VI SA/Wa 940/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę

Zaskarżoną decyzją nr [...], z dnia [...]stycznia 2021 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a i ust. 5, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019, poz. 2140 ze zm.) - zwanej dalej "u.t.d.", oraz Ip. 2.10 i Ip. 2.11, Ip. 1.12 załącznika nr 3 do ww. ustawy, po rozpatrzeniu odwołania V. Sp. z o.o. w [...] ("spółka", "strona" "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]czerwca 2020 r. nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia: - wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5, - wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, - niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: 9 stycznia 2020 r. na ul. [...]w [...]zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki Toyota o numerze rejestracyjnym [...]. Na bokach pojazdu umieszczony był napis "[...]". Pojazdem kierował Pan A. K., wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy V. Sp. z o.o. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażera z Dworca PKS na ul. [...]w [...]. Kierujący wykonywał usługę pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Za wykonanie usługi pasażer zapłacił gotówką 10,55 zł. Kwotę tę wskazała aplikacja przy zamówieniu kursu. W trakcie czynności kontrolnych kierowca okazał do kontroli m.in. dowód osobisty, prawo jazdy, orzeczenie lekarskie, orzeczenie psychologiczne oraz kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydanej spółce V. Sp. z o.o. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. Pismem z dnia 5 marca 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jako organu I instancji, decyzji administracyjnej z dnia [...] czerwca 2020 r. nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. W wyniku wniesionego odwołania, GITD decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że w tej sprawie ziściły się przesłanki do nałożenia kary, bowiem przewóz wykonywany był w imieniu skarżącej i na jej rzecz, a w ramach tej działalności doszło do naruszenia przepisów u.t.d. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b u.t.d. w związku z lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a czynności podejmowane przez skarżącego nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.; art. 18 ust 4b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy jakim jest [...]; art. 92a ust 1 i 6 w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego. Ponadto skarżący sformułował zarzut naruszenia art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, dalej jako rozporządzenie "nr 1073/2009" poprzez uznanie, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w u.t.d., jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób). W skardze zarzucono także naruszenie art. 18 ust. 5 u.t.d. w zw. z lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy poprzez błędne uznanie, że znajdujący się na pojeździe napis o treści " [...]" stanowi reklamę usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi. Strona zarzuciła także naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w szczególności w zakresie sposobu skojarzenia kierowcy z pasażerem, sposobu dokonania płatności, odbiorcy płatności i zasad działania aplikacji " [...]". Sformułowano także zarzut naruszenia art. 138 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu obligującym Sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Stan faktyczny tej sprawy ustalono i oceniono prawidłowo, a wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego nie nasuwa istotnych zastrzeżeń. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że skarżąca podczas przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Inspekcji Transportu Drogowego kontroli wykonywała transport drogowy w postaci przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Wykonywała bowiem zarobkowo przewóz osób, w sposób niepozwalający zakwalifikować go jako przewóz regularny bądź wahadłowy, zdefiniowane w art. 4 pkt 7 i 10 u.t.d. Po myśli art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny można wykonywać, z pewnymi niewchodzącymi w tej sprawie w grę, a wymienionymi w art. 18 ust. 4b u.t.d. wyjątkami, jedynie pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Wbrew twierdzeniom skarżącej bez znaczenia dla stwierdzenia przewozu okazjonalnego jest ilość przewożonych pasażerów. Definicja przewozu okazjonalnego zawarta w powołanym art. 4 pkt 11 u.t.d. nie wyklucza, aby takie usługi mogły być świadczone także na rzecz pojedynczego pasażera. Podkreślić jednocześnie należy, że powołane w skardze na uzasadnienie tego zarzutu rozporządzenie (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.Urz.UE.L 300 z 14.11.2009, str. 88, ze zm.) nie można stosować wprost do przewozu wykonywanego samochodami osobowymi z uwagi na cel i zakres przedmiotowy tego aktu, którym jest zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty. Również z definicji usług okazjonalnych zawartej w art. 2 pkt 4 wymienionego rozporządzenia określającej te usługi jako nieobjęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika, nie można wywodzić wniosku, że dla kwalifikacji usługi przewozowej jako okazjonalnej niezbędnym jest stwierdzenie w każdym przypadku przewozu co najmniej dwóch osób (grupy osób). Zdaniem Sądu z przepisu tego wynika, że przewóz grup pasażerów powinien stanowić zasadę organizowania usług okazjonalnych, co jednak nie dyskwalifikuje świadczenia usług okazjonalnych na rzecz pojedynczego pasażera. Zawarty w art. 2 pkt 4 rozporządzenia zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy", w odniesieniu do przewozu osób samochodem osobowym należy rozumieć w ten sposób, że daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy jednego pasażera, czy też ich większej liczby. Zatrzymany do kontroli kierowca przewoził pasażera odpłatnie na wytyczonej przez zamawiającego przewóz trasie. Usługa przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji internetowej [...]. To skarżąca była organizatorem przewozu i wykonywała zobowiązanie polegające na przewiezieniu pasażera pomiędzy określonymi odcinkami w przestrzeni topograficznej miasta. Kierowca nie świadczył więc samoistnie czynności w ramach zawartej z pasażerem umowy przewozu, lecz działał na zlecenie i w imieniu skarżącej współpracując z nią z wykorzystaniem narzędzia – aplikacji [...] i za pośrednictwem obsługującego tę aplikację podmiotu. Okoliczności te wynikają z zeznań świadka - kierowcy, który powołał się na fakt świadczenia usług na rzecz skarżącej na podstawie umowy zlecenia. Poza tym ze znajdującego się w aktach zdjęcia z aplikacji [...] wynika, że dostawcą usług jest skarżąca. Spółka nie odniosła się do ww. dowodu, tym bardziej nie podważyła okoliczności z niego wynikających. W ocenie Sądu, brak było podstaw do pominięcia tego dowodu przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Powyższe okoliczności przesądzają zatem o tym, że sporny przejazd miał charakter odpłatny/zarobkowy. Akcentowane przez skarżącą okoliczności, takie jak charakter stosunku prawnego łączącego kierowcę ze skarżącą, sposób uiszczenia płatności za przewóz czy kojarzenia klientów i kierowcy nie miały żadnego znaczenia w tej sprawie. Istotne bowiem było to, że to skarżąca, jako przedsiębiorca wykonała usługę przewozu, choć posługując się inną osobą. To, czy osobie tej przysługiwał status przedsiębiorcy także pozostaje poza sednem tej sprawy. Natomiast status skarżącej jako przedsiębiorcy nie budzi w okolicznościach sprawy wątpliwości. Podkreślić także należy, że nawet jednorazowe podjęcie się przez kierowcę wykonania przewozu w tak zarysowanym stanie faktycznym nie mogło być zakwalifikowane inaczej, jak uczynienie tego w ramach prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej. Świadczy o tym nie tylko odpłatny charakter przewozu, ale jego zorganizowany charakter (spółka posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną [...] października 2019 r. przez Prezydenta [...]), zaplanowana sekwencja czynności, nakierowanych na osiągnięcie zysku. Z wskazanego już wyżej wydruku z aplikacji [...] wynika, że cena za usługę skarżącej została z góry określona. Powyższe okoliczności potwierdza także dowód z przesłuchania świadka - pasażera, który w czasie kontroli zeznał, że otrzymał informację z aplikacji [...], że na wskazany przez niego adres podjedzie pojazd marki [...] o nr rej. [...], wskazano imię kierowcy (A.) oraz wysokość opłaty za przejazd (10,55 zł). Prowadzenie osobnych, dodatkowych ustaleń w tym zakresie było zatem zbędne. Kolejną prawnie znaczącą kwestią było to, że przewóz o charakterze okazjonalnym wykonywany był pojazdem do tego nieprzeznaczonym w świetle art. 18 ust. 4b u.t.d., bo pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu jedynie 5 osób łącznie z kierowcą, a podczas kontroli nie okazano kontrolującym wypisu z licencji. Sumując tę część rozważań, nie można zgodzić się ze skarżącą, że doszło do naruszenia art. 7 czy art. 77 § 1 k.p.a. Naruszenia prawa w sferze działalności polegającej na świadczeniu usług transportu drogowego wiążą się z odpowiedzialnością administracyjną. Wykonywanie przewozu okazjonalnego nieprzystosowanym do tego pojazdem obciążone jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł, o czym stanowi lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Z kolei za brak dokumentu, którego okazanie podczas kontroli jest obowiązkowe grozi kara pieniężna w wysokości 500 złotych za każdy dokument (lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.). W ocenie Sądu organy zasadnie uznały również, że w okolicznościach sprawy doszło do naruszenia zakazu określonego w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. Przepis ten przewiduje, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi. Podczas kontroli stwierdzono, że na pojeździe znajdowały się oznaczenia w postaci napisu " [...]", co znajduje jednoznaczne potwierdzenie na fotografiach znajdujących się w aktach sprawy. Tymczasem przepis art. 18 ust. 5 u.t.d. podkreśla odrębność przewozów wykonywanych taksówką od przewozów okazjonalnych i zapobiega ich myleniu przez konsumentów. Umieszczanie na pojeździe charakterystycznych dla taksówek oznaczeń jest przywilejem przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką na podstawie stosownej licencji. W związku z tym dla wykonywania okazjonalnego przewozu osób ustawodawca przewidział szereg ograniczeń mających na celu odróżnienie tego typu działalności od licencjonowanych przewozów osób taksówką. Niewątpliwie celem regulacji z art. 18 ust. 5 u.t.d. było, aby wymienione w tym przepisie pojazdy nie wyróżniały się względem pozostałych oraz aby sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania, którego celem było zawarcie umowy przewozu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 405/20). Dlatego też umieszczanie na pojeździe napisów " [...]" jest naruszeniem zakazu wynikającego z art. 18 ust. 5 u.t.d. Czynnikiem decydującym o uznaniu umieszczonych na pojeździe oznaczeń za naruszające zakazy z art. 18 ust. 5 u.t.d. jest, aby w odbiorze skierowanym do nieograniczonej liczby osób tego rodzaju oznaczenie wywarło lub mogło wywrzeć wrażenie, że pojazd może zatrzymać się w celu zawarcia umowy przewozu osób. Takie oznakowanie pełni bowiem rolę znaku identyfikującego, wyróżniającego pojazd wykonujący okazjonalny transport drogowy osób. Dla możliwości nałożenia sankcji z lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. nie jest istotne, że "[...]" nie jest nazwą przedsiębiorcy świadczącego przewozy okazjonalne, usługi transportowe, czy usługi taksówkarskie. Zdaniem Sądu oznakowanie pojazdu napisem "[...]" kojarzy się bowiem jednoznacznie z zachętą do pobrania tej aplikacji, celem skorzystania z usługi okazjonalnego przewozu osób (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 405/20 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2443/19 i z dnia 2 listopada 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1465/20). Nie budzi wątpliwości, że nazwa "[..]" powszechnie i jednoznacznie jest kojarzona ze sposobem zamawiania usług przewozowych za pomocą aplikacji instalowanej w telefonie, stanowiących konkurencję dla licencjonowanych taksówek. Oznakowanie skontrolowanego pojazdu, jako wykonującego usługę przewozu osób, było przy tym wyraźne i łatwo dostrzegalne dla potencjalnego klienta. W konsekwencji uznać należy, że zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 8.000 zł przewidzianej w lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. za naruszenie zakazu określonego w art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. Ponieważ suma kar pieniężnych za stwierdzone w trakcie kontroli, przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3 u.t.d., ostatecznie prawidłowo wymierzono skarżącej karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości 12 000 zł. Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się zatem nieuzasadnione. Motywy zaskarżonej decyzji, z uwzględnieniem powyższego zastrzeżenia, zostały sporządzone prawidłowo, organ wyjaśnił należycie podstawę faktyczną i prawną swojego orzeczenia. Zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. również więc był nietrafny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325) oddalił skargę.