Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 943/20

Wyrok WSA w Warszawie z 12 sierpnia 2020 r., VI SA/Wa 943/20

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
12 sierpnia 2020
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania świadectwa kwalifikacji skoczka spadochronowego z uprawnieniem podstawowym PJ (C) uchyla zaskarżoną decyzję

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

T. O. (dalej też "skarżący", "strona") złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2019r. odmawiającą T. O. świadectwa kwalifikacji skoczka spadochronowego z uprawnieniami podstawowymi PJ(C). Podstawę prawną decyzji stanowił § 10 ust. 1-2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 7 czerwca 2013 r. w sprawie świadectw kwalifikacji (Dz. U. z 2013 r. poz. 664 z późn.zm.), § 3 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 16 kwietnia 2015 r. (Dz. U z 2017 r. poz. 182) w sprawie szczegółowych warunków uznawania kwalifikacji i uprawnień nabytych w lotnictwie państwowym oraz art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r. poz. 2096) – dalej "kpa". Do wydania decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy. W dniu [...] sierpnia 2019 r. Pan T. O. złożył do Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniosek nr [...] o wydanie świadectwa kwalifikacji skoczka spadochronowego z uprawnieniem podstawowym: PJ(C) na podstawie kwalifikacji uzyskanych w lotnictwie państwowym. Do wniosku zostało dołączone zaświadczenie o ukończeniu szkolenia nr [...] wystawione przez Ośrodek Szkolenia F.s.c. Zaświadcza ono, że odstąpiono od wykonania skoku weryfikacyjnego, ponieważ z przebiegu weryfikacji wynika, że "Przeprowadzono analizę historii wykonanych skoków. Sprawdzono wymaganą ilość skoków oraz czas swobodnego spadania. Umiejętności i doświadczenie określono na podstawie charakterystyki wykonywanych skoków - wysokość otwarcia, wysokość wyjścia, typ statków powietrznych oraz na podstawie typu spadochronów, na których wykonywano skoki. Sprawdzono zdarzenia i incydenty lotnicze". Organ pismem z 15 października 2019r. wysłał do Ośrodka Szkolenia F. s.c. wezwanie, na podstawie art. 50 kpa, do złożenia pisemnych wyjaśnień dotyczących odstąpienia od wymogu wykonania skoku weryfikacyjnego. W odpowiedzi na ww. wezwanie, 6 listopada 2019r. wpłynęło pismo, w którym kierownik szkolenia potwierdził odstąpienie od wymogu wykonania skoku weryfikacyjnego ze względu na: przeanalizowane doświadczenie spadochronowe, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju wykonywanych skoków i typów używanych spadochronów rozmowy potwierdzające umiejętności przeprowadzone z instruktorami nadzorującymi skoki w jednostkach. 12 listopada 2019 r. zostało wysłane do strony zawiadomienie o zakończeniu postępowania w sprawie wydania świadectwa kwalifikacji skoczka spadochronowego z uprawnieniem podstawowym PJ(C) wraz z informacją strony o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 kpa, z którego strona nie skorzystała. Prezes ULC w dniu [...] grudnia 2019 r. wydał decyzję nr [...] , którą odmówił stronie wydania świadectwa kwalifikacji skoczka spadochronowego z uprawnieniem podstawowym PJ(C). W uzasadnieniu stanowiska wskazał, że kandydat nie spełnił wymogów zgodnych z § 3 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 16 kwietnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania kwalifikacji i uprawnień nabytych w lotnictwie państwowym (Dz. U z 2018 r. poz. 182), a cytując ten przepis w zakresie brzmienia: "Uznanie kwalifikacji i uprawnień, o których mowa w ust. 1 następuje po łącznym spełnieniu przez kandydata następujących warunków: przystąpieniu do weryfikacji, o której mowa w ust. 1, i przedstawieniu wydanych przez jednostki organizacyjne lotnictwa państwowego dokumentów" uznał, że przedstawione zaświadczenie o ukończeniu szkolenia nr [...] wskazuje, że weryfikacja odbyła się wyłącznie na podstawie analizy historii wykonywanych skoków. Dokonano sprawdzenia liczby skoków oraz czasu swobodnego spadania, bez wymaganej weryfikacji umiejętności praktycznych. Uznał, że strona nie spełnia wymagań wobec brzmienia § 10 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 7 czerwca 2013 r. w sprawie świadectw kwalifikacji (Dz. U. z 2017 r. Nr 288) wskazującego, że "Świadectwo kwalifikacji lub uprawnienia wydaje się kandydatowi, który spełnił wymagania określone w ustawie oraz przepisach rozporządzenia". Skarżący, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem, złożył w terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu [...] lutego 2020 r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydał decyzję administracyjną nr [...] utrzymując w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2019r. odmawiającą wydania skarżącemu świadectwa kwalifikacji skoczka spadochronowego z uprawnieniami podstawowymi PJ(C). Pismo od kierownika szkolenia Ośrodka Szkolenia F. s.c., które wpłynęło do organu 27 stycznia 2020r., zostało ocenione jako nie wskazujące nowych okoliczności w sprawie. Wysłane do strony 13 stycznia 2020 r. zawiadomienie o zakończeniu postępowania wraz z informacją strony o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 kpa, z którego strona nie skorzystała.. W skardze wniesionej do tut. Sądu na ww. decyzję, skarżący zarzucił ogólnie naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i naruszenie prawa procesowego poprzez niezawiadomienie go o zakończeniu postępowania. Wskazywał, że jako żołnierz zawodowy jednostki powietrzno-desantowej, skoki spadochronowe wykonuje w ramach wykonywania zawodu wojskowego instruktora spadochronowego. Przystąpił do uzyskania świadectwa kwalifikacji jako dokumentu cywilnego zdobytego poprzez uznanie umiejętności zdobytych w lotnictwie państwowym. Ze względu na adres zamieszkania o świadectwo kwalifikacji starał się w podmiocie szkolącym w [...] , gdzie dokonano weryfikacji jego umiejętności oraz tam zdał egzamin państwowy. O podstawach do wydania świadectwa kwalifikacji z uprawnieniem C świadczy zaświadczenie [...] o uznaniu umiejętności bez konieczności doszkolenia, zgodnie z § 6 pkt 1 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków uznawania kwalifikacji i uprawnień nabytych w lotnictwie państwowym. Podniósł, że Prezes ULC niewłaściwie zastosował przepisy licencjonowania personelu lotniczego. Słusznie uznał, że wydanie świadectwa kwalifikacji wymaga łącznego spełnienia warunków określonych w § 3 ust. 3 ww rozporządzenia i on je spełnił w całości. Nie przechodził żadnego szkolenia lotniczego cywilnego uzupełniającego, ponieważ jego uprawnienia uznano w całości poprzez przedstawienie dokumentów kierownikowi szkolenia i instruktorom podmiotu szkolącego, wpisanego na stosowny rejestr ULC (ust. 1, 2, 3). Uzyskał z podmiotu szkolącego zaświadczenia o spełnieniu odpowiednich wymagań w zakresie dopuszczenia do egzaminu państwowego dla uzyskania świadectwa kwalifikacji, o które się ubiegał, w postaci zaświadczenia [...] i zdania egzaminu państwowego. Weryfikacja przeprowadzona przez podmiot szkolący odbyła się prawidłowo, zgodnie z zapisami § 4 rozporządzenia. Według skarżącego, nieprawidłowe i niezgodne z prawem jest uzasadnienie Prezesa ULC o niewykonaniu weryfikacji umiejętności praktycznych, skoro jej dokonano poprzez analizę historii skoków. Kierownik szkolenia podmiotu szkolącego nie uznał za konieczne realizowanie skoku weryfikacyjnego. Nie ma w rozporządzeniu zapisu o konieczności wykonania skoku weryfikacyjnego. Skarżący wniósł o przesłuchanie świadka – W. S., kierownika szkolenia podmiotu szkolącego na okoliczność sposobu przeprowadzania weryfikacji umiejętności zdobytych w lotnictwie państwowym oraz zarzucił brak realizacji obowiązku poinformowania o zakończeniu postępowania w I instancji administracyjnej, co skutkowałoby dostarczeniem materiałów uzupełniających, które mogły wpłynąć na rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zarzut, że przedstawione przez skarżącego zaświadczenie o ukończeniu szkolenia nr [...] wskazuje, że weryfikacja odbyła się wyłącznie na podstawie analizy historii wykonywanych skoków, bez wymaganej weryfikacji umiejętności praktycznych tj. wykonania skoku spadochronowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, ale z innych przyczyn niż w nie podniesione. Na wstępie należy dodać, że niezasadny jest zarzut skarżącego nie zawiadomienia go o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie przed organem I instancji. Pismem z 12 listopada 2019r. Prezes Urzędu zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania w sprawie wszczętej jego wnioskiem, jednakże przesyłka została awizowana 18 listopada 2019r. i zwrócona 3 grudnia 2019r. do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Oznacza to, zgodnie z art. 44 § 4 kpa, że doręczenie zostało uznane jako dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w §1, a pismo pozostawiono w aktach sprawy, a w konsekwencji należy przyjąć, że strona w toku postępowania I instancyjnego (jak i przy ponownym rozpatrzeniu sprawy) miała zapewniony, czynny udział w postępowaniu. Bezpodstawny jest także wniosek o przesłuchanie świadka, jako niedopuszczalny przed sądem administracyjnym, który nie prowadzi postępowania dowodowego w takim zakresie. Konkretnie zakres ten wyznacza art.106 § 3 p.p.s.a. wskazując, że "sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Okoliczności te nie oznaczają jednak, że co do zasady skarżący nie ma racji. Zdaniem Sądu, nie można zaakceptować legalności postępowania prowadzonego na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bowiem narusza prawo procesowe i materialne w sposób mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.) jest ponownym rozpoznaniem sprawy przez ten sam organ administracyjny, który wydał zaskarżoną decyzję, wzorowanym jedynie na postępowaniu odwoławczym, z istotnymi wszakże zmianami (przepisy dotyczące odwołań od decyzji stosuje się w tym postępowaniu jedynie odpowiednio). Nie mają w nim zastosowania normy dotyczące trybu wnoszenia odwołania (art. 129 § 1 i art. 133 k.p.a.), możliwości dokonywania autokontroli przez organ odwoławczy (art. 132 k.p.a.), przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji (art. 136 k.p.a.), a także dotyczące kasacyjnych uprawnień decyzyjnych organu odwoławczego (art. 138 § 2 k.p.a.). (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2019 r. I GSK 108/19 LEX nr 2688042). Nie można zgodzić się z twierdzeniem odpowiedzi na skargę, że rozpatrując ponownie sprawę, Prezes Urzędu podjął wszelkie starania w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego pod subsumpcję prawidłowo zastosowanej normy prawa materialnego, a tym bardziej, że nie pominął żadnych faktów mających istotne znaczenie dla sprawy dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenie faktów wymaga jednak wskazania normy prawa materialnego, na postawie której podjęte zostaje rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu, podstawy odmowy nie stanowi § 10 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 7 czerwca 2013 r. w sprawie świadectw kwalifikacji (Dz. U. z 2017 r. Nr 288) z tego względu, że "Świadectwo kwalifikacji lub uprawnienia wydaje się kandydatowi, który spełnił wymagania określone w ustawie oraz przepisach rozporządzenia" w sytuacji, gdy organ twierdzi, że skarżący nie spełnił tych wymagań. Co więcej, nie stanowi podstawy odmowy także § 3 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 16 kwietnia 2015 r. (Dz. U z 2017 r. poz. 182) w sprawie szczegółowych warunków uznawania kwalifikacji i uprawnień nabytych w lotnictwie państwowym, który wg przywołanego przez organ cytatu brzmi: "Uznanie kwalifikacji i uprawnień, o których mowa w ust. 1, następuje po łącznym spełnieniu przez kandydata następujących warunków: przystąpieniu do weryfikacji, o której mowa w ust. 1, i przedstawieniu wydanych przez jednostki organizacyjne lotnictwa państwowego dokumentów". Także organ ponownie rozpoznający sprawę, zaakceptował błąd zawarty w decyzji I oraz zastosował błędnie zacytowany przepis, który nie stanowi całości tej normy, dopuszczając się naruszenia prawa materialnego. Ani w świetle szczątkowo powołanych przez organ norm, ani na podstawie obowiązujących przepisów, nie stanowi podstawy odmowy uzyskania świadectwa kwalifikacji skoczka spadochronowego - odstąpienie od wykonania skoku weryfikacyjnego. Nadto, organ ponownie rozpoznający wniosek nie sporządził żadnego uzasadnienia prawnego ani faktycznego, które uprawniałoby go do odmowy. 1. W świetle pełnego brzmienia przepisu podanego jako podstawa zaskarżonej decyzji: § 3 ust. "3. Uznanie kwalifikacji i uprawnień, o których mowa w ust. 1, następuje po łącznym spełnieniu przez kandydata następujących warunków: 1) przystąpieniu do weryfikacji, o której mowa w ust. 1, i przedstawieniu wydanych przez jednostki organizacyjne lotnictwa państwowego dokumentów: a) zawierających informacje dotyczące zakresu i przebiegu szkoleń teoretycznych i praktycznych odbytych w lotnictwie państwowym, b) potwierdzających posiadany nalot na statkach powietrznych lotnictwa państwowego, c) potwierdzających uprawnienia nadane w lotnictwie państwowym; 2) uzyskaniu z ośrodka szkolenia lotniczego albo podmiotu szkolącego zaświadczenia o spełnieniu odpowiednich wymagań w zakresie dopuszczenia do egzaminu państwowego dla licencji albo świadectwa kwalifikacji, o które ubiega się kandydat; 3) zdaniu egzaminu państwowego w zakresie wymaganym dla uzyskania licencji, świadectwa kwalifikacji lub uprawnień do nich wpisywanych, o które ubiega się kandydat; 4) uzyskaniu potwierdzenia biegłości językowej, jeżeli jest ono wymagane dla licencji albo świadectwa kwalifikacji, o które ubiega się kandydat; 5) złożeniu do Prezesa Urzędu wniosku o wydanie licencji albo świadectwa kwalifikacji, o które ubiega się kandydat". Rozstrzygnięcie zaskarżone skargą zostało zatem wydane w warunkach naruszenia prawa materialnego: § 3 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 16 kwietnia 2015 r. (Dz. U z 2017 r. poz. 182) w sprawie szczegółowych warunków uznawania kwalifikacji i uprawnień nabytych w lotnictwie państwowym, którego dopuścił się Prezes ULC, zarówno działając jako organ "II instancji" – w trybie ponownego rozpatrzenia wniosku, jak i orzekając w "I instancji". Przyczyna, wskazana przez organ: brak wymaganej weryfikacji umiejętności praktycznych poprzez odstąpienie od wykonania skoku weryfikacyjnego, nie jest objęta obowiązkiem spełnienia przez kandydata warunków od 1 do 5. Co więcej, jak wynika z § 3ust. 1. "Uznania kwalifikacji i uprawnień w celu uzyskania (...) świadectw kwalifikacji, o których mowa w § 1 pkt 8-10, dokonuje się z uwzględnieniem przepisów wydanych na podstawie art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, zwanej dalej "ustawą" - w oparciu o indywidualną weryfikację wiedzy, umiejętności i praktyki kandydata, nabytych w lotnictwie państwowym. To właśnie wynika z pisma od kierownika szkolenia Ośrodka Szkolenia F. s.c., które wpłynęło do organu 27 stycznia 2020r., a które w istocie nie zostało ocenione. Oznacza to, że zaskarżona decyzja nie zawiera żadnych ustaleń prawnych i faktycznych odnoszących się do wniosku i spełnienia wymagań określonych w ustawie oraz powołanych przepisach rozporządzenia, uprawniających do odmowy pozytywnego załatwienia wniosku. Odnosząc się do podniesionych w treści skargi zarzutów merytorycznych należy wskazać, że dotyczą one błędnej wykładni przepisu § 3 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie szczegółowych warunków uznawania kwalifikacji i uprawnień nabytych w lotnictwie państwowym - zgodnie z którym "Uznanie kwalifikacji i uprawnień, o których mowa w ust. 1, następuje po łącznym spełnieniu przez kandydata następujących warunków: 1) przystąpieniu do weryfikacji, o której mowa w ust. 1, i przedstawieniu wydanych przez jednostki organizacyjne lotnictwa państwowego dokumentów: zawierających informacje dotyczące zakresu i przebiegu szkoleń teoretycznych i praktycznych odbytych w lotnictwie państwowym, potwierdzających posiadany nalot na statkach powietrznych lotnictwa państwowego, potwierdzających uprawnienia nadane w lotnictwie państwowym." Co więcej weryfikację, o której mowa w ust. 1, przeprowadza certyfikowana organizacja szkoleniowa w zakresie wynikającym z posiadanego certyfikatu, zwana dalej "ośrodkiem szkolenia lotniczego", lub podmiot szkolący w zakresie wynikającym z zaświadczenia o wpisie do rejestru podmiotów szkolących, które posiadają zatwierdzone przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, zwanego dalej "Prezesem Urzędu", procedury weryfikacji wiedzy i umiejętności kandydatów ubiegających się o uznanie kwalifikacji i uprawnień (§3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków uznawania kwalifikacji i uprawnień nabytych w lotnictwie państwowym). Przedstawione przez Pana T. O. zaświadczenie o ukończeniu szkolenia nr [...] wskazuje, że weryfikacja odbyła się wyłącznie na podstawie analizy historii wykonywanych skoków (dokonano sprawdzenia liczby skoków oraz czasu swobodnego spadania), bez wymaganej weryfikacji umiejętności praktycznych tj. wykonania skoku spadochronowego. Treść § 3 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków uznawania kwalifikacji i uprawnień nabytych w lotnictwie państwowym wynika, że uznanie kwalifikacji i uprawnień następuje po łącznym spełnieniu przez kandydata następujących warunków tj. przystąpieniu do weryfikacji, o której mowa w ust. 1 (weryfikacji wiedzy, umiejętności i praktyki kandydata nabytych w lotnictwie państwowym), i przedstawieniu wydanych przez jednostki organizacyjne lotnictwa państwowego dokumentów. Mając na uwadze prezentowaną wykładnię przepisu § 3 ust. 3 pkt. 1 w zw. z §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie szczegółowych warunków uznawania kwalifikacji i uprawnień nabytych w lotnictwie państwowym należy uznać stanowisko Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego za wadliwe. 2. Z zaskarżonej decyzji wynika, że wprawdzie zawiera sentencję formalnie skonstruowaną prawidłowo, ale brak w niej uzasadnienia. Tymczasem obligatoryjne części składowe decyzji wymienia art. 107 § 1 pkt 1-6 k.p.a. Stosownie do art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym według wymogów art. 107 § 3 k.p.a., "uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa". Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna bowiem pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa bowiem na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lutego 2019 r. IV SA/Wr 525/18 LEX nr 2641614). Co więcej, uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie – jak w sprawie niniejszej - milczeniem niektóre twierdzenia strony lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lub twierdzenia uważane przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Tylko taka wada rozstrzygnięcia organu ponownie rozpoznającego sprawę, narusza art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co także obliguje Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięcia dotkniętego takimi mankamentami. TBrak w decyzji elementów obligatoryjnych uzasadnienia stanowi w istocie tylko część jej mankamentów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych, ani prawnych, a powtórzył błędną i nieaktualną w dacie orzekania podstawę prawną (o czym w dalszej części uzasadnienia). Brak jest jakichkolwiek, nowych ustaleń lub argumentów prawnych i faktycznych odnoszących się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, niezbędnych przy ponownej ocenie materiału dowodowego i wyjaśnienia stronie, dlaczego nie został uwzględniony dowód w postaci pisma kierownika szkolenia. Powyższe mankamenty przeczą w sposób jednoznaczny zapewnieniu autora odpowiedzi na skargę, że "Prezes Urzędu w sposób rzetelny i wszechstronny dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego", ponieważ tego nie zrobił. Nie jest prawdziwe twierdzenie, że "zaskarżona decyzja, stosownie do art. 6 i 7 k.p.a., została wydana na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, jako organ administracji publicznej, stał na straży praworządności i podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes strony". I tak: wniosek złożony został 29 sierpnia 2019 r., a obowiązującym do zastosowania rozporządzeniem było rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 16 kwietnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania kwalifikacji i uprawnień nabytych w lotnictwie państwowym wg stanu z Dz.U. z 2018, poz.182 t.j., a nie - jak wskazano w podstawie prawnej obu decyzji – wg stanu opublikowanego w Dz. U z 2017 r. poz. 182. Tymczasem, w ramach swoich uprawnień merytoryczno-kontrolnych organ, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, jako organ odwoławczy ma ocenić, kierując się zasadą aktualności, stan faktyczny i prawny ustalony przez organ pierwszej instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ obowiązany będzie do respektowania prawa strony do rozpatrzenia odwołania przewidzianego w art. 127 kpa. W orzecznictwie podkreśla się, że istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, a w szczególności ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w środku odwoławczym. W niniejszej sprawie były to zarzuty odwołania i pismo kierownika szkolenia kierowane do organu, którego argumentacja wzmacniała zarzuty środka odwoławczego. Innymi słowy, organ był obowiązany ponownie merytorycznie rozpatrzyć sprawę, przy czym w trakcie jej rozpatrywania niedopuszczalne było pominięcie zarzutów sformułowanych w przedmiotowym wniosku. Obowiązkiem organu jest bowiem odniesienie się do tych zarzutów i - uwzględnienie ich, ze skutkiem dla treści rozstrzygnięcia lub wyjaśnienie, dlaczego ocenia się je jako niezasadne, czy też niemające wpływu na wynik. Co do zasady, odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) nie wymaga szczegółowego uzasadnienia i wystarczy, jak w niniejszej sprawie, jeżeli z niego wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji (art. 128 kpa). Nie zwalnia to jednak organu od zachowania wymogów jakie stawia mu art. 107 kpa. Tym samym, brak ustosunkowania się do istotnych zarzutów odwołania, uzasadnia nie tylko uznanie, że decyzja została wydana z naruszeniem zasad postępowania odwoławczego, ale też powoduje, że iluzoryczne stały się gwarancje wynikające z zasady dwuinstancyjności. Oznacza to, że wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy: art. 127 kpa, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. art. 8 i 11 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nie ulega wątpliwości, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji powinno prezentować nie tylko stan faktyczny sprawy, ale i – jak stanowi art. 107 § 3 kpa – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W przypadku decyzji wydawanej na skutek wniesienia środka odwoławczego obowiązkiem organu jest nie tylko ponowne załatwienie sprawy w jej całokształcie, ale również rozpoznanie podniesionych w nim zarzutów. Przewidziane w polskim systemie odwołanie w postępowaniu administracyjnym ogólnym, nie należy do środków prawnych sformalizowanych, a więc konstruowanie zarzutów przeciwko wydanej w pierwszej instancji decyzji nie należy do jego cech konstrukcyjnych. Dla jego wniesienia wystarczy, że strona nie jest zadowolona z treści decyzji. Niemniej, jeżeli jej adresat tego rodzaju zarzuty sformułował, do podstawowych obowiązków organu jest ich rozpatrzenie i wyjaśnienie w motywach decyzji wydawanej w postępowaniu odwoławczym przyczyn zajętego w tym zakresie stanowiska w sprawie. Organ odwoławczy nie wyjaśnił przyczyn, dla których zarzuty i twierdzenia zawarte w odwołaniu zostały ocenione za nieuzasadnione. Pomimo obszerności tekstu decyzji SKO, decyzja ta w niewielkim stopniu odnosi się do realiów załatwianej w postępowaniu administracyjnym sprawy. Warto przypomnieć, że prawidłowo przygotowane rozstrzygnięcie organu administracji – w świetle wymagań stawianych przez art. 107 § 3 kpa – nie tyle ma być obszerne, bo tego ustawodawca nie wymaga, ale jasne, konkretne i przekonujące, do czego z kolei obliguje ustanowiona w art. 11 kpa zasada procesowa. Nie ma ona waloru wyłącznie programowego czy opisowego, ale dekodować z niej należy bardzo konkretne obowiązki organów prowadzących postępowanie. Jak podkreśla się w piśmiennictwie, obowiązek sporządzenia uzasadnienia należy do pięciu podstawowych zasad wskazanych w pierwszym akcie europejskiego soft law określającym standardy postępowania administracyjnego, tj. rezolucji Komitetu Ministrów Rady Europy nr (77) 31 z 28 września 1977 r. o ochronie jednostki w jej stosunkach z organami administracji (Z. Kmieciak [w:] Z. Kmieciak (red.), Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne a prawo europejskie, Warszawa 2010, s. 103–105). Siła argumentacyjna aktu stosowania prawa nie wyraża się w ilości zamieszczonych w jego uzasadnieniu słów, ale w spójności, klarowności i logice wywodu. Tych przymiotów zaskarżonej decyzji brakuje i z tego powodu dotknięta jest ona również naruszeniem art. 107 § 3 kpa o istotnym wpływie na wynik sprawy, bowiem być może, gdyby organ zmierzył się z argumentacją odwołania, wynik tego postępowania byłby inny. Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ odwoławczy uwzględni na mocy art. 153 p.p.s.a. powyższą ocenę prawną i wskazania Sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania Sąd nie orzekał, wobec braku wniosku w tym przedmiocie. .

Informacje o sprawie

Data wpływu
15 kwietnia 2020
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Sędziowie
Danuta Szydłowska /przewodniczący/ Grażyna Śliwińska /sprawozdawca/ Joanna Wegner

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny