VI SA/Wa 910/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Nowecki, asesor WSA Łukasz Jarocki (spr.), Protokolant st. ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2024 r. sprawy ze skargi E. W. i T. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2024 r. nr 61/2024/Ub w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Olsztynie z dnia 5 lipca 2019 r., 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżących E. W. i T. W. solidarnie kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z 23 stycznia 2024 r., nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja" lub "decyzja z 23 stycznia 2024 r.") Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ" lub "organ") utrzymał w mocy decyzję z 5 lipca 2019 r. nr [...] (dalej: "decyzja z 5 lipca 2019 r.") Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w O. (dalej: "Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ" lub "organ I instancji") stwierdzającą, że T. W. (dalej: "zainteresowany" lub "skarżący") jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą działalność gospodarczą, tj. E. W. prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą pod firmą P. (dalej: "skarżąca" lub "płatnik") w okresach: – od 1 września 2016 r. do 31 grudnia 2016 r.; – od 1 stycznia 2017 r. do 31 lipca 2017 r.; – od 1 września 2017 r. do 30 września 2017 r.; – od 1 lipca 2018 r. do 31 października 2018 r.; – od 1 stycznia 2019 r. do 31 stycznia 2019 r. Jako podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji wskazano art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i 6 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561, ze zm.; dalej: "ustawa o świadczeniach"), w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.; dalej: "k.p.a."). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. (dalej: "ZUS") zwrócił się do Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem o ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez zainteresowanego z tytułu współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej ze skarżącą w okresie od 1 lutego 2016 r. Do wniosku załączono: – kopię protokołu kontroli z 16 kwietnia 2019 r. przeprowadzonej przez ZUS u płatnika składek; zakres przedmiotowy kontroli obejmował prawidłowość i rzetelność obliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz innych składek, do których pobierania zobowiązany jest ZUS, oraz zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego; kontrolą objęto okres od 13 października 2014 r. do 28 lutego 2019 r.; – kopię protokołu przesłuchania skarżącej z 10 kwietnia 2019 r.; – kopię protokołu przesłuchania innej osoby zatrudnionej u skarżącej z 10 kwietnia 2019 r.; – kopię faktur wystawionych przez zainteresowanego. Pismami z 28 maja 2019 r. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Oddział Wojewódzki NFZ") powiadomił skarżącą oraz zainteresowanego o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia obowiązku podlegania przez zainteresowanego ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu współpracy ze skarżącą przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 lutego 2016 r. Ponadto wezwał do wyjaśnienia, w jakim okresie faktycznie zainteresowany współpracował ze skarżącą przy wykonywaniu działalności gospodarczej, w tym do wskazania czynności, jakie były wykonywane w ramach tej współpracy, oraz czy miała ona charakter stały czy też okresowy. Pismem z 5 czerwca 2019 r. skarżąca poinformowała Oddział Wojewódzki NFZ m.in., że zainteresowany jest jej mężem i w żaden sposób nie współpracował z nią w jej firmie. Wskazała, że zainteresowany jedynie sporadycznie i doraźnie pomagał jej w pracy podczas jej niedyspozycyjności, spowodowanej złym samopoczuciem w ciąży bądź pobytami w szpitalu lub urlopem macierzyńskim. Ponadto wyjaśniła, że podczas nieobecności skarżącej jej firma w większym wymiarze czasu pracy była nieczynna. Otwierana była w większości po wcześniejszym umówieniu telefonicznym klienta. W takim przypadku zainteresowany przyjeżdżał, by pomóc przy obsłudze i wystawieniu dokumentu sprzedaży bądź zamówienia towaru. Taka czynność trwała zaledwie godzinę lub dwie i nie była systematyczna (tj. raz, dwa lub trzy razy w tygodniu). Zdaniem skarżącej świadczy o tym ilość wystawionych faktur i paragonów w tamtych okresach. Zdaniem skarżącej, mąż jej tylko pomagał w trakcie niedyspozycyjności. Decyzją z 5 lipca 2019 r. organ I instancji orzekł, że zainteresowany jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą działalność gospodarczą, tj. ze skarżącą, w okresach: – od 1 września 2016 r. do 31 grudnia 2016 r.; – od 1 stycznia 2017 r. do 31 lipca 2017 r.; – od 1 września 2017 r. do 30 września 2017 r.; – od 1 lipca 2018 r. do 31 października 2018 r.; – od 1 stycznia 2019 r. do 31 stycznia 2019 r. Jako podstawę prawną wydania ww. decyzji wskazano art. 107 ust. 5 pkt 16 oraz art. 109 w związku z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1510 ze zm.). Pismem z 18 lipca 2019 r. pełnomocnik skarżących wniósł do Prezesa NFZ odwołanie od decyzji organu I instancji. Decyzją z 23 stycznia 2024 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję z 5 lipca 2019 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ, po przytoczeniu stanu faktycznego oraz mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa, wyjaśnił, że przedmiotem działalności gospodarczej skarżącej jest prowadzenie agencji reklamowej, w ramach której sporządzane są m.in.: nadruki sublimacyjne, materiały reklamowe, gadżety reklamowe, upominki, nadruki na upominkach, statuetki, artykuły sportowe, grawery na szkle, banery reklamowe. Skarżąca zeznała, że w trakcie przebywania przez nią na zwolnieniach lekarskich oraz na urlopie macierzyńskim obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w zakresie dotyczącym obsługi klienta, przyjmowania i realizacji zamówień, wystawiania dokumentów księgowych (faktur sprzedażowych), wprowadzania faktur zakupowych do programu wykonywał stażysta/pracownik. Zamówieniami i płatnościami w trakcie nieobecności skarżącej zajmował się zainteresowany. W przypadku nieobecności stażysty/pracownika, wszystkie obowiązki związane z prowadzeniem działalności przejmował zainteresowany, tj. wystawiał dokumenty księgowe, obsługiwał klientów, robił zamówienia, realizował zamówienia klientów, dokonywał płatności. Zainteresowany sprawował również nadzór nad stażystą/pracownikiem osobiście bądź telefonicznie podczas nieobecności skarżącej. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynikało, że zainteresowany podczas nieobecności skarżącej wystawił: w okresie od września do grudnia 2016 r. - 126 faktur, od stycznia do lipca i we wrześniu 2017 r. – 274 faktury, od lipca do października 2018 r. – 147 faktur, w styczniu 2019 r. – 5 faktur. Organ wskazał, że zainteresowany prowadził osobno własną pozarolniczą działalność gospodarczą w tym samym lokalu, gdzie była prowadzona działalność skarżącej. Następnie skarżąca, po raz kolejny składając wyjaśnienia, zaprzeczyła, by zainteresowany współpracował z nią przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej. Twierdziła, że jedynie sporadycznie i okazjonalnie pomagał przy prowadzeniu działalności gospodarczej podczas jej nieobecności w pracy, spowodowanej złym samopoczuciem w ciąży, pobytami w szpitalu czy też urlopem macierzyńskim. W trakcie nieobecności skarżącej firma w przeważającym czasie była zamknięta. Otwierana była po wcześniejszym umówieniu telefonicznym klienta. Zainteresowany pomagał wówczas przy obsłudze i wystawieniu dokumentu sprzedaży lub zamówieniu towaru. Pomoc ta obejmowała godzinę lub dwie, dwa bądź trzy dni w tygodniu. Prezes NFZ wyjaśnił, że z protokołu kontroli ZUS oraz przekazanych faktur bezsprzecznie wynika, iż w każdym miesiącu współpracy zainteresowanego przy prowadzeniu działalności gospodarczej przez skarżącą, gdy ta przebywała np. na zwolnieniu chorobowym, działalność wykazywała aktywności gospodarcze w postaci sprzedaży. Ponadto organ stwierdził, że pomoc zainteresowanego przy prowadzonej przez jego żonę działalności gospodarczej podczas jej nieobecności nie miała incydentalnego charakteru, o czym świadczy również zastępowanie przez zainteresowanego pracownika podczas jego nieobecności oraz wykazywane obroty wskazujące na chęć osiągnięcia zysku. W przeciwnym razie, a więc w okresach przewidywanego przestoju związanego np. z chorobą, działalność powinna zostać zawieszona przez skarżącą. Tym samym czynności dokonywane przez zainteresowanego przyczyniały się do generowania większych dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, chociażby poprzez zmniejszenie kosztów, które należałoby ponieść na przykład w związku z zatrudnieniem kolejnego pracownika na okres nieobecności skarżącej. Należy zatem twierdzić, że mąż skarżącej podejmował aktywność przynoszącą im określone dochody do majątku wspólnego. W ocenie organu podejmowanych przez zainteresowanego czynności nie można uznać za incydentalną, doraźną i świadczoną w ramach pomocy rodzinnej działalność. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że bez pomocy męża prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżącą w rozpatrywanych okresach, kiedy przebywała na zwolnieniach chorobowych czy urlopie macierzyńskim, byłoby praktycznie niemożliwe, stąd działalność byłaby zaprzestana bądź zawieszona. Pismem z 4 marca 2024 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Prezesa NFZ z 23 stycznia 2024 r., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: I. prawa materialnego, tj.: 1. art. 6 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 8 ust. 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: "u.s.u.s.") poprzez błędną ich wykładnię, wyrażającą się w uznaniu, iż niesystematyczne, nie generujące dużo czasu czynności w postaci sporządzenia faktur, wystawienia paragonu i wydania towaru mogą być uznane za stałą współpracę ze skarżącą; 2. art. 23, art. 27 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej: "k.r.o.") poprzez ich pominięcie, a w konsekwencji brak rozważenia, czy opisane czynności faktyczne nie stanowią obowiązku małżonka w zakresie współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym; II. przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego, w tym pominięcie części dostępnych dla organu administracyjnego dowodów; 2. art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego, które nie pogłębiło zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli; 3. art. 11 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego, które nie wyjaśniło stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Z uwagi na powyższe skarżący wnieśli o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z 5 lipca 2019 r.; ewentualnie 2. uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 3. zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga złożona w tej sprawie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1615), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, zgodnie z § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, chyba że ustawy stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."). Podkreślenia wymaga również, że zgodnie z powołanymi wyżej przepisami Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Kwestia sporna dotyczy rozstrzygnięcia, czy organ prawidłowo zakwalifikował czynności podejmowane przez zainteresowanego w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą w okresie wskazanym w sentencji zaskarżonej decyzji jako "współpracę" w rozumieniu art. 8 ust. 11 u.s.u.s., a w konsekwencji, czy prawidłowo stwierdził, że w tych okresach podlegał on obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r., poz. 221, 641, 803, 1414 i 2029; dalej: "ustawa Prawo przedsiębiorców") lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Należy zaznaczyć, że w okresie od 1 września 2016 r. do 31 stycznia 2019 r. (daty graniczne określone przez organ I instancji dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego) przepis ten był kilkakrotnie zmieniany. Zmiany te głównie dotyczyły aktualizacji danych promulgacyjnych ustawy wskazanej w treści przepisu (ustawa Prawo przedsiębiorców). Przed zmianą wprowadzoną przez art. 101 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz. U. z 2018 r., poz. 650; dalej: "ustawa zmieniająca"), przepis ten brzmiał następująco: "Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej Zgodnie z art. 69 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Z kolei, zgodnie z art. 13 pkt 5 u.s.u.s., obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne będące osobami współpracującymi w okresach od dnia rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności, wykonywaniu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub współpracy z osobami fizycznymi wskazanymi w art. 18 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców do dnia zakończenia tej współpracy. Przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, przepis ten brzmiał następująco: "Obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby współpracujące - od dnia rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej albo umowy zlecenia do dnia zakończenia tej współpracy". Zgodnie z art. 8 ust. 11 u.s.u.s., za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, zleceniobiorcami oraz z osobami fizycznymi wskazanymi w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4-5a, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione, rodziców, macochę, ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej albo umowy zlecenia. Wyjątkiem są osoby, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego. Przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, przepis ten brzmiał następująco: "Za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz zleceniobiorcami, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione, rodziców, macochę, ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej albo umowy zlecenia; nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego". Pojęcie "współpracy przy działalności gospodarczej", o której mowa w art. 8 ust. 11 u.s.u.s., zostało doprecyzowane postanowieniem Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2021 r. (sygn. akt II USK 47/21). Zgodnie z tym postanowieniem, cechami konstytutywnymi tego pojęcia są: a) istotny ciężar gatunkowy działań współpracownika, które nie mogą mieć charakteru wtórnego, b) bezpośredni związek z przedmiotem działalności gospodarczej, c) stabilność i zorganizowanie oraz d) znaczący czas i częstotliwość podejmowanych robót. Ponadto wskazano, że fikcja prawna ustanowiona w art. 8 ust. 2 u.s.u.s. ma zastosowanie tylko do osoby spełniającej wszystkie kryteria określone w art. 8 ust. 11 tej ustawy, w tym warunek współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności, rozumianej jako wykonywanie prac w takim rodzaju, rozmiarze i częstotliwości, że mają one istotny wymiar ekonomiczny i organizacyjny dla tej działalności. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci kopii: protokołu kontroli z dnia 16 kwietnia 2019 r. (tj. z kontroli ZUS przeprowadzonej u płatnika), protokołu przesłuchania skarżącej, protokołu przesłuchania pracownika zatrudnionego przez skarżącą oraz faktur i paragonów wystawionych przez zainteresowanego. Według organu analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwala stwierdzić, że zainteresowanego należy uznać za osobę współpracującą ze skarżącą przy prowadzeniu przez nią działalności gospodarczej w spornych okresach. Organ stwierdził, że liczba wystawionych przez zainteresowanego faktur oraz okres ich wystawienia wskazują, że podejmowane przez niego czynności nie miały charakteru incydentalnego, doraźnego ani świadczonego w ramach pomocy rodzinnej. Zdaniem Prezesa NFZ, w okresach, kiedy skarżąca przebywała na zwolnieniach chorobowych lub korzystała z zasiłków macierzyńskich, prowadzenie działalności gospodarczej było praktycznie niemożliwe, co sugeruje, że działalność ta powinna była być zawieszona lub zaprzestana. Sąd stwierdza, że organ, opierając się głównie na wystawionych przez zainteresowanego fakturach VAT oraz zeznaniach skarżącej, nie ocenił charakteru i rodzaju podejmowanych przez zainteresowanego czynności w kontekście przyjętych i ugruntowanych w orzecznictwie cech, które pozwalałyby uznać go za osobę współpracującą, o której mowa w art. 8 ust. 11 u.s.u.s. W ocenie Sądu, sam fakt wystawienia przez zainteresowanego faktur oraz uzyskiwania z tego tytułu jakichkolwiek przychodów na rzecz działalności gospodarczej skarżącej w okresie jej zwolnienia lekarskiego lub urlopu macierzyńskiego nie jest wystarczający do objęcia go obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto, Sąd uważa, że organ błędnie wskazał okres, za który zainteresowany powinien zostać objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, oraz nie przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów uznanych za udowodnione, dowodów, na których się oparł, ani przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W związku z tym doszło do naruszenia przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Należy zaznaczyć, że z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż działalność gospodarcza skarżącej polegała na prowadzeniu agencji reklamowej (kod PKD 73.11.Z Działalność agencji reklamowych – według CEIDG), w ramach której sporządzane są m.in. nadruki sublimacyjne, materiały reklamowe, gadżety reklamowe, upominki, nadruki na upominkach, statuetki, artykuły sportowe, grawery na szkle oraz banery reklamowe (protokół przesłuchania skarżącej z 10 kwietnia 2019 r.). Prowadzeniem agencji reklamowej zajmowała się skarżąca osobiście oraz zatrudniony przez nią stażysta/pracownik. Z zeznań skarżącej wynika, że w trakcie zwolnienia lekarskiego oraz podczas urlopu macierzyńskiego jej obowiązki wykonywał stażysta/pracownik. Zamówienia i płatności, jak również nadzór nad stażystą/pracownikiem, były wykonywane przez zainteresowanego. Dopiero w przypadku nieobecności stażysty/pracownika wszystkie obowiązki związane z prowadzeniem działalności przejmował zainteresowany. Sąd w pełni podziela i przyjmuje za swój pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2021 r. (sygn. akt I USKP 32/21), zgodnie z którym współpracą w rozumieniu u.s.u.s. nie są okazjonalnie podejmowane czynności zajmujące nikłą ilość czasu, takie jak wystawianie faktur, porządkowanie dokumentacji czy wykonywanie innych prostych czynności biurowych. Aprobując ten pogląd, warto wskazać, że do takich niekluczowych dla danej działalności prac należy co do zasady zaliczyć kwestie dotyczące podstawowej sprawozdawczości wynikającej z obowiązków publicznoprawnych, zwłaszcza w firmach dotychczas jednoosobowych, których właściciele samodzielnie dokonują tych czynności albo za opłatą, na ogół nieprzekraczającą dwustu złotych, powierzają prowadzenie księgowości wyspecjalizowanym biurom. Nie mogą być uznane za współpracę przy prowadzeniu działalności również prace niewymagające kwalifikacji czy większego doświadczenia, o drugorzędnym dla działalności charakterze. Ponadto Sąd w pełni zgadza się z poglądem wyrażonym w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie (sygn. akt III AUa 1227/19), zgodnie z którym w pojęciu współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 11 u.s.u.s. nie mieści się jakakolwiek praca na rzecz pozarolniczej działalności, lecz praca świadczona stale, w pewnym minimalnym wymiarze czasu, mająca istotny wymiar ekonomiczny i organizacyjny, która przynosi znaczną wartość dla prowadzonej działalności. Przy ocenie kwalifikacyjnej należy zatem badać łączne spełnienie takich cech, jak istotny ciężar gatunkowy działań współpracownika, stabilność, częstotliwość oraz zorganizowanie świadczonej przez niego pracy. Zdaniem Sądu, organ przede wszystkim nie zbadał, czy podejmowane przez zainteresowanego czynności podczas nieobecności skarżącej miały istotny ciężar gatunkowy (czy nie miały charakteru wtórnego), czy miały bezpośredni związek z przedmiotem działalności gospodarczej oraz czy zainteresowany poświęcał znaczący czas na ich wykonywanie. Organ ograniczył się jedynie do objęcia zainteresowanego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego za miesiące, w których wystawił fakturę lub paragon w ramach prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że działalność gospodarcza skarżącej polegała na prowadzeniu agencji reklamowej, której istotą było przede wszystkim projektowanie i tworzenie materiałów reklamowych, pieczątek oraz realizacja innych zamówień. Zdaniem Sądu, czynności takie jak wystawianie faktur i paragonów, przyjmowanie zamówień oraz sprawowanie doraźnego nadzoru nad pracownikiem miały charakter wtórny i nie były bezpośrednio związane z głównym przedmiotem działalności gospodarczej skarżącej. Z zeznań skarżącej wynika jednoznacznie, że w przypadku jej nieobecności obowiązki były wykonywane przez stażystę/pracownika, natomiast zainteresowany w takim przypadku zajmował się wystawianiem faktur, paragonów oraz przyjmowaniem zamówień. Ponadto, zainteresowany sprawował osobisty lub telefoniczny nadzór nad pracownikiem firmy. Dopiero w sytuacji, gdy zarówno skarżąca, jak i stażysta/pracownik byli nieobecni, zainteresowany przejmował wszystkie obowiązki związane z prowadzeniem działalności. Zatem, gdyby organ ustalił, że zainteresowany został uznany za osobę współpracującą ze skarżącą (tj. współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą), mógłby on zostać objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jedynie w okresie, gdy zarówno skarżąca, jak i stażysta/pracownik byli nieobecni. Z materiału dowodowego ani z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ, ustalając okres objęcia zainteresowanego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, wziął pod uwagę nieobecność zarówno skarżącej, jak i stażysty/pracownika. Treść zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ objął zainteresowanego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego w miesiącach, w których wystawił on faktury w ramach działalności prowadzonej przez skarżącą. Ponadto, organ stwierdził, że pomoc zainteresowanego przy prowadzonej przez jego żonę działalności gospodarczej podczas jej nieobecności nie miała incydentalnego charakteru. Świadczy o tym zastępowanie przez zainteresowanego pracownika podczas jego nieobecności, a wykazywane obroty wskazują na chęć osiągnięcia zysku (str. 7-8 zaskarżonej decyzji). Sąd zwraca uwagę, że w zaskarżonej decyzji organ co prawda przywołał wyjaśnienia skarżącej zawarte w piśmie z 5 czerwca 2019 r., jednak zupełnie się do nich nie odniósł. Przede wszystkim nie odniósł się do twierdzenia skarżącej, że podczas jej nieobecności firma była nieczynna przez większą część czasu, otwierana jedynie po wcześniejszym telefonicznym umówieniu klienta. Ponadto skarżąca wskazała, że zainteresowany pomagał przy obsłudze i wystawianiu dokumentów sprzedaży bądź zamówieniu towaru. Zdaniem skarżącej trwało to zaledwie godzinę lub dwie i nie było systematyczne – raczej raz, dwa czy trzy razy w tygodniu, o czym świadczy liczba wystawionych w tamtym okresie paragonów i faktur. W ocenie Sądu organ powinien odnieść się do tych twierdzeń, gdyż przynajmniej częściowo są one zgodne z zebranym materiałem dowodowym (tj. wystawionymi fakturami oraz protokołem przesłuchania skarżącej z 10 kwietnia 2019 r.). Organ powinien zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. wskazać, które fakty uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł, a którym odmówił wiarygodności. Na marginesie, Sąd zwraca uwagę, że choć łączna liczba wystawionych przez zainteresowanego faktur może wydawać się znacząca, to w kontekście czasu, w jakim zostały one wystawione, średnio przypadają dwie faktury na każde trzy dni robocze. Zdaniem Sądu, organ nie dokonał oceny, czy praca zainteresowanego w ramach działalności gospodarczej skarżącej miała istotne znaczenie ekonomiczne i organizacyjne oraz czy przynosiła znaczną wartość dla skarżącej (np. dochód, zysk). W szczególności, organ nie zbadał, czy znaczenie gospodarcze (wartość) pracy zainteresowanego stanowiło istotne źródło dochodów w porównaniu z innymi źródłami (zob. także wyrok WSA w Warszawie z 3 października 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 837/22). Organ ograniczył się jedynie do sprawdzenia, czy działania zainteresowanego generowały jakiekolwiek dochody. Sąd podziela i przyjmuje za własny pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2022 r. (sygn. akt I USKP 76/21), zgodnie z którym współpraca wiąże się również z cechą stałości, rozumianą jako stabilność ekonomiczno-zawodowa osoby współpracującej. Nie chodzi zatem o pomoc i wsparcie tymczasowe, wymuszone sytuacją życiową (np. dłuższa choroba, ciąża, okres bezpośrednio po urodzeniu dziecka w przypadku kobiety prowadzącej działalność gospodarczą). Zgodnie z tezą zawartą w wyroku Sądu Najwyższego z 6 marca 2019 r. (sygn. akt UK 508/17), pomoc udzielana przez małżonka w prowadzonej przez drugiego małżonka działalności gospodarczej zasadniczo nie stanowi współpracy i jako taka nie powoduje obowiązku ubezpieczenia społecznego. Z kolei, zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego z 17 marca 2021 r. (sygn. akt II USKP 30/21), pomoc małżonka może mieć charakter awaryjny, incydentalny, gdy wyręczając małżonka-przedsiębiorcę, działa niejako 'w zastępstwie' tego przedsiębiorcy, ale może również polegać na innego rodzaju aktywności na rzecz prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 20 maja 2008 r., II UK 286/07). Małżonkowie mają zatem nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek wzajemnej pomocy. Świadczenie pomocy małżonkowi, który prowadzi działalność gospodarczą, nie może być poczytywane jako zarzut. Istotne jest jednak wytyczenie granicy pomocy dozwolonej prawem, której naruszenie skutkować będzie uznaniem współpracy - w rozumieniu art. 8 ust. 11 ustawy systemowej - przy działalności gospodarczej prowadzonej przez współmałżonka (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 18 maja 2017 r., I UK 215/16). Zdaniem Sądu, pomoc małżonka przy prowadzeniu działalności gospodarczej w sytuacji choroby lub urlopu macierzyńskiego nie może być traktowana jako współpraca przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 8 ust. 11 u.s.u.s., chyba że jej zakres miałby na tyle istotne znaczenie ekonomiczne, że uzasadniałoby to takie uznanie. Sąd w składzie rozpatrującym sprawę uznał kontrolę rozstrzygnięcia w zakresie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze za przedwczesną. Ponownie rozpatrując sprawę, organ, mając na uwadze ocenę prawną zawartą w tym wyroku, winien: 1. ustalić na podstawie odpowiedniego materiału dowodowego, czy działania podejmowane przez zainteresowanego w ramach działalności skarżącej miały miejsce w okresie choroby lub urlopu macierzyńskiego skarżącej; 2. ustalić i ocenić, czy wymiar podejmowanych przez zainteresowanego działań, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, miał na tyle istotne znaczenie, że uzasadniałby zakwalifikowanie go jako osoby współpracującej w rozumieniu art. 8 ust. 11 u.s.u.s.; 3. w przypadku takiego uznania, dokładnie określić czas podejmowanych przez zainteresowanego czynności oraz, wydając decyzję stwierdzającą objęcie zainteresowanego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, zawrzeć wszystkie wymagania, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.; 4. w przypadku braku odpowiednich dowodów lub braku stwierdzenia istotnego znaczenia działań zainteresowanego, umorzyć postępowanie. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z 5 lipca 2019 r. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), zasądzając od Prezesa NFZ na rzecz skarżących kwotę 480 zł – wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym.