VI SA/Wa 942/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Leszek Kobylski Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi B. K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na 7-9 września 2011 r. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego oddala skargę

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na [...] września 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej: "k.p.a.") w związku z art. 74 h § 1, § 9 i § 12 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.), utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego z dnia [...] października 2011 r., nr [...] stwierdzająca uzyskanie przez B. K. (dalej: także: "skarżąca") negatywnego wyniku z egzaminu notarialnego. Zaskarżona uchwała została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Z akt sprawy wynika, że skarżąca z części pierwszej egzaminu (zestaw pytań testowych) otrzymała ocenę dostateczną, z drugiej części egzaminu notarialnego (dwa projekty aktów notarialnych) otrzymała ocenę niedostateczną oraz z trzeciej części egzaminu (opinia prawna) - ocenę dostateczną. W związku z tym, iż z drugiej części egzaminu notarialnego zdająca uzyskała ocenę niedostateczną, Komisja Egzaminacyjna na podstawie z art. 74f § 1 ustawy - Prawo o notariacie ustaliła, że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu notarialnego. Wyjaśnienia wymaga fakt, że na wyniku drugiej części egzaminu notarialnego zaważyły oceny cząstkowe za sporządzenie obu zadań pisemnych - projektów aktów notarialnych, objętych tą częścią egzaminu. Projekt pierwszego aktu notarialnego oceniony został przez dwóch niezależnych od siebie egzaminatorów na identyczne oceny, obie dostateczne (3). Projekt drugiego aktu notarialnego oceniony został przez dwóch niezależnych od siebie egzaminatorów na identyczne oceny, obie niedostateczne (2). Średnia ocen cząstkowych z obu zadań drugiej części egzaminu notarialnego wyniosła zatem 2,5 i skutkowała oceną ostateczną - niedostateczną (2) z tej części egzaminu (art. 74e § 4 pkt 2 Prawa o notariacie). Projekt opinii prawnej oceniony został przez dwóch egzaminatorów na oceny: dostateczną (3) i dobrą (4). Zadanie I w ramach części II egzaminu notarialnego polegało na uzupełnieniu brakujących elementów według uznania zdającego i sporządzeniu projektu aktu notarialnego. W projekcie wymienić należało wysokość pobranego wynagrodzenia (w maksymalnej wysokości), podatków i innych opłat, powołując podstawę prawną. Obowiązkiem zdającego było także wskazanie dokumentów niezbędnych do dokonania czynności i opisanie ich w taki sposób, aby na podstawie samej treści projektu aktu notarialnego można było ustalić formę i treść dokumentów. Projekt winien był zawierać wnioski o dokonanie wpisów w księgach wieczystych, zawierające wszystkie dane wymagane przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Zadanie II w ramach części II egzaminu notarialnego polegało na uzupełnieniu brakujących elementów według uznania zdającego i sporządzeniu projektu aktu notarialnego umowy zamiany. W projekcie wymienić należało wysokość pobranego wynagrodzenia (w maksymalnej wysokości), podatków i innych opłat, powołując podstawę prawną. Obowiązkiem zdającego było także wskazanie dokumentów, stanowiących podstawę do należytego zabezpieczenia interesów, aby na podstawie samej treści projektu aktu notarialnego można było ustalić formę i treść tych dokumentów, w tym dokonania wykreśleń z działu III i IV ksiąg wieczystych. Projekt winien był zawierać wnioski o dokonanie wpisów w księgach wieczystych, zawierające wszystkie dane wymagane przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Projekt pierwszego aktu notarialnego został oceniony przez dwóch niezależnych egzaminatorów: Notariusza [...] (dostateczny) i SSO [...] (dostateczny). Pierwszy egzaminator stwierdził, że wymogi formalne określone w art. 80, art. 85, art. 92 ustawy - Prawo o notariacie nie zostały przez skarżącą w pełni zachowane - nie wskazano siedziby kancelarii notariusza (sam zapis "w Kancelarii Notarialnej" nie wskazuje siedziby kancelarii tego notariusza – art. 92 par. 1 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy). Egzaminator stwierdził, że nie odebrano oświadczenia, czy dowody osobiste nie utraciły ważności, ponadto zauważył, że akt nie zawiera pouczenia o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nadto stwierdził, że zdający nie określił tytułu aktu. Ponadto podniósł, że przy opisie księgi wieczystej podano numery działek, ich powierzchnię (lecz tylko łączną powierzchnię działek), nie podano rodzaju użytków. Nadmieniono, że akt notarialny nie zawierał oświadczenia stron, że majątek spadkowy po P. N. obejmował wyłącznie udział w opisanej nieruchomości, powstały po ustaniu wspólności ustawowej z K. N. i nie obejmował długów ani ciężarów, spadkobiercy nie byli zobowiązani do wzajemnego zaliczenia na schedę spadkową darowizn otrzymanych od spadkobierców. W ocenie egzaminatora, w akcie notarialnym nie przywołano wypisu z kartoteki budynków, zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego, odnośnie umowy darowizny z dnia [...] czerwca 2008 r., zaświadczenia o przeznaczeniu działek w planie zagospodarowania przestrzennego (co jest istotne ze względu na art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Egzaminator stwierdził, że w pracy przywołano wypis z rejestru gruntów, lecz opis jest bardzo skrótowy, nie podano powierzchni poszczególnych działek, ani rodzaju użytków. Powołując zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, nie podano, pod jakim numerem, w jakim dniu został wpisany do rejestru aktów dziedziczenia. Egzaminator stwierdził, że podatek od czynności cywilnoprawnych pobrany został prawidłowo. Opłaty sądowe zostały pobrane prawidłowo, lecz całość opłat sądowych uiścił P. N.. Taksa notarialna - pobrana nieprawidłowo, bowiem nie została pobrana od wartości służebności i użytkowania. Egzaminator stwierdził ponadto, że przedmiot umowy o podział majątku wspólnego i działu spadku określono prawidłowo. Nie obliczono wartości nieruchomości nabytej ponad udział we współwłasności przez P. N.. Prawidłowo ustanowiono użytkowanie i służebność. Błędnie wyliczona została wartość służebności. Stwierdził także, że w pracy nie zawarto oświadczenia o poddaniu się egzekucji przez P. N. co do obowiązku zapłaty M. N. kwoty dopłaty, ewentualnie oświadczenia M. N., że nie żąda poddania się egzekucji przez P. N. co do zapłaty tej kwoty. Zdaniem egzaminatora, wniosek wieczystoksięgowy złożony do innego sądu niż sąd, który prowadzi księgę wieczystą dla tej nieruchomości, nie został sformułowany w pełni poprawnie - wniosek o wpis w dziale I-O został sformułowany nieprecyzyjnie (winno być sprostowanie wpisu, poprzez wpisanie, że działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym nr [...] przy ulicy [...]), nie podano - jako uczestnika postępowania - Banku z podaniem Oddziału i adresem – tym samym w ocenie egzaminatora nie zostały spełnione wszystkie wymogi z art. 126 k.p.c. Drugi egzaminator sprawdzający zadanie pierwsze – [...] ocenił pracę skarżącej również na ocenę dostateczną. Stwierdził, że w pracy nie podano nazwy umowy i nie wskazano, jakie czynności ona obejmuje. Nadto stwierdził, że opis aktualności dokumentu stwierdzającego tożsamość stających nie został zamieszczony. Zarzucił brak pouczenia z ustawy o podatku od spadków i darowizn. Nadto egzaminator stwierdził, że zdający nie wyszczególnił faktu, że spadek z uwagi na sposób nabycia stanowi majątek osobisty P. N.. Egzaminator nadmienił także, że w pracy nie został podany adres Oddziału Banku, jako uczestnika postępowania o wykreślenie hipoteki. Przy poszczególnych żądaniach wniosku wieczysto – księgowego nie powołano stosownych dokumentów stanowiących podstawę wpisów. Egzaminator podkreślił, że przedmiotowy wniosek skierowany został do niewłaściwego sądu. W punkcie 2 oceny dotyczącym prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji egzaminator stwierdził, że zostały powołane dokumenty: odpis księgi wieczystej, zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego - art. 19 ust. 6 powołano nieprawidłowo, ponieważ tylko dla umowy darowizny, brak dla dziedziczenia, zaświadczenie banku zezwalające na wykreślenie hipoteki, zarejestrowany akt poświadczenia, wypis z rejestru gruntów wraz z mapą ewidencyjną, umowa majątkowa małżeńska odnośnie P. N.. Egzaminator stwierdził, że w pracy nie zostały powołane dokumenty: świadectwo charakterystyki energetycznej, wypis z kartoteki budynków - ale nabywca po stosownym pouczeniu nie żądał wydania świadectwa. Sprawdzający pracę ocenił, że opłaty sądowe od zgłoszonych żądań – zostały wskazane w prawidłowej wysokości a także, że prawidłowo i w miarę precyzyjnie powołano podstawy prawne poboru opłat sądowych z ustawy o kosztach sądowych. Wysokość i podstawa określenia podatku od czynności cywilnoprawnych zostały określone niepełnie i nieprecyzyjnie. Taksa notarialna została pobrana nieprawidłowo. Egzaminator stwierdził, że zdający prawidłowo zaproponował rozwiązanie problemu, poprzez podział majątku wspólnego i dział spadku. W opinii egzaminatora, nie zawarto precyzyjnego rozgraniczenia zakresu ustanowionych praw rzeczowych. Styl i język pracy w ocenie egzaminatora był prawidłowy. Projekt drugiego aktu notarialnego, będący rozwiązaniem drugiego zadania części drugiej egzaminu notarialnego, został oceniony przez dwóch egzaminatorów: [...] (ocena niedostateczna) oraz SSO [...] (ocena niedostateczna). Pierwszy egzaminator stwierdził, że nie wskazano adresów uczestników postępowania wieczystoksięgowego. Zdaniem egzaminatora, reprezentacja spółdzielni została prawidłowo ustalona, natomiast ustalenie reprezentacji spółki budzi zastrzeżenia, z treści aktu nie wynika, aby prokurent samoistny legitymował się pełnomocnictwem. Egzaminator stwierdził, że w spornym akcie brakuje informacji o udzielonych pouczeniach. Przy wnioskach wieczystoksięgowych przy poszczególnych żądaniach wniosku nie określono właściwych dla żądań podstaw wpisu. Co prawda wniesiono o sprostowanie w dziale I-O Kw nr [...], ale przedłożone dokumenty nie pozwalają na uwzględnienie tego wniosku. W pracy został również złożony wniosek o wykreślenie w dziale III Kw. prawa pierwokupu oraz wniosek o wykreślenie roszczenia gminy o zapłatę pierwszej opłaty rocznej - bez powołania w akcie odpowiednich dokumentów będących podstawą wykreślenia. W pracy nie przedłożono: wypisów rejestru gruntów dla działek nr [...], [...], [...], wyrysuj dla mapy ewidencyjnej działki nr [...], wypisu z kartoteki budynków dla budynków posadowionych na działkach [...] i [...]. Zdający nie przedłożył ostatecznej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o skreśleniu z rejestru zabytku nieruchomego – Piekarni "[...]" Zespołu budowlanego Spółdzielczych Zakładów Piekarsko-Ciastkarskich "[...]" – na działce [...] wpisanych do rejestru zabytków w dniu [...] lutego 2008 r. pod nr [...]. Egzaminator stwierdził, że w akcie nie pobrano opłaty sądowej, podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku VAT. W ocenie egzaminatora, nie rozwiązano problemu dotyczącego wykreślenia hipoteki umownej, ustanowionej na rzecz [...] S.A. Oddział we W. zabezpieczającej wierzytelność z tytułu umowy kredytu udzielonego ‘[...]" na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Nie rozwiązano także problemu w dziel III KW wpisu roszczenia Gminy W. o zapłatę pierwszej wpłaty za użytkowanie wieczyste. Nie rozwiązano problemu pierwokupu będącego następstwem wpisania do rejestru zabytków Piekarni "[...]". Nie rozwiązano problemów: wątpliwości [...] co do możliwości istnienia niezapłaconych zobowiązań, zamiaru budowy przez [...] Sp. z o.o. na działce [...] budynku biurowo - mieszkalnego, a więc niezgodnie z przeznaczeniem gruntu wynikającym z umowy ustanowienia wieczystego użytkowania, posiadania przez "[...]" SS decyzji zezwalającej na budowana działce nr [...] budynku biurowo-mieszkalnego i zamiaru [...] Sp. z o.o. budowy w oparciu o tą decyzję. Nie wskazano terminu zapłaty, tytułu dopłaty, nie zabezpieczono interesu "[...]" SS poprzez poddanie [...] rygorowi i egzekucji na podstawie aktu notarialnego. Drugi egzaminator stwierdził, że zdający prawidłowo wykazał sposób reprezentacji "[...]" Spółdzielni Spożywców. Sposób reprezentacji [...] Sp. z o.o - nie został w pełni prawidłowo przedstawiony. Zdaniem egzaminatora, samo powołanie pełnomocnictwa bez przytoczenia jego treści, nie jest wystarczające do przyjęcia, że upoważnia ono prokurenta do zawarcia umowy zamiany i ustanowienia hipoteki, że jest pełnomocnictwem szczególnym, o którym mowa w art. 109 k.c. Wobec braku informacji o dokonanych pouczeniach egzaminator przyjął, że pouczeń nie dokonano, co naruszyło art. 80 § 3 prawa o notariacie. W opinii egzaminatora, podanie wartości przedmiotu umowy - oświadczenia o wartości rynkowej praw będących przedmiotem umowy zostało przywołane prawidłowo. Zdaniem egzaminatora zdający nieprawidłowo określił wnioski wieczystoksięgowe. Egzaminator stwierdził, że wnioskując o wpis w dz. II KW [...] prawa użytkowania wieczystego i odrębnej własności budynku na rzecz [...] zdający przeoczył, że takie żądanie nie może być uwzględnione, albowiem ta księga wieczysta obejmuje również dz. [...] w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o.o. na podstawie niniejszej umowy zamiany. Przy poszczególnych żądaniach wniosku nie określono właściwych dla żądań podstaw wpisu. Prawidłowo zdaniem egzaminatora przedłożono: mapę podziału nieruchomości - działki nr [...] na działki: nr [...], nr [...], nr [...], ostateczną decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości, wypisy z rejestru gruntów dla działek [...], [...], [...]. Zdający jednak nie przedłożył: wypisów z rejestru gruntów dla dz. [...], [...], [...], wyrysu z mapy ewidencyjnej dla dz. nr [...] z rzutem budynków, wypisu z kartoteki budynków dla zabudowań na dz. nr [...] i dz. nr [...]. Odnośnie dokumentów wymaganych do zawarcia umowy zamiany i ustanowienia hipoteki przez [...] Sp. zo.o. przedłożono: zgodę Ministra Skarbu Państwa na zawarcie umowy zamiany oraz uchwałę Zgromadzenia Wspólników [...] Sp. z o.o. o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy zamiany. Brak jest natomiast zgody Ministra Skarbu Państwa na rozporządzenie w postaci obciążenia praw hipoteką, co skutkuje nieważnością jej ustanowienia (art. 5 a ust. 1 i 2 ustawy o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa). Zdaniem egzaminatora, odnośnie Spółdzielni nie przedłożono uchwał o prawidłowej treści: uchwały Walnego Zgromadzenia " [...]" Spółdzielni Spożywców wyrażającej zgodę na zbycie prawa użytkowania wieczystego i własności budynku w drodze umowy zamiany (dz. nr [...]) oraz uchwały Rady Nadzorczej "[...]" Spółdzielni Spożywców wyrażającej zgodę na nabycie prawa użytkowania wieczystego i własności budynku w drodze umowy zamiany (dz. nr [...] ) wymaganych przepisami (art. 38§1’ pkt 5, art. 46 § 1 pkt 3 prawa spółdzielczego). Przedłożone uchwały w obu przypadkach o identycznej treści, tj. wyrażające zgodę na zawarcie umowy zamiany świadczą o błędnym przyjęciu jednakowej kompetencji obu organów spółdzielni. Nadto egzaminator stwierdził, ze art. 19 b ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji został błędnie wskazany, jako podstawa podjęcia uchwały przez Radę Nadzorczą "[...]" Spółdzielni Spożywców. Nie przedłożono ostatecznej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o skreśleniu z rejestru zabytków zabytku nieruchomego - Piekarni "[...]" Zespołu budowlanego Spółdzielczych Zakładów Piekarsko - Ciastkarskich "[...]' - na działce [...] wpisanych do rejestru zabytków w dniu [...].02.2008 r. pod nr [...]. (art. 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Nie przedłożono zgody Gminy W. na wykreślenie ujawnionego w dziale III KW [...] prawa pierwokupu. Nadto nie przedłożono zgody Gminy W. na wykreślenie ujawnionego w dziale III WR1 [...] wpisu roszczenia Gminy W. o zapłatę pierwszej opłaty za użytkowanie wieczyste. Zaznaczono, że brak opłaty sądowej, podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku VAT. Przedmiotem zamiany prawidłowo uczyniono prawo użytkowania wieczystego i odrębną własność budynku magazynu (dz. [...]) oraz prawo użytkowania wieczystego i odrębną własność budynku hali (dz. [...]), nie zawnioskowano jednak o wykreślenie budynku piekarni. Brak odniesienia w akcie do okoliczności posiadania przez "[...]" Spółdzielnie Spożywców decyzji zezwalającej na budowę na działce nr [...] budynku biurowo-mieszkalnego i zamiaru [...] Sp. z o.o. budowy w oparciu o tą decyzję, poprzez zamieszczenie w akcie zgody spółdzielni na przeniesienie decyzji na [...] Sp. z o.o. ( art. 40 Prawa budowlanego). Brak odniesienia w akcie do wskazanego w zadaniu zamiaru budowy przez [...] Sp. z o.o. na działce [...] budynku biurowo-mieszkalnego a więc niezgodnie z przeznaczeniem gruntu wynikającym z umowy ustanowienia wieczystego użytkowania. Właściwe zabezpieczenie interesów stron wymagało dokonania zmiany umowy ustanowienia użytkowania wieczystego z [...] marca 1993 r. w zakresie przeznaczenia gruntu, która to zmiana powinna być dokonana przed umową zamiany bądź co najmniej dokonania wyraźnego pouczenia możliwych skutkach niedokonania takiej zmiany wskazanych w art. 240 k.c. czego nie uczyniono. Całkowicie pominięto również wskazaną w zadaniu wątpliwość [...] co do możliwości istnienia na dzień [...] listopada 2007 r. po stronie [...] Sp. z o.o. niezapłaconych zobowiązań podatkowych i nie przedstawiono sposobu rozstrzygnięcia tego problemu. W ocenie egzaminatora, zdający prawidłowo zauważył problem istniejącego w dziale III KW [...] wpisu roszczenia Gminy W. o zapłatę pierwszej opłaty za użytkowanie wieczyste. W akcie zawnioskowano o wykreślenie roszczenia, ale nie zażądano dokumentu stanowiącego podstawę wykreślenia - zgody Gminy W. na wykreślenie roszczenia - w formie oświadczenia Prezydenta z podpisem notarialnie poświadczonym. Zdaniem egzaminatora nie rozwiązano postawionego problemu zwolnienia działki [...] z ograniczeń wynikających z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Nie zażądano dokumentów niezbędnych do wykreślenia prawa pierwokupu ujawnionego w dziale III KW [...] i nie zawnioskowano o jego wykreślenie. W opinii egzaminatora, zdający nie wskazał terminu zapłaty dopłaty. Nie zabezpieczył prawidłowo interesu "[...] " Spółdzielni Spożywców, co do zapłaty dopłaty poprzez poddanie w akcie dłużnika ([...] Sp. z o.o. ) rygorowi egzekucji z art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c., nie ustanowił hipoteki. Problem braku zgody właściciela ( użytkownika wieczystego) na wykreślenie hipoteki w KW nr WR1 [...] na wniosek złożony przez wierzyciela hipotecznego rozwiązano poprzez złożenie wniosku o wykreślenie hipoteki przez użytkownika wieczystego, ale należało, jako podstawę wykreślenia powołać oświadczenia banku o zgodzie na wykreślenie hipoteki wydane w trybie art. 95 prawa bankowego, a złożone już w sądzie przy wniosku Banku. W ocenie egzaminatora, język i styl pracy oraz systematyka aktu budzą istotne zastrzeżenia. Na ocenę ostateczną z części drugiej egzaminu składały się dwie oceny cząstkowe: dostateczna (I projekt aktu notarialnego) i niedostateczna (II projekt aktu notarialnego). Wyliczona z niech średnia arytmetyczna wyniosła poniżej 3,00. Opinia prawna została oceniona również przez dwóch niezależnych egzaminatorów. SSA [...] wystawił ocenę dobrą, a Prof. dr hab. [...] oceniła pracę na ocenę dostateczną. Jeden z egzaminatorów wskazał, że zaproponowane rozwiązanie, że notariusz nie może przystąpić do sporządzenia aktu notarialnego nie do końca jest poprawne, bo gdyby – w ocenie egzaminatora – potencjalna sprzedająca złożyła oświadczenie woli jako spadkobierca darczyńcy stanowiące składnik umowy w formie aktu notarialnego i przedłożyła stosowny dokument z Urzędu Skarbowego, to notariusz mógłby sporządzić umowę sprzedaży. Stwierdził ponadto, że zdająca poprzestała w swych rozważaniach na istniejącym stanie prawnym i nie wyszła naprzeciw powołanemu problemowi, nie wskazując prawidłowego rozstrzygnięcia. Zdająca pominęła w szczególności skutki dziedziczenia i rozważania na temat możliwości złożenia za darczyńcę oświadczenia woli przez jego spadkobiercę i warunków koniecznych do jego złożenia, a wynikających z ustawy o podatku od spadków i darowizn. Drugi egzaminator – Prof. dr hab. [...] oceniła, że praca jest niepełna i niesatysfakcjonująca w zakresie prawnej oceny stanu faktycznego. Zdaniem egzaminatora błędem zdającej było zakończenie rozważań na zaakcentowaniu konieczności złożenia oświadczenia woli przez darczyńcę. Zdająca nie rozważyła kwestii następstwa prawnego i uprawnienia spadkobierczyni do złożenia takiego oświadczenia, jak również problemu ewentualnego przedawnienia lub jego braku, co doprowadziło do wniosku o niedopuszczalności zawarcia umowy sprzedaży. Uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, działając na podstawie art. 74 f ustawy - Prawo o notariacie stwierdziła, że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu notarialnego. Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że skarżąca uzyskała: a) z pierwszej części egzaminu - ocenę dostateczną, b) z drugiej części – ocenę niedostateczną, c) z trzeciej części – ocenę dostateczną. W dniu [...] listopada 2008 r. odwołanie od w/w uchwały Komisja Egzaminacyjna w sprawie wyniku egzaminu notarialnego wniosła skarżąca, składając dodatkowo w dniu [...] listopada 2011 r. sprostowanie swego odwołania. Zaskarżyła przedmiotową uchwałę w całości, zarzucając jej naruszenie art. 74e w związku z art. 74d § 3, 4 i 6 ustawy - Prawo o notariacie przez wytknięcie jej błędów i braków, których nie popełniła, które skutkowały obniżeniem ocen oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości, ponowne dokonanie sprawdzenia prac ze wszystkich części egzaminu oraz wystawienie: 1) za pracę z pierwszej części egzaminu — oceny dostatecznej (3), 2) za pracę z trzeciej części egzaminu - opinii prawnej - oceny dobrej (4), 3) za pracę polegającą na sporządzeniu pierwszego projektu aktu notarialnego z drugiej części egzaminu, oceny dobrej (4), 4) za pracę polegającą na sporządzeniu drugiego projektu aktu notarialnego z drugiej części egzaminu, oceny dostatecznej (3). W odwołaniu podniesiono niżej opisane zarzuty szczegółowe. W części odnoszącej się do projektu pierwszego aktu notarialnego z drugiej części egzaminu notarialnego zdająca usprawiedliwiła stwierdzone przez egzaminatorów zarzuty zawarte w ocenie pracy: a) braku formalnego w postaci niewskazania siedziby kancelarii notariusza, usprawiedliwiając ten błąd ogromnym stresem i napięciem podczas egzaminu oraz pośpiechem, b) braku tytułu umowy określonej jako "akt notarialny", jako oczywistej omyłki, spowodowanej stresem i napięciem egzaminacyjnym oraz odwołaniem się do poglądów wyrażonych w piśmiennictwie oraz art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego, z których wynika, że należy raczej badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie poprzestawać na jego dosłownym brzmieniu, c) braku zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego odnośnie darowizny z roku 2008, usprawiedliwiając ten błąd stresem i napięciem podczas egzaminu, d) braku adnotacji o przedłożeniu do umowy łub choćby okazaniu zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia, a oparcie się na oświadczeniu, przyjętym przez zdającą założeniem, że notariusz dokumentujący umowę nie poprzestał tylko na oświadczeniach stron, ale dokonał sprawdzenia dokumentu, e) błędnie pobranej taksy notarialnej, wyjaśniając ten błąd niezrozumieniem polecenia "pobrania maksymalnego wynagrodzenia" oraz praktyką, jaką wyniosła z kancelarii, w której odbywała aplikację, f) braku wskazania podstawy prawnej pobrania podatku VAT, tłumacząc to pośpiechem i skupieniem się na sporządzeniu ważnego i skutecznego aktu, g) braku obliczenia wartości nieruchomości nabytej ponad udział we współwłasności, wyjaśnieniem, że brak ten nie wpłynął na prawidłowo obliczony przez zdającą podatek i obowiązek określenia tej wartości nie wynika z przepisów prawa, h) skierowania wniosku o wpis do księgi wieczystej do niewłaściwego sądu, tłumacząc to oczywistą omyłką, która może być sprostowana przez notariusza po umowie, i) niepełnej i nieprecyzyjnej podstawy prawnej pobrania podatku od czynności cywilnoprawnych, wyjaśnieniem, że pomimo tego podatek został obliczony prawidłowo, a z treści samych przepisów ustawy wynika, że czynność podlega opodatkowaniu i kto jest zobowiązany do jego uiszczenia, 2) Skarżąca zakwestionowała zasadność poniższych zarzutów egzaminatorów: a) braku oświadczenia stron co do ważności dowodów osobistych, odwołując się do obowiązku ustawowego notariusza upewnienia się o ważności dokumentu tożsamości - z jednej strony, a z drugiej strony do - do braku podstawy prawnej obligującej notariusza do zamieszczenia w akcie notarialnym oświadczeń o nie utraceniu ważności tych dowodów oraz wiedzy wyniesionej ze szkolenia w ramach aplikacji, uznając tym samym za zbędne takie oświadczenia, b) braku pouczenia o podatku dochodowym od osób fizycznych, stwierdzając przede wszystkim, że nie ma przepisu, który zobowiązywałby notariusza do umieszczenia w treści aktu stwierdzenia, że pouczył, a doświadczenie zawodowe wyniesione z uwag wizytatora w stosunku do notariusza jednej z kancelarii na Podkarpaciu skłania ją do zaniechania wzmianek w sprawach, w których notariusz nie jest płatnikiem, c) że przy opisie księgi wieczystej podała tylko łączną powierzchnię działek, bez określenia jej dla poszczególnych działek i pominęła określenie rodzaju użytków, odwołując się w tym zakresie do praktyki notarialnej w miejscu gdzie odbywała szkolenie i praktyki odbytej w sądzie, jak również do braku przepisu obligującego notariusza do takiej praktyki, d) braku oświadczenia stron, że majątek zmarłego obejmował wyłącznie udział w opisanej nieruchomości i nie obejmował długów, ani ciężarów, a spadkobiercy nie byli zobowiązani do wzajemnego zaliczenia na schedę spadkową darowizn otrzymanych od spadkobierców, odwołując się w tym zakresie do logiki, wypływającej z założeń kazusu i poczynionych ustaleń przedumownych ze stronami, jak również do braku przepisu obligującego notariusza do zamieszczania takich oświadczeń, e) nieprzywołania wypisu z kartoteki budynków, stwierdzając, że świadczy to tylko o prawidłowości zastosowania przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, a także znajomości praktyki sądowej z terenu, na którym odbywała aplikację, bowiem jak wynika z przytoczonych w odwołaniu przepisów rozporządzenia w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów, do zmiany sposobu korzystania z nieruchomości podstawę wpisu stanowi wypis z rejestru gruntów; kartoteka budynku byłaby konieczna przy ujawnianiu budynku, jako odrębnego od gruntu przedmiotu własności, co ma miejsce przy użytkowaniu wieczystym, f) braku zaświadczenia o przeznaczeniu działek w planie zagospodarowania przestrzennego, odwołując się do wykładni celowościowej przepisu art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz orzecznictwa sądowego, dowodząc brak istnienia zagrożenia opłatą planistyczną, a także zbędnością z punktu widzenia innych przepisów prawa, jak ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego, ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, g) przywołania wypisu z rejestru gruntów bez podania powierzchni poszczególnych działek i rodzaju użytków, twierdząc, że notariusz ma obowiązek sprawdzić czy dane z rejestru gruntów i ksiąg wieczystych zgadzają się i skoro w "wyrzeczeniu" umowy stwierdzono, kto, jaką nieruchomość nabył, to jest logiczne, że zostało to sprawdzone i jest zgodne zarówno z wypisem z rejestru gruntów, jak i księgą wieczystą, h) uiszczenia przez jednego uczestnika umowy całości opłaty sądowej, uznając, że nie jest to sprzeczne z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i nie stanowi żadnego błędu, i) braku wskazania, czyj majątek wspólny jest przedmiotem umowy o podział oraz po kim dokonywany jest dział spadku, stwierdzając, że wynika to logicznie z treści aktu, j) błędnego wyliczenia wartości służebności, odwołując się do brzmienia rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, z którego wynika, że za wartość przedmiotu czynności notarialnej przyjmuje się wartość podaną przez strony, a także do chęci wykazania się znajomością przepisów podatkowych, inaczej regulujących kwestię użytkowania, k) braku oświadczenia zobowiązanego do dopłaty o poddaniu się egzekucji, wyjaśniając, że spowodowany był on przedumownymi uzgodnieniami stron i odzwierciedla wolę stron, l) braku adresu banku, jako uczestnika postępowania o wpis do księgi wieczystej, wyjaśniając, że czym innym jest pierwszy wpis, a czym inny kolejny; chociaż wymogi pisma procesowego są takie same, to adres podmiotu wpisanego do księgi wieczystej jest już w posiadaniu sądu i należy z niego korzystać, m) braku pouczenia z ustawy o podatku od spadków i darowizn, stwierdzając, że nie ma podstaw żądania od notariusza, by zamieścił w akcie notarialnym wzmiankę o takim pouczeniu, gdyż czyni ją tylko wówczas, gdy z tytułu dokonywanych czynności jest płatnikiem, a nim nie jest przy ustanowieniu służebności i użytkowania, n) niewyszczególnienia faktu, że spadek - z uwagi na sposób nabycia - stanowi majątek osobisty P. N., odwołując się do treści umowy, w której stwierdziła, że P. N. odziedziczył 1/3 część spadku, następnie, że jego udział wynoszący 1/6 część całej nieruchomości stanowi jego majątek osobisty, o) braku powołania przy poszczególnych żądaniach wniosku o wpis do księgi wieczystej stosownych dokumentów, tłumacząc to praktyką wyniesioną z kancelarii, Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w J. oraz szkoleniem w ramach aplikacji, p) braku precyzyjnego rozgraniczenia praw rzeczowych, stwierdzając, że nie określono w zarzucie, na czym ten brak polega, a nadto drugi z egzaminatorów uznał, że oba ograniczone prawa rzeczowe ustanowione zostały prawidłowo. W części odnoszącej się do projektu drugiego aktu notarialnego z drugiej części egzaminu notarialnego zdająca stwierdziła w odwołaniu, że pomimo popełnienia błędów i sporządzenia projektu aktu notarialnego w sposób wysoce niepoprawny, jest on jednak aktem ważnym i to uzasadnia pozytywną ocenę za jego sporządzenie. Skarżąca w odwołaniu zawarła również zarzuty dotyczące części odnoszącej się do opinii prawnej z trzeciej części egzaminu notarialnego. Skarżąca podniosła, że udzielenie odpowiedzi na pytanie zadane w kazusie, bez poszukiwania rozwiązania umożliwiającego zawarcie umowy sprzedaży, spełnia wymogi postawionego zadania, tym bardziej, że udzieliła prawidłowej odpowiedzi przeczącej w stanie prawnym przedstawionym w kazusie. Zdaniem skarżącej, gdyby pytanie zadania egzaminacyjnego sformułowane było w inny sposób, to należałoby odnieść się do kwestii dziedziczenia uprawnienia do złożenia oświadczenia woli, jak również przedawnienia takiego uprawnienia, czego w sporządzonej opinii nie zawarła i tego nie zakwestionowała, ale raz jeszcze uzasadniła to zakresem zadania egzaminacyjnego. Skarżąca podniosła, że w trakcie odbywanej przez nią aplikacji nie odbyły się zajęcia poświęcone tematowi "budowy opinii prawnej". Uchwałą z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na [...] września 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 74 h § 1, § 9 i § 12 ustawy - Prawo o notariacie, utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w sprawie uzyskania przez B. K. negatywnego wyniku z egzaminu notarialnego. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stwierdziła, że odwołanie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdziła także, że w pełni podziela uwagi egzaminatorów co do oceny obu zadań pisemnych drugiej części egzaminu sporządzonych przez zdającą, jak również ocenę za sporządzenie opinii prawnej z trzeciej części egzaminu. W ocenie Komisji Odwoławczej, odnosząc się do odwołania zdającej w części dotyczącej projektu pierwszego aktu notarialnego, aby uzasadnić brak podstaw do podwyższenia oceny dostatecznej za sporządzony projekt aktu notarialnego na ocenę "dobry" należy odwołać się do niekwestionowanych przez zdającą kilku istotnych zarzutów sporządzonego projektu, a w szczególności: braku formalnego aktu notarialnego w postaci niewskazania siedziby kancelarii notariusza, wymaganej treścią art. 92 § 1 pkt 3 Prawa o notariacie, braku zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego, wymaganego treścią art. 19 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn, odnośnie zbycia nieruchomości uzyskanej w drodze darowizny w roku 2008, błędnego ustalenia wysokości taksy notarialnej, niezgodnie z założeniami kazusu, skierowania wniosku o wpis do księgi wieczystej do niewłaściwego sądu z punktu widzenia położenia nieruchomości. Komisja Egzaminacyjna nie zgodziła się z twierdzeniami zdającej, że jeżeli zamieszczenie określonych oświadczeń nie wynika wprost z nakazu ustawowego, to nie istnieje obowiązek ich udokumentowania, jak np.: braku oświadczenia stron co do ważności dowodów osobistych, braku pouczenia o obowiązku podatkowym zbywcy wynikającym z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, braku oświadczenia stron, że majątek zmarłego obejmował wyłącznie, udział w opisanej nieruchomości i nie obejmował długów, ani ciężarów, a spadkobiercy nie byli zobowiązani do wzajemnego zaliczenia na schedę spadkową, darowizn otrzymanych od spadkobierców, braku pouczenia stron umowy o ich obowiązkach, jako podatników z ustawy o podatku od spadków i darowizn, w sytuacji, gdy notariusz nie jest płatnikiem tego podatku. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia w pierwszej kolejności zwróciła uwagę na ustawowy obowiązek notariusza, wynikający z treści art. 80 § 2 i 3 Prawa o notariacie - czuwania nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron, dla których czynność ta może powodować skutki prawne oraz udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanej czynności notarialnej. Notariusz nie może ograniczyć się zatem do swoich obowiązków, jako płatnika podatków, w sytuacji, kiedy następstwem dokonywanej czynności prawnej może być obowiązek podatkowy spoczywający na podatniku i z którego nie może być wyręczony przez płatnika. Bez odpowiedniego poinformowania stron o konsekwencjach podatkowych zamierzonych lub dokonanych czynności notarialnych, nie można uznać wykonania przez notariusza wskazanego wyżej obowiązku czuwania nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron, dla których czynność ta może powodować skutki prawne, jak również obowiązku informacyjnego udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanej czynności notarialnej. Organ podkreślił także, że do ustawowego obowiązku notariusza, wynikającego z treści art. 85 Prawa o notariacie, należy stwierdzenie tożsamości osób biorących udział w czynności, które nastąpić może na podstawie prawem przewidzianych dokumentów, a tylko w ich braku w inny, sposób, wyłączający wszelką wątpliwość co do osoby biorącej udział w danej czynności. Zdaniem organu, stwierdzenie tożsamości na podstawie prawnie nieważnego dokumentu nie jest wypełnieniem powyższego obowiązku, a wobec braku możliwości udokumentowania, czy dany dowód osobisty jest ważny, czy nie, jedyną metodą jest odebranie odpowiedniego oświadczenia stron, wyjaśniających tę wątpliwość. Podkreślić w tym miejscu należy, że notariusz sporządzając akt notarialny opiera się przede wszystkim na oświadczeniach stron, a w razie potrzeby powołuje się na wskazane przy akcie dokumenty, co wynika z treści art. 92 § 1 pkt 5 Prawa o notariacie. Zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, próba uzasadnienia braku uczynienia wzmianki o dopełnieniu powyższego obowiązku, przez założenie, że notariusz ustnie wykonał ten obowiązek, nie może się obronić w kontekście charakteru pracy zdającej. Z podobnych przyczyn jak wskazano to wyżej, w szczególności zaś z uwagi na obowiązek wynikający z art. 80 § 2 i 3 Prawa o notariacie i cel egzaminu zawodowego, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nie mogła uznać za wiarygodne i przekonujące argumenty zdającej, że brak oświadczenia zobowiązanego do dopłaty o poddaniu się egzekucji spowodowany był przedumownymi uzgodnieniami stron i odzwierciedla ich wolę, a nie wynikał na przykład z przeoczenia, czy też pominięcie precyzyjnego rozgraniczenia praw rzeczowych, tylko dlatego, że w ocenie pracy sporządzonej przez jednego z egzaminatorów nie określono, na czym ten brak polega, co w konsekwencji powodować może sytuacje konfliktowe między dwoma uprawnionymi podmiotami. Komisja Egzaminacyjna II stopnia nie podzieliła argumentów zdającej o braku potrzeby przywołania zaświadczenia o przeznaczeniu działek w planie zagospodarowania przestrzennego, czy podania powierzchni poszczególnych działek przy opisie przywołanego wypisu z rejestru gruntów, biorąc pod uwagę wskazane wyżej argumenty o konieczności zabezpieczenia praw i słusznych interesów stron, dla których czynność ta może powodować skutki prawne (renta planistyczna) oraz egzaminacyjne wymogi sporządzenia projektu aktu notarialnego, w sytuacji, gdy z treści samego zadania wynikał obowiązek wskazania dokumentów niezbędnych do dokonania czynności i opisania ich w taki sposób, aby na podstawie samej treści projektu aktu notarialnego można było ustalić treść tych dokumentów. Mając na uwadze określony w art. 80 § 1 ustawy - Prawo o notariacie obowiązek sporządzenia aktu notarialnego w sposób zrozumiały i przejrzysty, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nie zgodziła się z argumentami zdającej, kwestionującymi zasadność zarzutu o braku wskazania, czyj majątek wspólny jest przedmiotem umowy o podział oraz po kim dokonywany jest dział spadku, odwołując się jedynie do logiki treści aktu notarialnego. Zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, chybionym jest także argument zdającej, kwestionujący zasadność zarzutu o błędnym wyliczeniu wartości służebności, odwołujący się do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Zdaniem organu przepisy tego rozporządzenia nie regulują kwestii określenia wartości służebności, ta bowiem wynika wprost z art. 13 ustawy o podatków od spadków i darowizn, natomiast przepisy w sprawie taksy notarialnej regulują kwestię podstawy obliczenia wynagrodzenia notariusza, a nie wartości służebności. Oceny sporządzonego projektu aktu, zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, nie zmienia także okoliczność uznania niektórych argumentów zdającej za zasadne, w szczególności zarzutów: - braku przy opisie księgi wieczystej określenia powierzchni poszczególnych działek i podania jedynie ich łącznego obszaru, - nieprzywołania wypisu z kartoteki budynków, bowiem byłaby ona konieczna przy ujawnianiu budynku, jako odrębnego od gruntu przedmiotu własności, a w sytuacji zawartej w kazusie to nie następowało, - uiszczenia przez jednego uczestnika umowy całości opłaty sądowej, a nie przez poszczególnych wnioskodawców, gdyż nie jest sprzeczne z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i orzecznictwem Sądu Najwyższego, - braku określenia charakteru majątku P. N., jako majątku osobistego, gdyż w sporządzonym projekcie zapis taki się znajduje. Uwzględniając jedynie niekwestionowane w odwołaniu zarzuty egzaminatorów odnoszące się do projektu pierwszego aktu notarialnego oraz wskazane powyżej uchybienia, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia uznała, że ich rodzaj i ilość, przy zastosowaniu skali ocen pozytywnych przewidzianej przepisami Prawa o notariacie, nie pozwala na ocenienie sporządzonego projektu wyżej aniżeli dokonali tego egzaminatorzy, to jest na ocenę dostateczną. Odnosząc się do odwołania zdającej w części dotyczącej projektu drugiego aktu notarialnego, po jego ponownym sprawdzeniu - Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stwierdziła, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania zdającej i podwyższenia oceny za projekt drugiego aktu notarialnego z drugiej części egzaminu, zgodnie ocenionego przez obu egzaminatorów na ocenę niedostateczną (2). Komisja Egzaminacyjna II Stopnia całkowicie podzieliła argumenty merytoryczne egzaminatorów, uzasadniające oceny cząstkowe za sporządzenie projektu drugiego aktu notarialnego. Organ stwierdził, że już sama zdająca w swym odwołaniu przyznała, że popełniła dużo błędów i akt jest wysoce niepoprawny, uważa jednak, że jest aktem ważnym i nie ustosunkowując się do żadnego z zarzutów podniesionych przez egzaminatorów, ogranicza się do wniosku o powtórne jego przeanalizowanie. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia - uwzględniając jedynie niekwestionowane zarzuty egzaminatorów dotyczące projektu drugiego aktu notarialnego, a także okoliczność, że sporządzony projekt nie został ukończony, przez chociażby pominięcie — wymaganego treścią art. 89 § 2 Prawa o notariacie — podania wysokości pobranego wynagrodzenia, podatków i opłat, z powołaniem podstawy prawnej ich pobrania, czy tak zwanych pouczeń, wreszcie brak zgody na obciążenie nabywanych praw do nieruchomości hipoteką, wyrażonej przez ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, chociażby w uchwale zgromadzenia wspólników - uznała, że wskazane powyżej uchybienia, ich rodzaj i ilość, nie pozwoliły na ocenienie sporządzonego projektu aktu notarialnego wyżej aniżeli dokonali tego egzaminatorzy, to jest na ocenę niedostateczną. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stwierdziła również brak podstaw do uwzględnienia odwołania zdającej i podwyższenia pozytywnych ocen cząstkowych z trzeciej części egzaminu i średniej oceny dostatecznej na ocenę dobrą, podzielając całkowicie argumenty merytoryczne egzaminatorów, uzasadniające oceny cząstkowe z trzeciej części egzaminu. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. B. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, zarzucając jej naruszenie: 1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7, art. 74 e § 2, art. 80 § 2 i 3, art. 85, 91 § 1 pkt 3 i pkt 5 art. 92 ustawy - Prawo o notariacie oraz innych wskazanych w uzasadnieniu skargi, 2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80 k.p.a. oraz innych wskazanych w uzasadnieniu skargi. Skarżąca jednocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości oraz poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej. Skarżąca podkreśliła, że zaskarżona uchwała nie została uzasadniona zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. co miało wpływ na wynik sprawy, a takie uchybienie - zdaniem skarżącej - w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje uwzględnieniem skargi. W treści skargi B. K. zawarła zarzuty odnoszące się rozważań z zakresu prawa materialnego i ich obszerne uzasadnienie, które powołała już na etapie odwołania i jego sprostowania. Zdaniem skarżącej Komisja Egzaminacyjna zastosowała przy ocenianiu I projektu aktu notarialnego skalę dwustopniową (niedostateczny i dostateczny), a zatem naruszenie art. 74 d § 6 ustawy – Prawo o notariacie. Nadto skarżąca zarzuciła, że w sprawie nie zostały ustalone wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu uchwały - zdaniem skarżącej - organ przynajmniej do części jej zarzutów nie podał przesłanek podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ argumentacja nie odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych. Pismem z dnia [...] maja 2012 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia podtrzymała dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nie podzieliła żadnego z zarzutów zamieszczonych w skardze, które odnoszą się do naruszenia zasad postępowania administracyjnego - art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 art. 77, art. 80 oraz art. 107 k.p.a. Komisja II Stopnia podkreśliła, że wydając decyzję w myśl art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., rozpoznała sprawę jako organ odwoławczy, w jej całokształcie i ponownie, także w odniesieniu do ocen cząstkowych nieobjętych zakresem zaskarżenia, dokonała w tym zakresie weryfikacji opinii egzaminatorów. Oceny wyrażone w tych opiniach Komisja II Stopnia podzieliła w całości, nie dostrzegając w nich istotnych uchybień, które powodowałyby konieczność podwyższenia ocen cząstkowych. Z tych względów działanie tego organu nie miało charakteru jedynie kontrolnego, ale było działaniem merytorycznym. Zdaniem organu, uzasadnienie zaskarżanej uchwały spełnia wszelkie wymogi stawiane prawidłowo sporządzonemu uzasadnieniu, zawiera bowiem wszelkie elementy wymagane prawem, tj.: podstawę prawną i fakty, na podstawie których organ podjął zaskarżone rozstrzygnięcie. Komisja II Stopnia ponownie wskazała istotne zarzuty dotyczące sporządzonego projektu, a w szczególności: - brak formalny aktu notarialnego w postaci niewskazania siedziby kancelarii notariusza, wymaganej treścią art. 92 § 1 pkt 3 ustawy - Prawa o notariacie, - brak zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego, wymaganego treścią art. 19 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn, odnośnie zbycia nieruchomości uzyskanej w drodze darowizny w roku 2008, - błędne ustalenie wysokości taksy notarialnej, niezgodnie z założeniami kazusu, - skierowanie wniosku o wpis do księgi wieczystej do niewłaściwego sądu z punktu widzenia położenia nieruchomości, Zdaniem organu odwoławczego, powyżej wskazane uchybienia w pełni uzasadniały brak podstaw do podwyższenia oceny. Zatem, zdaniem organu, nietrafny jest pogląd skarżącej w zakresie wskazanych uchybień Komisji Egzaminacyjnej. Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących niewłaściwej oceny projektu drugiego aktu notarialnego, organ stwierdził, że Komisja Egzaminacyjna trafnie uznała, iż brak było podstaw do uwzględnienia odwołania zdającej i podwyższenia oceny za projekt drugiego aktu notarialnego z drugiej części egzaminu, zgodnie ocenionego przez obu egzaminatorów na ocenę niedostateczną (2). Zdaniem Komisji II Stopnia - uwzględniając jedynie niekwestionowane w odwołaniu złożonym przez zdającą zarzuty egzaminatorów odnoszące się do projektu drugiego aktu notarialnego, okoliczność, że sporządzony projekt nie został ukończony, przez chociażby pominięcie - wymaganego treścią art. 89 § 2 Prawa o notariacie - podania wysokości pobranego wynagrodzenia, podatków i opłat, z powołaniem podstawy prawnej ich pobrania, czy pouczeń, a wreszcie brak zgody na obciążenie nabywanych praw do nieruchomości hipoteką, wyrażonej przez ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, chociażby w uchwale zgromadzenia wspólników – uznała, że wskazane powyżej uchybienia, ich rodzaj i ilość nie pozwoliły na ocenienie sporządzonego projektu aktu notarialnego wyżej aniżeli dokonali tego egzaminatorzy, to jest na ocenę niedostateczną. Zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia negatywna ocena za sporządzenie projektu aktu notarialnego nie jest bowiem zastrzeżona wyłącznie dla sytuacji, gdy sporządzony projekt jest w sposób oczywisty niezgodny z prawem. Może ją bowiem uzasadniać właśnie skalą drobnych uchybień, zaniedbań, błędów i braków, które sumarycznie sprawiają, że końcowy wynik pracy, stanowiącej przesłankę oceny do samodzielnego wykonywania zawodu zaufania publicznego, nie może być pozytywny. Nie zgadzając się z zarzutami skargi odnośnie naruszenia przepisów ustawy - Prawo o notariacie, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia podkreśliła, że każda uchwała w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego jest decyzją administracyjną wydaną w warunkach uznania administracyjnego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 01 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1217/07). Komisja Egzaminacyjna II Stopnia wskazała także, że korzystanie przez komisje egzaminacyjne w prawach dotyczących ustalenia wyniku egzaminu, notarialnego ze swoistego luzu decyzyjnego wpływa na zakres kontroli sądowoadministracyjnej. Skoro przepis prawa daje organowi administracji możliwość wyboru rozwiązania, to każdy wybór mieszczący się w ustawowych granicach jest zgodny z prawem i on sam nie może zostać zakwestionowany co do zasady przez sąd administracyjny. Kontrolując akty swobodne, do których zaliczyć należy uchwały komisji egzaminacyjnych ustalające wynik egzaminu końcowego, sąd administracyjny może więc tylko badać, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne (zob. Jan Zimmermann, Prawo administracyjne, Zakamycze 2005, s. 371). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia stwierdziła, że Komisja Egzaminacyjna dokonując oceny pracy egzaminacyjnej skarżącej nie przekroczyła granic luzu decyzyjnego, a uzasadnienie ocen jest szczegółowe i odnosi się do wszystkich ustawowych przesłanek oceny. Pismem procesowym z dnia [...] lipca 2012 r. skarżąca uzupełniła skargę i wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia, wraz ze wskazówkami odnośnie sposobu załatwienia sprawy, zasądzenie na jej rzecz zwrotu opłaty od skargi w kwocie 200 zł, a także o przeprowadzenie dowodu z pracy egzaminacyjnej dotyczącej pierwszego projektu aktu notarialnego, opinii egzaminatorów Komisji Egzaminacyjnej ds. aplikacji notarialnej z siedzibą w [...], odwołania od Uchwały Komisji Egzaminacyjnej z siedzibą w [...] oraz Uchwały Komisji II Stopnia w przedmiocie uwzględnienia odwołania A. G., byłej aplikantki z okręgu [...] Izby Rady Notarialnej, zdającej egzamin notarialny w dniach 7-9 września 2011 r., przed Komisją Egzaminacyjną w [...], której praca również była oceniana przez Notariusz [...] i SSO [...], - na okoliczność nierównego traktowania stron w tej samej sytuacji - sprawa o sygn. akt: [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. organ uzupełnił swoją odpowiedź na skargę, w której stwierdził, powołując się na art. 106 § 3 p.p.s.a., że wniosek o przeprowadzenie dowodu z uchwał w innej sprawie administracyjnej jest bezzasadny. Na rozprawie w dniu [...] października 2012 r. skarżąca poparła wniosek o przeprowadzenie dowodu z pracy egzaminacyjnej innej uczestniczki egzaminu notarialnego – A. G. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie tegoż wniosku. Skarżąca ponadto stwierdziła, że nie kwestionuje oceny negatywnej z drugiego aktu - trzeci dzień egzaminu, jak również oceny z opinii, a ogranicza się jedynie do postawienia zarzutów dotyczących aktu pierwszego, który w jej ocenie winien być oceniony na ocenę dobrą. Pełnomocnik podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Sąd na rozprawie postanowił oddalić wniosek dowodowy strony skarżącej zawarty w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej także "p.p.s.a."). W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga B. K. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia oraz utrzymana nią w mocy uchwała Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego z dnia [...] października 2011 r. nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Skarżąca w złożonej przez nią skardze podnosi zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. jak i przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 74 e § 2 ustawy - Prawo o notariacie. Sąd nie podzielił słuszności tych zarzutów. Ustosunkowując się do wykazywanych przez skarżącą uchybień formalnoprawnych, a w szczególności obrazy art. 107 § 3 k.p.a., należy nawiązać do charakteru prawnego uchwał, podejmowanych w sprawie wyniku egzaminu notarialnego. Tak, jak w przypadku egzaminów radcowskich czy też adwokackich, tak również uchwały Komisji Egzaminacyjnych dotyczące wyniku egzaminu notarialnego zapadają w warunkach tzw. uznania administracyjnego. W świetle przepisów ustawy - Prawo o notariacie, w tym określających charakter i warunki zdania egzaminu notarialnego, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia jest uprawniona do dokonania samodzielnej oceny pracy pisemnej zdającego w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Czyni to w warunkach swoistego luzu decyzyjnego, który jest związany z oceną stanu faktycznego i zasadą swobodnej oceny dowodów stan ten wyczerpujących. W tym sensie rozstrzygnięcie tego organu w kwestii ustalenia wyniku egzaminu notarialnego należy postrzegać w kategoriach charakterystycznych dla administracyjnego uznania. Ma to istotne znaczenie dla sądowej kontroli takich rozstrzygnięć, która ogranicza się w tej sytuacji do zbadania, czy na bazie materiału dowodowego sprawy organ wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami i w świetle obowiązujących przepisów miał prawo postąpić w sprawie tak, jak postąpił. Sąd bada przede wszystkim stronę procesową aktów uznaniowych, w szczególności bada spełnienie takich obowiązków przez organ orzekający w prawie, jak obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, czy obowiązek oceniania okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Sąd bada również, czy sprawę rozpatrzono w świetle całokształtu przepisów dotyczących danej sprawy. W żadnym wypadku Sąd nie może wchodzić w kwestie celowości czy zasadności aktów o charakterze uznaniowym, ustawa powierza bowiem organom administracji, a nie Sądom, decydowanie, jakie merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy będzie najwłaściwsze. Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy rzeczą Sądu było zbadanie legalności podjętych uchwał w sprawie wyniku egzaminu notarialnego skarżącej oraz prawidłowości postępowania administracyjnego. I tak w ocenie Sądu, egzamin notarialny, który przeprowadziła Komisja Egzaminacyjna z siedzibą w K. w składzie zgodnym z art. 71b § 1 ustawy - Prawo o notariacie. Żaden z członków Komisji nie podlegał wyłączeniu z prac Komisji Egzaminacyjnej z przyczyn wskazanych przez przepis art. 71h Prawa o notariacie., na co zostały złożone stosowne oświadczenia jej członków. Zatem został zachowany wymóg z art. 74 § 1 Prawa o notariacie. Egzamin notarialny polegał, zgodnie z art. 74 § 3 Prawa o notariacie na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu notarialnego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza, w tym wiedzy i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu: materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, prawa finansowego, prawa prywatnego międzynarodowego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego, prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu notarialnego oraz innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu notariusza i etyki tego zawodu. Zgodnie z art. 74 § 4 Prawa o notariacie, egzamin notarialny składał się z trzech części pisemnych. Pierwsza część egzaminu notarialnego polegała na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 100 pytań zawierających po 3 propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna była prawidłowa, oraz z karty odpowiedzi. Prawidłowość odpowiedzi oceniana była według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu notarialnego (§ 2 art. 74 d ww. ustawy). Z tej części egzaminu skarżąca otrzymała ocenę pozytywną. Stosownie do § 3 art. 74 d powołanej ustawy druga część egzaminu notarialnego składała się z 2 zadań polegających na opracowaniu dwóch projektów aktów notarialnych na podstawie opisanych przypadków (kazusów). Podczas rozwiązywania zadań z części drugiej egzaminu zadająca, zgodnie z art. 74 § 8 ustawy - Prawo o notariacie) mogła korzystać z tekstów aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa. Z tej części egzaminu B. K. otrzymała za sporządzenie pierwszego projektu aktu notarialnego ocenę dostateczny, przy ocenach cząstkowych również dostatecznych. Natomiast za sporządzenie drugiego projektu aktu notarialnego otrzymał ocenę niedostateczną, przy ocenach cząstkowych również niedostatecznych. Zdaniem Sądu, członkowie Komisji Egzaminacyjnej działając zgodnie z art. 74 § 6 Prawa o notariacie dokonali oceny za część drugą egzaminu notarialnego przy zastosowaniu następującej skali ocen: oceny pozytywne: celująca (6), bardzo dobra (5), dobra (4), dostateczna (3); ocena negatywna - niedostateczna (2). Ostateczną ocenę z prac skarżącego z tej części egzaminu stanowiła średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka Komisji Egzaminacyjnej sprawdzającego tę prace, przy czym (zgodnie z art. 74e § 4 Prawa o notariacie) oceny pozytywne to: celująca - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 5,51 do 6,00; bardzo dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 4,51 do 5,50; dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,51 do 4,50; dostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,00 do 3,50; ocena negatywna - niedostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi poniżej 3,00. Ponieważ średnia arytmetyczna wystawionych ocen za projekty dwóch aktów notarialnych sporządzonych przez skarżącą wyniosła poniżej 3.00, za tę część egzaminu skarżąca otrzymała ocenę negatywną (2). Z tej części egzaminu oceny cząstkowe wystawili egzaminatorzy uzasadniając je i przekazując te oceny wraz z uzasadnieniami Przewodniczącemu Komisji Egzaminacyjnej. Trzecia część egzaminu notarialnego polegała, zgodnie z art. 74d § 4 ustawy - Prawo o notariacie, na opracowaniu opinii prawnej na podstawie przedstawionego problemu prawnego. Z tej części egzaminu B. K. otrzymała ocenę dostateczną. Zgodnie z art. 74 e § 2 ustawy – Prawo o notariacie, oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej i trzeciej egzaminu notarialnego dokonali niezależnie od siebie dwaj członkowie komisji, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu. Zgodnie z art. 74 f § 1 ustawy – Prawo o notariacie pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego otrzymał ocenę pozytywną. Ponieważ skarżąca otrzymała z części drugiej egzaminu ocenę negatywną, nie mogła uzyskać z całego egzaminu wyniku pozytywnego. Komisja Egzaminacyjna, zgodnie z § 2 cytowanego przepisu, podjęła uchwałę o wyniku egzaminu notarialnego większością głosów obecnych członków. Komisja Egzaminacyjna wydała uchwałę. Stosownie do wymagań art. 74 g § 1 ustawy – Prawo o notariacie z przebiegu egzaminu notarialnego sporządzono protokół, który podpisali członkowie komisji uczestniczący w egzaminie notarialnym. Członkowie komisji nie zgłosili uwag do protokołu, a następnie zgodnie z § 2 dokumentację związaną z przeprowadzeniem egzaminu notarialnego, po jego zakończeniu, Przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej przekazał właściwej radzie izby notarialnej, z czego sporządził protokół. Kopię protokołu z przebiegu egzaminu oraz kopię protokołu z przekazania dokumentacji Przewodniczący Komisji przekazał Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 7 dni od dnia sporządzenia. Po wniesieniu odwołania Komisja Egzaminacyjna II Stopnia szczegółowo odniosła się do zarzutów postawionych przez skarżącą. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przyznała skarżącej rację w zakresie kilku (z powołanych w obszernym odwołaniu) zarzutów, mianowicie: - braku przy opisie księgi wieczystej określenia powierzchni poszczególnych działek i podania jedynie ich łącznego obszaru, - nieprzywołania wypisu z kartoteki budynków (zdaniem Komisji Odwoławczej byłaby ona konieczna przy ujawnianiu budynku, jako odrębnego od gruntu przedmiotu własności, a w sytuacji zawartej w kazusie to nie następowało), - uiszczenia przez jednego uczestnika umowy całości opłaty sądowej, a nie przez poszczególnych wnioskodawców (zdaniem Komisji II Stopnia nie jest to sprzeczne z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i orzecznictwem Sądu Najwyższego), - braku określenia charakteru majątku P. N., jako majątku osobistego (organ odwoławczy stwierdził, że w sporządzonym projekcie zapis taki się znajduje). Uwzględniając jedynie niekwestionowane w odwołaniu zarzuty egzaminatorów odnoszące się do projektu pierwszego aktu notarialnego oraz wskazane powyżej uchybienia, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia prawidłowo, zdaniem Sądu, uznała, że ich rodzaj i ilość, przy zastosowaniu skali ocen pozytywnych przewidzianej przepisami Prawa o notariacie, nie pozwala na ocenienie sporządzonego projektu wyżej aniżeli dokonali tego egzaminatorzy, to jest na ocenę dostateczną. Zdaniem Sądu, Komisja Egzaminacyjna II Stopnia w sposób wyczerpujący odniosła się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu, a więc w pełni zastosowała się do poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r., II GSK 1289/10. Należy podkreślić, że Sąd nie jest kolejną komisją egzaminacyjną ustalającą wynik egzaminu notarialnego skarżącej. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej uchwały wykazała, że Komisja II Stopnia, rozpatrując odwołanie skarżącej, zastosowała się do reguł wynikających z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Należy wskazać, że organ odwoławczy oparł się na materiale dowodowym, zgromadzonym przez Komisję Egzaminacyjną i poddał go gruntowej ocenie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, które w sposób szczególny wyjaśnia powody jej podjęcia poprzez podanie szeregu argumentów o charakterze prawnym dotyczących prawidłowości kwestionowanej oceny pracy z części drugiej egzaminu notarialnego. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy wyjaśnił w sposób rzeczowy, w jakim zakresie zarzutów odwołania przyznaje skarżącej rację i jakie były podstawy uwzględnienia kilku zarzutów odwołania. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, organ odwoławczy działając w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i ponownie (także w zakresie nieobjętym zarzutami odwołania) dokonał w tym zakresie weryfikacji ocen egzaminatorów. Oceny cząstkowe znalazły swój wyraz z uzasadnieniach do tych ocen, które Komisja Egzaminacyjna II Stopnia podzieliła, nie dostrzegając w nich istotnych uchybień, które mogłyby spowodować zmianę ocen cząstkowych z projektów aktów notarialnych. Skarżąca nie zgadzając się z uchwałą Komisji II stopnia w skardze ponowiła niektóre zarzuty dotyczące kwestii merytorycznych i ich uzasadnienie zaprezentowane w odwołaniu. Sąd zauważa, że organ II instancji wyczerpująco ustosunkował się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Sąd w całości podziela argumentację podaną przez Komisję Egzaminacyjna II Stopnia, co czyni zbędnym jej ponowne powtarzanie. Niewątpliwie należy zauważyć, iż uznanie administracyjne w indywidualnej sprawie dotyczącej ustalenia wyniku egzaminu notarialnego wyposaża komisje egzaminacyjne w prawo wyboru konsekwencji prawnych. Innymi słowy, komisje egzaminacyjne mają prawo, po dokonaniu subsumcji, do wybrania rozwiązania optymalnego ze względu na przyjęty przez siebie punkt widzenia (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Zakamycze 2005, s. 364). Wybór danego rozwiązania, które jest równowartościowe prawnie wobec innych dopuszczalnych przez ustawę, nie jest zupełnie dowolny i swobodny. Ograniczony jest on przez przepisy prawa materialnego (w tym wypadku przez przepisy ustawy - Prawo o notariacie) oraz przepisy proceduralne. Sama jednakże okoliczność różnicowania ocen wystawionych przez egzaminatorów oraz poszczególne komisje egzaminacyjne, jak również siły przedstawianej przez nich argumentacji, jest rzeczą naturalną, gdyż nie jest możliwe ustalenie idealnych kryteriów ocen. Te naturalne różnice uwzględnił zresztą ustawodawca w ustawie - Prawo o notariacie, przyjmując stosowny system punktacji i dokonywania tych ocen. Z tych też przyczyn nieuzasadniony jest podniesiony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia przepisów cyt. ustawy, ponieważ istota uznania administracyjnego w sprawach o ustalenie wyniku egzaminu notarialnego tkwi właśnie w - ograniczonej co prawda prawem materialnym i procesowym - swobodzie oceny prac osoby zdającej. Przepisy ustawy – Prawo o notariacie nie nakładają na egzaminatorów obowiązku wypracowania jednolitych zasad i kryteriów wystawiania ocen, albowiem kryteria oceny prac sporządzanych w trakcie egzaminu notarialnego wymienione zostały wyczerpująco w ustawie – Prawo o notariacie. Stosowanie tych kryteriów w warunkach uznania administracyjnego może rzeczywiście prowadzić do sytuacji nietraktowania podobnych spraw identycznie, lecz założywszy racjonalność ustawodawcy jest to okoliczność przez niego przewidziana. Ustawodawca większą wagę przykłada w tym wypadku do zapewnienia możliwości dokonania indywidualnej, elastycznej oceny każdej pracy każdego zdającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest w tym miejscu wyjaśnić, iż oddalając na rozprawie w dniu [...] października 2012 r. wniosek dowodowy strony skarżącej, sformułowany w piśmie stanowiącym uzupełnienie skargi, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uzasadniając powyższą decyzję o odmowie uwzględniania wniosku dowodowego strony skarżącej, należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (tak również: B. Dauter /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 257 i powołany tam m.in. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 671/00). Mając na uwadze powyższe rozważenia, Sąd stwierdził, że rozpoznanie wniosku nie było konieczne do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organy administracji, bowiem w tej sprawie nie trzeba dokonywać dodatkowych ustaleń stanu faktycznego. Podsumowując powyższe Sąd stwierdza, że każda sprawa dotycząca określenia wyniku egzaminu notarialnego jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 ust. 1 k.p.a. Indywidualizm sprawy powoduje, że nie może ona być rozpoznawana porównawczo. Sąd, badając daną sprawę, nie może wykraczać poza jej granice. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę Barbary Konarskiej, uznając ją za niezasadną.