwestora w budynku miała faktycznie związek z dopilnowaniem prac innych osób w budynku, jak również ustalenia ewentualnego związku takich zdarzeń jak umeblowanie budynku jedynie z przygotowaniem do przystąpienia do użytkowania lokalu mieszkalnego w przyszłości, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia; c) art. 80 k.p.a., poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego w postaci dokumentacji zdjęciowej wyposażenia budynku jednorodzinnego przy ul. [...], skutkującą błędnym przyjęciem przez MWINB, że w okolicznościach niniejszej sprawy jednoznacznie miało miejsce przystąpienie do jego użytkowania, pomimo tego, że powołana w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dokumentacja zdjęciowa sama w sobie nie może świadczyć o przystąpieniu do użytkowania lokalu mieszkalnego, albowiem stanowi ona jedynie bezsporny dowód umieszczenia w tym lokalu określonych materiałów i urządzeń (meble, agd, rtv) oraz jako taka może świadczyć o przedsięwzięciu czynności polegających na przygotowaniu do przystąpienia do użytkowania budynku w przyszłości, przy czym umieszczenie w tym lokalu ww. materiałów i urządzeń nie jest tożsame z automatycznym jego użytkowaniem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; d) art. 57 ust. 7 p.b., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że zaistniały przesłanki do nałożenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania kwestionowanego budynku, podczas gdy zebrany materiał dowodowy w sprawie nie pozwala na to. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Ponadto jego zdaniem "z uwagi na niekompletny materiał dowodowy, który pozostawia wiele wątpliwości", wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów dołączonych do niniejszej skargi, tj.: oświadczenia J.N., oświadczenia B. G. oraz w miarę możliwości ich przesłuchanie oraz przesłuchanie skarżącego. W uzasadnieniu skargi przedstawił stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów. 3. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. 1. Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem postanowień organów, w których nałożono na inwestora karę w wysokości 10 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Zdaniem organów, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza przystąpienie do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego zrealizowanego na działce nr ew. [...]. Zdaniem skarżącego, organy w niniejszej sprawie nieprawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zaniechały czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego (brak przesłuchania świadków) i niewłaściwie zastosowały przepisy w zakresie nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku jednorodzinnego. Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom a nie stronie skarżącej. Zatem wszelkie zarzuty zawarte w skardze a wskazujące na naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego należało uznać za niezasadne. 2. W pierwszej kolejności wskazać należy na podstawowe przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, "Do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych: 1) w przypadkach, o których mowa w art. 25 i art. 26, 2) dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia - przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym". Jak wynika z powyższych regulacji, w badanej sprawie z uwagi na uzyskanie przez inwestora ostatecznego pozwolenia na budowę przed dniem wejścia ustawy nowelizującej (pozwolenie na budowę budynku wydano [...] maja 2020 r.), organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy p.b. w brzmieniu obowiązującym sprzed wskazywanej nowelizacji (tj. przed dniem 19 września 2020 r.). Zgodnie z art. 54 ust. 1 p.b. (w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r.), "Do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 19a, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się." Jako podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia organy prawidłowo wskazały art. 57 ust. 7 p.b. (w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r.), zgodnie z którym "W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu". Podkreślić trzeba, że "przystąpienie do użytkowania" w rozumieniu art. 57 ust. 7 p.b. jest działaniem jednorazowym, polegającym na rozpoczęciu korzystania z obiektu lub jego części (por. wyrok WSA w Krakowie z 25 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 21/19). Odpowiedzialność prawna za tzw. samowolę użytkową jest odpowiedzialnością obiektywną, opartą wyłącznie na bezprawności (polegającej na naruszeniu obowiązków wynikających z art. 54 p.b. lub art. 55 p.b.). Jedyną przesłanką wymierzenia kary administracyjnej przewidzianej w art. 57 ust. 7 p.b. jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez dokonania wymaganego prawem zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy (art. 54 p.b.) lub przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 p.b.). W postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego organ budowlany bada więc jedynie, czy obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę (kary tej nie stosuje się bowiem do obiektów, które nie wymagają żadnej formy legalizacji lub wymagają jedynie zgłoszenia), czy na inwestorze ciążył obowiązek wynikający z art. 54 p.b. lub z art. 55 p.b. oraz czy przystąpił on do użytkowania, nie wypełniając tych obowiązków (por. wyrok NSA z 12 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2476/12). Termin "przystąpienie do użytkowania" nie posiada definicji legalnej, chociaż w drodze jego wykładni przez orzecznictwo nabrał niebudzącego wątpliwości znaczenia. Przez "przystąpienie do użytkowania" obiektu budowlanego rozumie się wystąpienie określonego stanu faktycznego polegającego na rozpoczęciu korzystania z obiektu lub jego części zgodnie z jego przeznaczeniem. Przystąpić do użytkowania można tylko raz, późniejszy stan faktyczny w zakresie użytkowania należy ocenić już jako trwające użytkowanie (por. wyrok NSA z 1 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1494/09). Przez "przystąpienie do użytkowania" obiektu budowlanego w rozumieniu art. 57 ust. 7 p.b należy rozumieć wystąpienie określonego stanu faktycznego, polegającego na rozpoczęciu korzystania z obiektu budowlanego lub jego części, zgodnie z jego przeznaczeniem. Nie ma tu znaczenia okoliczność, czy budowa została już zakończona i obiekt mógł zostać zgłoszony do użytkowania. Istotne jest, iż mógł być i był wykorzystany do planowanego przeznaczenia i funkcji (por. wyrok WSA w Szczecinie z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 225/19). 3. Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, że: - budowa przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, realizowanego na działce nr ew. [...]prowadzona była na podstawie decyzji Starosty [...] Nr [...] z [...] maja 2020 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę; - w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez przedstawicieli organu powiatowego dnia 9 listopada 2022 r. ustalono, że przedmiotowy obiekt jest użytkowany; - kontrola odbyła się przy udziale B.G. (żony inwestora) i dwójki wnuków, a więc w obecności pełnoletniego domownika, zgodnie z art. 81 a ust. 2 p.b.; - w trakcie kontroli odbywały się prace polegające na fugowaniu płytek, montaż sanitariatów w łazienkach, malowanie i tapetowanie ścian i montaż listew przypodłogowych. Zdaniem organów, zgromadzony materiał dowodowy w pełni potwierdza przystąpienie do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego zrealizowanego na działce nr ew. [...], gdyż: - na zdjęciach dołączonych do akt sprawy "(...) widoczny jest umeblowany salon, na kanapie znajdują się ozdobne poduszki, w oknach zawieszone zostały zasłony, na ścianie zamontowano telewizor, na stole znajdują się ozdobne świeczki, na podłodze położono dywan, w pomieszczeniu tym znajdują się liczne zabawki. W okolicy okna widoczne są dwa krzesełka do karmienia. Kuchnia wyposażona jest w sprzęty AGD (lodówka, piekarnik) w szafce przeszklonej szafce wyeksponowana jest część zastawy stołowej w postaci zestawu kieliszków, na blacie kuchennym przy oknie znajduje się doniczka z ziołami, ręczniki papierowe, przy zlewie stoją naczynia, w oknie zamontowano rolety drewniane. W korytarzu na piętrze wiszą obrazy. Ponadto na piętrze umeblowany pokój dziecięcy, zabawki uporządkowane na półkach i stolikach, na półce znajdują się książki"; - w aktach sprawy znajduje się protokół z 14 lipca 2022 r. spisany pomiędzy przedstawicielem Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej "[...] Sp. z o.o. w [...], a odbiorcą usług, dotyczący włączenia działki nr ew. [...]należącej do skarżącego do miejskiej sieci kanalizacyjnej przy stanie wodomierza 54 m3, co również potwierdza, że przystąpiono do użytkowania w/w obiektu. Zatem zdaniem organów zgromadzony w sprawie materiał zdjęciowy daje podstawę do uznania, że przedmiotowy budynek jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem o czym świadczy jego opisane wyposażenie, a także znaczne zużycie wody (54 m3) w budynku, co potwierdza protokół z 14 lipca 2022 r. dotyczący włączenia dz. nr ew. [...] należącej do skarżącego do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Zdaniem Sądu, zgodzić się można z organami, że inwestor na dzień kontroli nie dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy jak również nie złożył wniosku o pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Nie można uznać, że twierdzenia inwestora, wskazujące na to, że organy: - nie podjęły starań zmierzających do "(...) ustalenia czy poza żoną inwestora przebywały inne osoby"; - nie przesłuchały osób trzecich (pracowników) "(...) jako świadków na okoliczność stwierdzenia czynności jakie wykonywali"; - zaniechały ustalenia "czy obecność żony inwestora w budynku miała faktycznie związek z dopilnowaniem prac innych osób w budynku"; - nie ustaliły "(...) ewentualnego związku takich zdarzeń jak umeblowanie budynku jedynie z przygotowaniem do przystąpienia do użytkowania lokalu mieszkalnego w przyszłości"; - błędnie wskazały, że "(...) sam fakt, że żona nie wnosiła uwag do protokołu nie może zostać uznane za przyznanie się do naruszenia art. 57 ust. 7 p.b., ponieważ żona w celu uspokojenia dziecka chciała jak najszybszego zakończenia kontroli"; - nie zbadały "(...) wyposażenia kuchennych szafek czy lodówki jak również spiżarni znajdującej się tuż obok kuchni"; - nie skontrolowały, "(...) czy w budynku jest odzież wierzchnia lub jakakolwiek inna odzież (której nie było)"; - stanowią dowody na brak użytkowania budynku mieszkalnego. Wskazywane podczas kontroli prace wykończeniowe nie świadczą o tym, że budynek ten był nadal jedynie "przygotowywany" do zamieszkania a nie użytkowany. Warto podkreślić, że jednolicie w orzecznictwie przyjmuje się, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, tj. gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy. Sam fakt, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organy oceniony odmiennie, niż oczekiwał tego skarżący, nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, zebrane w sprawie dowody (obszerny materiał zdjęciowy, protokół kontroli, fakt zużycia wody w budynku) świadczą o nielegalnym użytkowaniu budynku. Niezasadny jest argument skarżącego, wskazujący na to, że "(...) wszystkie moje działania wewnątrz budynku prowadziły tylko do przygotowania tego budynku do zamieszkania", w sytuacji, gdy z doświadczenia życiowego wynika, że wykazany w materiale zdjęciowym zakres prac wykończeniowych w budynku wyraźnie wskazywał na jego użytkowanie. Oczywiście, że samo umieszczenie wyposażenia obiektu budowlanego w postaci urządzeń, szaf, półek nie może być rozumiane jako przystąpienie do użytkowania tego obiektu (por. wyrok NSA z 15 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 499/09). Można wówczas mówić o ewentualnym podjęciu czynności polegających na przygotowaniu do przystąpienia do użytkowania, czego ustawodawca nie objął sankcją z art. 57 ust. 7 p.b. Aby w sposób prawidłowy ustalić czy doszło do nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego właściwe organy nadzoru budowlanego powinny podejmować wszelkie dozwolone prawem czynności, które posłużą do poczynienia ustaleń w tym zakresie. Jedną z tych czynności może być przeprowadzenie kontroli. Taka kontrola miała miejsce w niniejszej sprawie (por. protokół kontroli) i w powiazaniu z innymi dowodami wykazano fakt nielegalnego użytkowania budynku. Stan w jakim pracownicy organu zastali kontrolowany obiekt potwierdzał przystąpienie do jego użytkowania a nie tylko, jak twierdzi skarżący "przygotowanie budynku do zamieszkania". Co do zgłoszonych w skardze wniosków dowodowych Sąd wskazuje, że prowadzenie dowodu z oświadczeń wskazanych osób nie było konieczne dla niniejszego rozstrzygnięcia. Dodatkowo należy podkreślić, że wnioskowane w skardze "przesłuchanie" tych osób i skarżącego nie mieści się w zakresie dopuszczonym przez art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest "sądem prawa", bada akty oraz czynności organów administracji publicznej pod kątem ich legalności, czyli zgodności z prawem. Sąd administracyjny, sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, nie ustala okoliczności faktycznych sprawy, ponieważ w zasadzie nie przeprowadza postępowania dowodowego, poza szczególnym przypadkiem przewidzianym w art. 106 § 3 p.p.s.a. i nie dokonuje oceny zebranych dowodów prowadzącej do uznania określonych faktów za udowodnione, lecz jedynie bada prawidłowość przeprowadzenia tych czynności przez organy administracji; sprawdza, czy organy te - ustalając stan faktyczny - nie naruszyły właściwych przepisów procedury administracyjnej, w tym także czy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy i czy właściwie oceniły zebrane dowody (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 379/06). 4. Zdaniem Sądu, organy w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły również wysokość opłaty (tj. 10 000 zł). Zasada proporcjonalności kary wymierzanej zgodnie z art. 57 ust. 7 p.b. była już trzykrotnie przedmiotem kontroli dokonywanej przez Trybunał Konstytucyjny (por. wyroki z 15 stycznia 2007 r., sygn. P 19/06, OTK-A 2007/1/2, z 5 maja 2009 r., sygn. P 64/07, OTK-A 2009/5/64, z 22 września 2009 r., sygn. SK 3/08, OTK-A 2009/8/125). Trybunał nie stwierdził niezgodności omawianego przepisu z Konstytucją. Biorąc pod uwagę, że organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a omawiany przepis obliguje organy nadzoru budowlanego do nałożenia kary w przypadku stwierdzenia nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, brak było w okolicznościach niniejszej sprawy podstaw do przyjęcia, że przepis ten mógłby nie zostać zastosowany. Stosownie do dyspozycji art. 59f p.b. wysokość opłaty stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Ustawodawca ustalił w art. 59f ust. 2 stawkę opłaty w wysokości 500 zł, a pozostałe kategorie (k, w) określa załącznik do ustawy. Budynki mieszkalne jednorodzinne zostały zakwalifikowane do I kategorii obiektów budowlanych. Współczynnik kategorii obiektu wynosi 2,0. W ocenie Sądu, organy właściwie wyliczyły kwotę kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania, jako iloczyn dziesięciokrotnej stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu oraz współczynnika wielkości obiektu. Współczynnik kategorii obiektu (k) - kategoria według załącznika to I - wynosi 2,0. Współczynnik wielkości obiektu (w) określić należało jako 1,0. Po wyliczeniu kwota kary wynosi: 10 x 500 złx2x1 =10 000 zł. 5. W kontrolowanej sprawie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, a uzasadnienie zaskarżonych postanowień spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione, a niezgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z oczekiwaniami skarżącego nie może być utożsamiana z naruszeniem prawa. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję/postanowienie na podstawie art. 145 p.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego oddalił skargę orzekając jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
5 maja 2023
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak Artur Kuś /sprawozdawca/ Izabela Ostrowska /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny