Sygnatura
VI SA/Wa 92/23
VI SA/Wa 92/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-07-25
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 25 lipca 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
25 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lipca 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. J. i A. J. – wspólnicy spółki cywilnej [...] s. c. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
E. J. i A. J. (dalej Skarżący lub Zgłaszający) wnieśli skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] listopada 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] lipca 2021 r odmawiająca udzielenia patentu na wynalazek pt. Zespół paneli fotowoltaicznych oznaczony [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...].07.2021 r. na podstawie art. 24 i 27 w zw. z art. 315 ust 3 oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy z dnia 30 czerwca 20000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 324, dalej: pwp) Urząd Patentowy RP odmówił udzielania patentu na przedmiotowy wynalazek. W uzasadnieniu swojego stanowiska Urząd podał, że rozwiązanie przedstawione w zastrzeżeniu patentowym nie spełnia wymogu stosowalności przemysłowej. W szczególności wskazał, że zastrzeżenie niezależne 1 nie określa dostatecznie zgłoszonego rozwiązania, co uniemożliwia jego realizację. Urząd wskazał też, że wynalazek wg zastrzeżenia 1 jest znany z publikacji CN[...] (A) lub CN[...] (A). Zgłaszający w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podali, że nie zgadzają się z zarzutami Urzędu. Zadeklarowali też możliwość nadesłania odpowiednio przeredagowanego zgłoszeni. Urząd uznał, że zastrzeżenie, czytane przez znawcę (który rozumie zachodzące w wynalazku zjawiska oraz posiada ogólną wiedzę z tej dziedziny techniki) jest wystarczające do odtworzenia rozwiązania. Przystąpił zatem do oceny poziomu wynalazczego. Urząd dokonał oceny merytorycznej w odniesieniu do następujących dokumentów: D1: [...] Al (F. M. [DE]; H. F. [DE]) 2019-07-18; D2: [...] Al (P. M. [US]) 2016-03-03. D1 ujawnia zespół (1) paneli fotowoltaicznych (6) umieszczony na konstrukcji nośnej (2) i połączony z siecią elektryczną, przy czym fotowoltaiczne panele są usytuowane w szeregach a szeregi są oddalone od siebie (rysunki). Konstrukcja nośna wraz z fotowoltaicznymi panelami jest umieszczona na podporach na wysokości od 3 do 6 m (czyli w przedziale co najmniej 5m) nad poziomem gruntu, fotowoltaiczne panele są usytuowane ukośnie w stosunku do poziomu gruntu i są zaopatrzone w rynny, zaś rynny są połączone ze zbiornikiem, zaś zbiornik jest wyposażony w pompę połączoną przewodami z systemem zraszania gruntu, oraz jest zbocznikowany z zasilaniem w nawozy lub środki ochrony roślin. D1 ujawnia ponadto, że zbiornik jest usytuowany pod ziemią oraz że fotowoltaiczne panele, pompa oraz pojemniki nawozów i środków ochrony roślin są połączone ze sterownikiem. Do oceny poziomu wynalazczego wynalazku wg zastrzeżeń Urząd zastosował metodę problem-rozwiązanie. Urząd ustalił, że D1 ze względu na takie samo zastosowanie i bardzo zbliżoną budowę stanowi najbliższy stan techniki dla wynalazku wg zastrzeżeń. D1 nie ujawnia, że konstrukcja nośna jest zaopatrzona w wiatrowe turbiny o pionowej osi obrotu. Opis przedmiotowego wynalazku nie wskazuje na żaden szczególny efekt techniczny tej różnicy. Należy więc przyjąć, że problemem technicznym rozwiązywanym przez tę różnicę jest zapewnienie dodatkowego źródła zasilania. Urząd wskazał, że dla znawcy ewidentnym jest też, że produkcja energii elektrycznej z paneli fotowoltaicznych uzależniona jest od warunków pogodowych. Pożądanym jest więc w przypadku paneli fotowoltaicznych zapewnienie dodatkowego źródła zasilania. Na przykład D2 poucza, że panele fotowoltaiczne mogą być wspomagane przez wiatrową turbinę o pionowej osi obrotu. Znawca na bazie tego pouczenia w sposób zawodowy i rutynowy, w zależności od założeń projektowych, osiągnąłby więc wynalazek wg zastrzeżeń. Stąd wynalazek wg zastrzeżeń, jako oczywiste dla znawcy uzupełnienie D1 na podstawie D2, nie posiada poziomu wynalazczego określonego w art. 24 i 26 ww. ustawy pwp. W konsekwencji Urząd poinformował, że na podstawie całego zgłoszenia - nie widzi możliwości takiego przeredagowania zastrzeżeń, żeby uniknąć zarzutu braku poziomu wynalazczego w rozumieniu art. 24 i 26 ww. ustawy pwp w świetle przedstawionego stanu techniki. Urząd odniósł się do twierdzeń Skarżącego zawartych w piśmie z 9 maja 2022 r., w którym Zgłaszający twierdził, że wiatrowa turbina zapewnia przewietrzenie przestrzeni pomiędzy uprawianymi roślinami a panelami fotowoltaicznymi, a przedmiotowe rozwiązanie nie ujawnia fundamentów jak w D1, przez co nie łączy się trwale z gruntem. W świetle polskiego prawa nie wyklucza więc gruntu spod uprawy. Zdaniem Urzędu wskazany przez zgłaszającego "rzekomy" efekt zastosowania turbin wiatrowych nie został przedstawiony w opisie zgłoszeniowym z daty zgłoszenia. Opis z daty zgłoszenia mówi jedynie, że: "Prąd wytworzony przez turbiny wiatrowe 12 oraz fotowoltaiczne panele 3 jest podawany do sieci oraz do sterownika...". Powyższy efekt nie wynika też dla znawcy bezpośrednio z opisu zgłoszeniowego z daty zgłoszenia. Turbina wiatrowa przekształca energię kinetyczną wiatru w energię elektryczną. Powietrze za turbiną wiatrową ma więc mniejszą energię kinetyczną (prędkość) niż przed. Powietrze za turbiną wiatrową ma także inny kierunek, przy czym kierunek ten znajduje się zasadniczo w płaszczyźnie prostopadłej do turbiny/równolegle do podłoża . Nie ma więc powodu, aby domniemać, że powietrze za turbiną może zostać skierowane (z dostatecznie dużą prędkością i w odpowiednim kierunku) na znajdujące się kilka metrów poniżej rośliny. Wątpliwości co do osiągnięcia powyższego efektu budzą też rysunki, na których wyraźnie pokazano, że turbiny wiatrowe 12 zamontowane na szczycie konstrukcji nośnej są bardzo małe w stosunku do pozostałych elementów. Sugeruje to, że turbiny wiatrowe mają małą moc i prędkość powietrza na ich wylocie będzie także mała. Urząd zgodził się ze stwierdzeniem Zgłaszającego, że "zwłaszcza w ciepłe i bezwietrzne dni, lub gdy siła wiatru jest niewielka, powietrze znajdujące się w przestrzenie między uprawami a panelami fotowoltaicznymi pozostaje właściwe bez ruchu" i wywiódł z tego wniosek, że w bezwietrzne dni turbiny wiatrowe tym bardziej nie zapewnią efektu przewietrzania. Urząd uznał, że powyższy efekt nie ma poparcia w opisie zgłoszeniowym ani w prawach fizyki. W ocenie Urzędu powyższy efekt został jedynie wymyślony na potrzeby uniknięcia konfliktu ze stanem techniki. Urząd stwierdził, że wskazana przez zgłaszającego różnica w zamocowaniu w gruncie nie została przedstawiona w opisie zgłoszeniowym. Opis zgłoszeniowy z daty zgłoszenia, a już w szczególności zastrzeżenia (które zgodnie z art. 33 ust. 3 ww. ustawy zastrzeżenia patentowe określają zastrzegany wynalazek i zakres żądanej ochrony), nie przedstawiają konkretnego zamocowania w gruncie. Jedynie na fig. 1-3 pokazano stopy podpór 1, przy czym z rysunków tych nie wynika czy stopy te znajdują się na gruncie czy pod nim (jako fundament). Powyższa różnica nie ma poparcia w opisie zgłoszeniowym, zwłaszcza w zastrzeżeniach. Różnica ta nie może więc decydować o zdolności patentowej wynalazku wg zgłoszenia. Urząd zwrócił uwagę, że w świetle art. 37 pwp nie ma już możliwości zawarcia powyższego efektu oraz powyżej różnicy w opisie zgłoszeniowym. Urząd zauważył także, że nowy tytuł wynalazku: "konstrukcja nośna dla baterii fotowoltaicznych" powoduje niejasność zastrzeżeń. Tytuł ten wskazuje bowiem, że przedmiotem zgłoszenia jest sama konstrukcja nośna. Tymczasem zastrzeżenie obok budowy konstrukcji nośnej przedstawia cechy dotyczące innych urządzeń, tj. paneli fotowoltaicznych, pompy i systemu zraszania. Wydaje się, że poprzedni tytuł był poprawny. Powyższa zmiana tytułu ma charakter czysto redakcyjny (kosmetyczny) i nie wnosi nic nowego do sprawy. Reasumując, Urząd pozostał przy stanowisku, że zgłoszenie nie spełnia wymogu poziomu wynalazczego określonego w art. 24 i 26 ww. ustawy w świetle D1 i D2. Następnie Urząd odniósł się do pisma Zgłaszającego z 12 sierpnia 2022 r. dotyczącego wskazywanego przez Zgłaszającego efektu przewietrzania, to jest wymuszania ruchu powietrza w przestrzeni nad uprawami oraz co do posadowienia paneli. Urząd podniósł, że prędkość, przy której turbina wiatrowa produkuje prąd, zależy od konstrukcji tej turbiny. Zgłaszający nie przedstawił żadnych dowodów na to, że prędkość ta musi zawsze wynosić min. 4-5 m/s. Istnienie takiej granicznej prędkości nie jest też znane Urzędowi. Na przykład wg D2 turbina działa przy prędkości 5 mil/godzinę, czyli 2,2 m/s - wyraźnie poniżej wskazanej przez Zgłaszającego granicy. Zdaniem Urzędu powietrze za obracającą się turbiną (także bez odbioru energii) ma zawsze mniejszą energię kinetyczną (prędkość) niż przed, chociażby z tego powodu, że w turbinie występują straty mechaniczne (opory tarcia), oraz powietrze za turbiną ma inny kierunek, przy czym kierunek ten znajduje się zasadniczo w płaszczyźnie prostopadłej do turbiny/równolegle do podłoża. Nie ma więc podstaw domniemać, że zainstalowanie turbin zmieni warunki przepływu powietrza na tyle, żeby nad uprawą wystąpił efekt przewietrzenia. Urząd podkreślił, że efekt przewietrzania upraw nie został wspomniany w opisie zgłoszeniowym z daty zgłoszenia. Zgłaszający w toku postępowania nie przedstawił wiarygodnej argumentacji ani dowodów (np. w postaci wyników badań/symulacji) na to, że efekt ten z pewnością wystąpi w zgłoszonym wynalazku. W szczególności nie wykazał niepodważalnie, dlaczego w świetle praw fizyki efekt ten miałby zaistnieć w zgłoszonym wynalazku. W tej sytuacji Urząd przyjął efektu wg opisu zgłoszeniowego z daty zgłoszenia, że turbiny zapewniają dodatkowe źródło zasilania. Zdaniem Urzędu pojęcie gruntu rolnego nie wyklucza wylewania fundamentów. W szczególności gruntu rolnego nie może definiować prawo. Prawo jest bowiem zmienne w czasie (nie można wykluczyć, że w przyszłości w prawie grunt rolny będzie mógł obejmować wylane fundamenty) i może być różne w zależności od regionu. Grunt rolny należy więc rozumieć dosłownie. Mocowanie fundamentem mieści się więc w zakresie żądanej ochrony. Należy dodać, że w D1 grunt jest rolny w rozumieniu dosłownym, ponieważ w większości służy do upraw. Końcowo Urząd stwierdził, że zaproponowane przez zgłaszającego nowe zastrzeżenia posiadają jedynie zmiany redakcyjne. Zakres żądanej ochrony pozostał taki sam. Przy tak określonym problemie rozwiązywanym przez wynalazek oraz przy tak rozumianym gruncie, wynalazek wg zastrzeżeń stanowi oczywiste zestawienie dwóch znanych rozwiązań wg D1 i D2. Na gruncie zgromadzonych materiałów i powołanych przepisów art. 24 i 26 ww. ustawy, nie można podjąć innej decyzji jak o odmowie udzielenia patentu. E. J. i A. J. wnieśli skargę na omówiona decyzję Urzędu Patentowego RP. W skardze tej zarzucili naruszenie: 1) art. 6 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 1 kpa w zw. Z art. 252 pwp polegające na przeprowadzeniu postępowania w sposób rażąco sprzeczny z zasadą praworządności, a w szczególności poprzez zaniechanie pełnego zebrania mate¬riału dowodowego w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących istoty zgłoszonego wynalazku pt. Zespół paneli fotowoltaicznych [...] i rozwiązywanego przez ten wynalazek problemu technicznego, dokonywanie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, brak właściwego odniesienia się do argumentów i dowodów przytaczanych przez Skarżących oraz pominięcie twierdzeń Skarżących dotyczących istoty wynalazku, w tym zastosowania wynalazku do upraw rolnych i poziomu wynalazczego, brak prawidłowego uzasadnienia decyzji - co stanowi o wadliwości przeprowadzonego postępowania, w wyniku którego została wydana wadliwa decyzja; 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa w zw. z art. 252 pwp oraz art. 37 pwp i § 32 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 102, poz. 1119 ze zm.) poprzez błędne ustalenie, że wskazanego przez Skarżących problemu technicznego dotyczącego zastosowania turbin wiatrowych o pionowej osi obrotu do przewietrzania upraw pod panelami fotowoltaicznymi nie da się wywieść z opisu zgłoszeniowego z daty zgłoszenia oraz nierozpoznanie istoty wynalazku, niewłaściwe zidentyfikowanie problemu technicznego skutkujące nieprawidłowym ustaleniem znawcy i błędną oceną poziomu wynalazczego, a w konsekwencji odmową udzielenia patentu na wynalazek pt. Zespół paneli fotowoltaicznych [...] z uwagi na brak poziomu wynalazczego; 3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa w zw. z art. 252 pwp poprzez ich niezastosowanie, niepełne zastosowanie lub błędne zastosowanie, a w konsekwencji naruszenie zasady prawdy obiektywnej, polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich działań w celu zebrania pełnego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaniechaniu obowiązku wyczerpującego rozważenia całokształtu przedstawionego przez Skarżących materiału dowodowego i twierdzeń Skarżących dotyczących istoty wynalazku i jego poziomu wynalazczego, subiektywne i arbitralne nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji argumentów i wyjaśnień Skarżących w zakresie istoty rozwiązania i problemu technicznego dotyczącego celu użycia turbin wiatrowych o pionowej osi obrotu, arbitralne ustalenie braku związku wynalazku z gruntami i uprawami rolnymi, skutkujące niepełnym i błędnym ustaleniem stanu faktycznego co do rzeczywistego i obiektywnego problemu technicznego rozwiązywanego przez wynalazek pt. Zespół paneli fotowoltaicznych [...], błędnym zidentyfikowaniem istoty rozwiązania i problemu technicznego, nieprawidłowym przeprowadzeniem metody problem - rozwiązanie, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że wynalazek w świetle przyjętego stanu techniki nie spełnia ustawowego warunku ochrony patentowej w postaci poziomu wynalazczego i nie może być na ten wynalazek udzielony patent, podczas gdy prawidłowe i pełne ustalenia dotyczące istoty rozwiązania i problemu technicznego doprowadziłyby do stwierdzenia, że pomiędzy najbliższym stanem techniki a zgłoszonym przez Skarżących wynalazkiem występuje nieoczywista różnica w postaci turbin wiatrowych o pionowej osi obrotu świadcząca o postępie technicznym w stosunku do stanu techniki; 4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa w zw. z art. 252 pwp poprzez ich niezastosowanie, niepełne zastosowanie lub błędne zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że problem techniczny powinien być wykazany wyłącznie przez Skarżących oraz błędnym uznaniu, że Skarżący zobowiązani są przedstawić w toku postępowania dowody (np. w postaci wyników badań/symulacji) dotyczące wskazanego i wyjaśnionego przez nich problemu technicznego dotyczącego przewietrzania upraw pod panelami fotowoltaicznymi; 5) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 kpa w zw. z art. 252 pwp oraz art. 45 ust 3 pwp i art. 2531 pwp poprzez ich niezastosowanie, niepełne zastosowanie lub błędne zastosowanie polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaniechaniu obowiązku wyczerpującego zebrania i rozważenia całokształtu materiału dowodowego, w tym twierdzeń Skarżących - poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub zasięgnięcia opinii na okoliczność wykorzystania turbin wiatrowych o pionowej osi obrotu do przewietrzania upraw pod panelami fotowoltaicznymi, co doprowadziło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej w postaci arbitralnego i nie popartego obiektywnymi ustaleniami uznania, że problemu technicznego wskazywanego przez Skarżącego nie da się wywieść z opisu zgłoszeniowego, arbitralnego i nie popartego obiektywnymi ustaleniami Urzędu w zakresie problemu technicznego rozwiązywanego przez wynalazek, innego niż wskazywany przez Skarżących oraz do wydania błędnej decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, opierającej się na niepełnym materiale dowodowym, wątpliwych i niewyjaśnionych w dacie wydania decyzji okolicznościach istotnych dla ustalenia problemu technicznego i oceny poziomu wynalazczego, które były sporne między Urzędem i Skarżącymi; 6) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa w z zw. z art. 252 pwp poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji polegające na braku wyjaśnienia, dlaczego Urząd Patentowy RP nie uwzględnił lub odmówił wiarygodności dowodom, argumentom i wyjaśnieniom Skarżących dotyczącym rzeczywistego i obiektywnego problemu technicznego dotyczącego użycia turbin wiatrowych o pionowej osi obrotu w wynalazku oraz dlaczego Urząd Patentowy oparł wnioski w tym zakresie wyłącznie na swoim przekonaniu o mających zastosowanie w tym przypadku prawach fizyki, skutkujące tym, że treść uzasadnienia decyzji jest sformułowana w sposób arbitralny, niejasny, wybiórczy, uniemożliwiający ustalenie, jakimi motywami kierował się Urząd wydając decyzję oraz w sposób nieprzekonywujący; 7) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 252 pwp oraz art. 37 pwp poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji polegające na braku wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, dlaczego wskazany przez Skarżących problem techniczny nie może być wywiedziony w ocenie Urzędu z opisu zgłoszeniowego, wskutek czego treść uzasadnienia decyzji jest sformułowana w sposób arbitralny, niejasny, wybiórczy, uniemożliwiający ustalenie, jakimi motywami kierował się Urząd wydając decyzję oraz w sposób nieprzekonywujący; 8) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 252 pwp poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji zawierające niewyjaśnione wątpliwości Urzędu dotyczące mocy i wielkości turbin wiatrowych o pionowej osi obrotu, stanowiące wątpliwości co do problemu technicznego oraz istoty rozwiązania i nie zawierające jednocześnie wyjaśnienia, na jakiej podstawie, mimo istnienia tych wątpliwości nadal na etapie wydania decyzji, Urząd doszedł do wniosku o braku poziomu wynalazczego, co narusza zasadę wydania decyzji po pełnym zebraniu i wnikliwym rozpatrzeniu materiału dowodowego, uniemożliwiając Skarżącym poznanie toku rozumowania Urzędu oraz motywów rozstrzygnięcia. 10). naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - co stanowi podstawę skargi określoną w 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa -tj. art. 24 w zw. z art. 26 pwp poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w błędnie ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy polegające na przyjęciu na podstawie wadliwie przeprowadzonego postępowania, niepełnego materiału dowodowego oraz nieprawidłowych i niepełnych ustaleń, że wynalazek pt. Zespół paneli fotowoltaicznych [...] nie spełnia ustawowego warunku ochrony patentowej w postaci poziomu wynalazczego. Podnosząc te zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa) obligowałoby Sąd do uchylenia tego aktu. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Organ wyczerpująco wyjaśnił przesłanki faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia Zarzuty i argumentacja skargi nie podważają jego zasadności; względem stanowiska Organu mają charakter polemiczny. Zarzuty skargi dotyczą przede wszystkim naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustaleń dotyczących poziomu wynalazczego polegającego – zdaniem skarżącej – na zastosowaniu turbin wiatrowych na osi pionowej powodujących przewietrzenie upraw pod panelami fotowoltaicznymi oraz lokowanie zgłaszanych urządzeń bez potrzeby wykonania fundamentów powodujących utratę charakteru rolnego gruntów pod uprawami. Przed odniesieniem się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy wskazać na ramy materialnoprawne sprawy wyznaczone przed wszystkim przepisami art. 24, art. 26 i art. 37 pwp. W myśl art. 24 pwp patenty są udzielane bez względu na dziedzinę techniki – na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Wszystkie te przesłanki (nowość, poziom wynalazczy, przemysłowe stosowanie) muszą wystąpić łącznie by dane rozwiązanie mogło uzyskać ochronę patentową; są to zatem przesłanki zdolności patentowej stanowiące układ odniesienia dla pojęcia wynalazku zdolnego do opatentowania. Brak jednej z tych cech/przesłanek przekreśla możliwość udzielenia patentu na wynalazek, przy czym definicja wynalazku w doktrynie i w orzecznictwie jest łączona z rozwiązaniem problemu technicznego. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pwp wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki. Stosownie zaś do art. 37 pwp do czasu wydania przez Urząd Patentowy decyzji ostatecznej w sprawie udzielenia patentu zgłaszający może wprowadzać uzupełnienia i poprawki do zgłoszenia wynalazku, które nie mogą wykraczać poza to, co zostało ujawnione w dniu dokonania zgłoszenia jako przedmiot rozwiązania w opisie zgłoszeniowym wynalazku obejmującym opis wynalazku, zastrzeżenia patentowe i rysunki. Podstawą odmowy udzielenia patentu był brak stwierdzenia poziomu wynalazczego. Należy przy tym zauważyć, że poziomu wynalazczego Skarżący upatruje w efekcie przewietrzenia gruntu pod panelami fotowoltaicznymi i w sposobie mocowania bez zastosowania fundamentów. Urząd Patentowy oceniając brak poziomu wynalazczego w zakresie przewietrzania trafnie odniósł się do treści zgłoszenia, gdzie nie wskazywano na efekt przewietrzenia, gdzie wskazywano na wytwarzanie prądu przez turbiny wiatrowe. Niezależnie od tego trafnego zarzutu, Urząd zauważył też, że z załączonego do zgłoszenia rysunku wynika, że turbiny wiatrowe umieszczone na szczycie konstrukcji są małe w stosunku do pozostałych elementów. Stwierdził też (a twierdzenia tego w istocie Skarżący nie podważał), że brak jest podstaw do uznania, że ze względu na małe wymiary i kierunek obrotu turbin (równolegle do podłoża) zostanie uzyskany efekt przewietrzania. Urząd patentowy w sposób przekonujący wskazał, że nie zostało wyjaśnione, dlaczego turbina nie produkująca prądu przy małym wietrze i spowalniająca przechodzący przez nią ma wymuszać większy ruch powietrza nad uprawami. Co do braku poziomu wynalazczego w sposobie mocowania instalacji na gruncie Urząd zasadnie zauważył, że wskazana przez Zgłaszającego różnica w zamocowaniu nie została przedstawiona w opisie zgłoszeniowym. Zgodnie z art. 33 ust. 1 pwp opis zgłoszenia wynalazku powinien zawierać w szczególności m.in. problem techniczny do rozwiązania, a także przedstawiać w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania, z objaśnieniem figur rysunków, jeżeli zgłoszenie zawiera rysunki, i przykładem lub przykładami realizacji bądź stosowania wynalazku. Takiego opisu sposobu trwałego i stabilnego sposobu mocowania urządzeń na gruncie eliminującego konieczność zastosowania fundamentów Zgłaszający nie przedstawił. W ocenie Sądu Urząd Patentowy wykazywał należytą aktywność w postępowaniu wyjaśniającym, konsekwentnie wskazując stronie na potrzebę wykazania przesłanek udzielenia patentu. Strona zresztą na wystosowywane wezwania odpowiadała. To moment zgłoszenia, także z perspektywy potrzeby ochrony innych potencjalnych uprawnionych, powinien być rozstrzygający dla oceny zasadności udzielenia patentu. Nie przekreśla to możliwości posiłkowego wykorzystania dodatkowych, uzyskanych później wyników badań, o ile dacie zgłoszenia podano wiarygodne informacje na ten temat. Obowiązkiem organu, w myśl art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 252 pwp było odniesienie się do całokształtu materiału dowodowego, a więc zgłoszenia i wyjaśnień składanych przez Skarżącego w odpowiedzi na pisma Urzędu. Urząd należycie wykazał w szczególności brak nowości w stosunku do porównywanych zgłoszeń. Odniósł się też wyczerpująco do twierdzeń Skarżącego co do zgłaszanych już w trakcie postępowania, a nie wskazanych w samym zgłoszeniu efektów w postaci przewietrzania upraw i mocowania bez użycia fundamentów, co miałoby wpływać na brak wyłączenia gruntu z kategorii gruntów rolnych. Nie było przy tym podstaw do korzystania z opinii biegłych, gdyż taki dowód zgodnie z art. 2531 pwp stosowany jest wyjątkowo, gdy Urząd uzna go za niezbędny. Ocena przesłanek w zakresie efektu przewietrzania gruntów i sposobu posadowienia w świetle treści zgłoszenia i wyjaśnień składających przez Zgłaszających, zwłaszcza przy uwzględnieniu art. 37 pwp była przeprowadzona rzetelnie, bez konieczności korzystania na podstawie art. 45 ust. 3 pwp z zewnętrznych opinii, zwłaszcza że Urząd Patentowy ze swój istoty zatrudnia przy ocenie zgłoszeń osoby kompetentne dla wyjaśnienia w szczególności podstawowych zagadnień w zakresie fizyki przepływów powietrza przy panelach fotowoltaicznych i zamocowanych przy nich turbinach wiatrowych. Przedstawione w postępowaniu dowody zostały poddane ocenie zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Sprawozdanie z analizy tego materiału zawarte w zaskarżonej decyzji nie pozostawia wątpliwości, że przeprowadzono ją rzetelnie, wysuwając logiczne i powiązane wzajemnie wnioski. Zaskarżona decyzja spełnia zarówno wymogi formalne z art. 107 § 3 kpa, jak też jesj uzasadnienie faktyczne i prawne przedstawia argumentację organu w zakresie ustalenia stanu faktycznego, jak też wystarczająco wskazuje na podtsawę prawną. Uzasadnienie to pozwala sądowi na przeprowadzenie kontroli zaskarżonej decyzji. Wobec prawidłowego wykazanie, że zgłoszony projekt nie posiada poziomu wynalazczego, nie można także organowi zarzucić naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 24 i art. 26 pwp. Organ dokonał prawidłowej wykładni tych przepisów i ich subsumpcji do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja ani poprzedzające je postępowanie administracyjne nie są dotknięte wskazanymi w skardze, ani żadnymi innymi uchybieniami procesowymi. Nie naruszono także przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej. Konkludując, Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję, działał zgodnie z prawem. Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 11 stycznia 2023
- Symbol z opisem
- 6461 Wynalazki
- Hasła tematyczne
- Własność przemysłowa
- Skarżony organ
- Urząd Patentowy RP
- Sędziowie
- Cezary Kosterna /przewodniczący sprawozdawca/ Danuta Szydłowska Grzegorz Nowecki
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a lub c, art. 151 · Dz.U. 2023 poz. 1634
- Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j.)
art. 24, art. 26, art. 37, art. 252 · Dz.U. 2023 poz. 1170
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 · Dz.U. 2022 poz. 2000
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny