Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 901/25

Wyrok WSA w Warszawie z 6 listopada 2025 r., VI SA/Wa 901/25 – radcowie prawni i aplikanci radcowscy

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
6 listopada 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców prawnych oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości ("organ", "Minister"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 499; dalej: "u.r.p."), po rozpatrzeniu odwołania M. M. ("Skarżący", "Strona"), utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych ("Prezydium KRRP") z dnia [...] września 2024 r. nr [...], utrzymującą w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] ("Rada OIRP w [...]") z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...], w przedmiocie odmowy wpisu Skarżącego na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 11 października 2023 r. Strona złożyła wniosek o wpis na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę OIRP w [...], z powołaniem się na przesłankę z art. 25 ust. 1 pkt 3 u.r.p. Do wniosku załączyła wymagane dokumenty, w tym świadectwo pracy, wydane w dniu 4 października 2021 r. przez Prokuraturę Okręgową w [...], zaświadczenie o niefigurowaniu w Krajowym Rejestrze Karnym z dnia 9 października 2024 r., oświadczenia dotyczące postępowań karnych i dyscyplinarnych, dyplom złożenia egzaminu prokuratorskiego w 2004 r. Na wezwanie Rady OIRP w [...] do uzupełnienia wniosku, Skarżący - przy piśmie z dnia 31 października 2023 r. - przedłożył dodatkowe dokumenty, tj. odpis wyroku Sądu Najwyższego z uzasadnieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. sygn. akt [...], odpis wyroku Sądu Rejonowego w [...] z uzasadnieniem z dnia [...] marca 2021 r. sygn. akt [...], informację o postępowaniu dyscyplinarnym, które toczyło się wobec niego przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym Prokuratora Generalnego dla [...] okręgu regionalnego o sygn. [...]. Uchwałą z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] Rada OIRP w [...] odmówiła Skarżącemu wpisu na listę radców prawnych, uznając, że nie spełnia on wymogu dawania rękojmi prawidłowego wykonywania w przyszłości zawodu radcy prawnego, a co za tym idzie, nie spełnia przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. Wpływ na taką ocenę Strony miał fakt popełnienia przez nią poważnego czynu zabronionego, polegającego na prowadzeniu w ruchu lądowym pojazdu mechanicznego, będąc w stanie nietrzeźwości, posiadając stężenie alkoholu we krwi nie mniejsze niż 2,1 promila, i za który czyn została skazana prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2021 r., sygn. akt [...]. Skazanie w przedmiotowej sprawie uległo zatarciu. Rada OIRP w [...] uznała jednak, że zatarcie skazania nie wpływa na ocenę nieskazitelności charakteru Strony. Następnie uchwałą z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] Prezydium KRRP uwzględniło odwołanie Strony i uchyliło uchwałę Rady OIRP w [...] z [...] grudnia 2023 r. nr [...] i przekazało sprawę Radzie OIRP w [...] do ponownego rozpoznania. Kasatoryjne rozstrzygnięcie Prezydium KRRP podyktowane było istotnym naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie brakiem skutecznego doręczenia zaskarżonej uchwały Stronie, co spowodowało, że uchwała ta nie weszła do obrotu prawnego i nie mogła wywoływać skutków prawnych. Uchwałą z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] Rada OIRP w [...] podjęła ponownie uchwałę o odmowie wpisu Skarżącego na listę radców prawnych. Uznano, że nie spełnia on przesłanki z art. 24 ust 1 pkt 5 u.r.p., tj. swoim dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Ponadto Rada OIRP w [...] dodatkowo wzięła pod uwagę, że wnioskujący o wpis na listę radców prawnych, w chwili popełnienia przestępstwa zajmował stanowisko prokuratora, funkcjonariusza publicznego, którego zadaniem jest strzeżenie praworządności i czuwanie nad ściganiem przestępstw, a co za tym idzie, wymogi w zakresie przestrzegania prawa, stawiane osobom na takich stanowiskach, są wyższe aniżeli wymagane od przeciętnego obywatela. Uchwałą z dnia [...] września 2024 r. nr [...], Prezydium KRRP nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania Skarżącego i utrzymało w mocy uchwałę Rady OIRP w [...] z dnia [...] lipca 2024 r. uznając, że nie zasługuje ono na uwzględnienie, gdyż Strona nie spełnia wszystkich przesłanek, od których ustawa uzależnia wpis na listę radców prawnych. Rozpoznając odwołanie od ww. uchwały Minister w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że organy samorządu radcowskiego, rozstrzygając sprawę wniosku o dokonanie wpisu na listę radców prawnych, oceniają na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy ubiegający się o wpis kandydat do zawodu radcy prawnego spełnia wszystkie przesłanki z art 24 § 1 pkt 1, 3-6 u.r.p. Każda z przesłanek ustawowych, wymieniona w art. 24 ust. 1 u.r.p., jest niezależna oraz równorzędna i tylko łączne ich spełnienie czyni wpis na listę radców prawnych możliwym. Organ podniósł, że wobec spełnienia przez Skarżącego przesłanek z art. 24 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 6 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 3 u.r.p., istotnym było ustalenie czy daje on rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Badanie rękojmi nie jest weryfikowane jedynie w oparciu o przedstawione przez ubiegającego się o wpis dokumenty. To przesłanka o charakterze prognostycznym, stanowiąca uzasadnione przekonanie, że kandydat sprosta obowiązkom prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Jest to także klauzula generalna, uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie, że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego, w tym wypadku radcy prawnego, będzie wykonywany odpowiednio. Minister zaznaczył, że utrwalone orzecznictwo sądowo - administracyjne, jako cechy nieskazitelności charakteru wskazuje szlachetność, prawość, uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, odpowiedzialność za własne czyny i słowa, odwagę cywilną, czyli cechy wartościujące kandydata w sferze etyczno-moralnej. Oznacza to także pełną wiarygodność kandydata i brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających tę cechę. Wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę radców prawnych do czasu wpisania na tę listę, które odpowiadając ocenom moralnym i etycznym, gwarantuje właściwe wykonywanie zawodu radcy prawnego. Badając istnienie przesłanek ustawowych uprawniony organ odnosi się do całokształtu okoliczności sprawy, jednak nawet jednorazowe zachowanie może podważyć wiarygodność oraz nieskazitelny charakter osoby, od której cech tych właściwa ustawa wymaga. W ocenie Ministra w niniejszej sprawie organy samorządu radcowskiego prawidłowo wykazały, że Skarżący nie spełnia wymaganej przesłanki do wpisu na listę radców prawnych z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. Główną przyczyną uzasadniającą odmowę wpisu na listę radców prawnych stanowiło zachowanie, jakiego dopuścił się Skarżący w dniu 21 grudnia 2019 r. w [...] przy ul. [...] w województwie [...] prowadząc w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki [...] numer rejestracyjny [...], będąc w stanie nietrzeźwości posiadając stężenie nie mniejsze niż 2,1 promila alkoholu we krwi. Za zachowanie to, wyczerpujące znamiona przestępstwa z art 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383 ze zm.; dalej: "k.k."), Skarżący został skazany przez sąd karny. Skazanie w przedmiotowej sprawie uległo zatarciu. W związku z dopuszczeniem się zachowania opisanego powyżej, wobec Strony jako prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] prowadzone było również postępowanie dyscyplinarne, w wyniku którego, na podstawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia [...] sierpnia 2021 r., sygn. akt [...], został on wydalony ze służby prokuratorskiej. Jakkolwiek fakt skazania, w związku z usunięciem wzmianki o nim z rejestru, nie został ujawniony w informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego, to nie można z tego wywodzić, że okoliczności i zachowania będące przedmiotem postępowania nie miały miejsca i nie mogą być poddawane ocenie przez pryzmat zasad etycznych i moralnych. Organ zważył, że dla oceny postawy etyczno-moralnej nie ma znaczenia fakt przedawnienia czy zatarcia kary, ponieważ uznanie ukarania za niebyłe nie uniemożliwia dokonania oceny tych faktów pod kątem nieskazitelności charakteru i dotychczasowego zachowania dającego rękojmię należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Minister w pełni podzielił ocenę Prezydium KRRP oraz Rady OIRP w [...] odnośnie oceny Strony odnoszącej się do rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego oraz uznał, że organy samorządu radców prawnych zasadnie odmówiły jej wpisu na listę radców prawnych, dokonując w tej kwestii wyczerpujących i prawidłowych ustaleń faktycznych oraz wszechstronnej i obiektywnej oceny dowodów w kontekście spełnienia ustawowych wymogów dotyczących wpisu na listę radców prawnych. Zdaniem organu, ochrona interesu publicznego nakłada na organy samorządowe i Ministra obowiązek odmawiania wpisu na listę radców prawnych osoby, która nie spełnia wymogów określonych w ustawie. Minister wskazał przy tym, że obowiązujący obecnie przepis art. 65 ust. 2 u.r.p., w przypadku orzeczenia wobec radcy prawnego kary pozbawienia prawa do wykonywania zawodu pociąga za sobą skreślenie z listy radców prawnych bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę radców prawnych przez okres 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Posiłkując się wskazaną instytucją kary pozbawienia prawa wykonywania zawodu radcy prawnego, wobec orzeczenia prawomocnym orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego kary wydalenia ze służby prokuratorskiej, Minister stwierdził, że okres, jaki upłynął od uprawomocnienia się ww. orzeczenia, jest jeszcze niewystarczający, aby uznać, że Skarżący wykonując zawód radcy prawnego będzie gwarantował wiarygodność, uczciwość i odpowiedzialność przy podejmowanych czynnościach. Mając na względzie ww. zachowanie Strony - w ocenie organu - brak jest gwarancji, że będzie ona w sposób właściwy wykonywała inny zawód zaufania publicznego, jakim jest zawód radcy prawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 7 k.p.a. w zw. z art. art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności sprawy i zaniechanie poczynienia wyczerpujących i prawidłowych ustaleń faktycznych oraz wszechstronnej i obiektywnej oceny dowodów, wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegające na utrzymaniu w mocy uchwały Prezydium KRRP z dnia [...] września 2024 r nr [...] utrzymującej w mocy uchwałę Rady OIRP w [...] z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] odmawiającej wpisu na listę radców prawnych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga w tej sprawie podlega oddaleniu. Kontroli sądowej została poddana decyzja Ministra Sprawiedliwości ("Minister"), w której utrzymano w mocy uchwałę Prezydium KRRP oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwałę Rady OIRP w [...] w sprawie odmowy wpisu Skarżącego na listę radców prawnych. Z uwagi na motywy zaskarżonej decyzji oraz zarzuty skargi wskazać należy, że kluczowe znaczenie ma w tej sprawie rozumienie pojęć nieskazitelnego charakteru oraz rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego zawartych w art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. ("Na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego"). Pojęcia te jako niedookreślone, były wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. Odwołując się zatem do ugruntowanego już w tej kwestii w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, należy wskazać, że przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego należy rozumieć zespół cech charakteru i zachowań w sferze zawodowej i prywatnej składających się na etyczno-moralny wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność (podobnie: wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 447/16 oraz wyrok NSA z dnia 2 września 2015 r. sygn. akt II GSK 1840/14; te i dalej powoływane orzeczenia NSA dostępne w Internecie w CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie budzi też zasadniczych wątpliwości ocena, że dwa elementy stanowiące warunki wpisu na listę radców prawnych, o których stanowi przepis, a więc nieskazitelny charakter i rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu należy traktować jako elementy ze sobą powiązane, w wyniku czego brak cech składających się na pojęcie nieskazitelnego charakteru takich jak m.in. prawość, uczciwość, rzetelność czy odpowiedzialność za własne słowa i czyny rzutować musi na rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Wyrażenie ustawowe dotychczasowe zachowanie oznacza zaś zachowanie - postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę radców prawnych - do czasu wpisania na tę listę i to takie zachowanie/postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantujące właściwe wykonywanie zawodu radcy prawnego (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 725/00). Niewątpliwie ocena ta dokonuje się na przestrzeni czasowej dotychczasowego życia kandydata aż do dnia złożenia przez niego wniosku o wpis (np. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt II GSK 324/09). Z uzasadnienia postawionego w skardze zarzutu naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. (w powiązaniu z art. 7 k.p.a.) nie wynika, aby Skarżący rozumiał omówione wyżej pojęcia odmiennie. Skarżący kwestionuje natomiast wzięcie pod uwagę tylko jego negatywnego zachowania i brak poświęcenia dostatecznej uwagi dotychczasowej jego postawie jako kandydata do wpisu na listę radców prawnych. Zdaniem Skarżącego w całokształcie okoliczności sprawy nie było bowiem podstaw do oceny, że nie daje on rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. W tym miejscu wskazać należy, jaka była podstawa oceny, że Skarżący nie spełnia kryteriów wynikających z art. art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. Otóż, Minister, a wcześniej organy samorządu radcowskiego, oceniając negatywnie dotychczasową postawę/zachowanie Skarżącego, za okoliczności przemawiające za brakiem nieskazitelności charakteru - a w konsekwencji za brakiem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego - uznał jego zachowanie stanowiące przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. (tj. prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości), które skutkowało skazaniem w postępowaniu karnym i wszczęciem postępowania dyscyplinarnego zakończonego wydaleniem Skarżącego ze służby prokuratorskiej. Minister podkreślił, że zachowanie to miało miejsce w grudniu 2019 r. kiedy Skarżący był czynnym prokuratorem i mimo tego nie dał przykładu osoby, która powinna stać na straży przestrzegania przepisów prawa i od której można wymagać w znacznie większym stopniu przestrzegania obowiązujących reguł niż od osoby niezwiązanej z wymiarem sprawiedliwości. Skarżący prezentuje inne podejście do oceny czynu popełnionego w dniu 21 grudnia 2019 r. Wskazuje, że zdarzenie polegające na prowadzeniu przez niego w stanie nietrzeźwości samochodu osobowego było zdarzeniem incydentalnym i nie miało związku z wykonywaną przez Skarżącego w tamtym czasie pracą w Prokuraturze. Nie nosiło znamion - przykładowo - przestępstwa przekroczenia uprawnień bądź niedopełnienia ciążących na nim jako funkcjonariuszu publicznym obowiązków, nie realizowało znamion przestępstw przeciwko dokumentom, przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, przestępstw korupcyjnych, jak również innych, których skutkiem może być orzeczenie przez sąd zakazu wykonywania zawodu związanego ze stosowaniem prawa. W jego ocenie takie właśnie zachowania podważają wiarygodność i rzetelność kandydata na radcę prawnego, świadczą o sprzeniewierzeniu się elementarnym zasadom wykonywania zawodu zaufania publicznego, nawet pomimo zatarcia skazania. Sąd orzekający nie podziela ww. stanowiska Skarżącego, w pełni zaś zgadza się z organem co do etyczno - moralnych wymagań i oczekiwań wobec Skarżącego z jednej strony - jako byłego prokuratora, z drugiej zaś strony - jako kandydata do zawodu radcy prawnego. Należy zauważyć, że w tej sprawie brak jakiegokolwiek uzasadnienia dla czynienia dodatkowych ustaleń/ocen w zakresie charakteru/rodzaju popełnionego przestępstwa przez Skarżącego. Prawnie doniosły jest sam fakt umyślnego naruszenia przez Skarżącego obowiązującego porządku prawnego. Ten fakt jest zaś bezsporny, potwierdzony wyrokami sądu karnego (w dwóch instancjach) oraz sądu dyscyplinarnego. Sąd Najwyższy uznał bowiem czyn Skarżącego za przewinienie służbowe (dyscyplinarne), stanowiące oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa (tj. art. 137 § 1 Prawa o prokuraturze) oraz wymierzył mu najwyższą karę dyscyplinarną polegającą na wydaleniu ze służby prokuratorskiej. Zastrzeżenia Skarżącego co do statusu Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego są w tej sprawie bez znaczenia. Bowiem to nie samo wydanie wobec Skarżącego wyroków w postępowaniu karnym i dyscyplinarnym zaważyło na wyniku kontrolowanej przez Sąd sprawy, lecz motywujące te postępowania fakty, czyli dopuszczenie się czynu skutkującego wydaleniem go ze służby prokuratorskiej i równocześnie wyczerpującego znamiona przestępstwa popełnionego z winy umyślnej. Na podstawie całokształtu dowodów znane są także okoliczności popełnienia przez Skarżącego przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. W uzasadnieniach wydanych wobec Skarżącego wyroków szczegółowo odtworzono przebieg zdarzeń w dniu 21 grudnia 2019 r. Opisano także zachowanie Skarżącego przy zatrzymaniu uzasadniające zastosowanie wobec niego chwytów obezwładniających i założenie kajdanek na ręce trzymane z tyłu. Sąd podkreśla, że zawód radcy prawnego wiąże się ze szczególną rolą, jaką pełnią osoby wykonujące zawody zaufania publicznego. Osoba wykonująca zawód zaufania publicznego musi pozostawać poza jakimikolwiek wątpliwościami (podejrzeniami) odnośnie jej postawy (stosunku) wobec porządku prawnego, w tym w szczególności, obowiązujących w tym porządku prawnym norm nakazu (zakazu). Nawet jednorazowe ich naruszenie daje podstawy do jednoznacznie negatywnej oceny tego rodzaju zachowania, a skoro tak, to stwierdzić należy, że sytuacja tego rodzaju nie może pozostawać bez wpływu na ocenę, że kandydat na radcę prawnego, z udziałem którego sytuacja taka wystąpiła nie spełnia określonej przepisem art. 24 ust. 1 pkt 5 u.p.r. przesłanki nieskazitelnego charakteru i nienagannego dotychczasowego zachowania, a w konsekwencji, że nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, jako zawodu zaufania publicznego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 października 2020 r., sygn. VI SA/Wa 925/20, LEX nr 3098262, a także wyrok tego Sądu z dnia 21 maja 2021 r., sygn. VI SA/Wa 1019/21). Do tych kwestii nawiązuje wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 27 czerwca 2017 r. (LEKAVIČIENE v. LITWA), w którym uznał on, iż odmowa wpisania na listę adwokatów skarżących, którzy zostali prawomocnie skazani za popełnienie przestępstwa, nie stanowi naruszenia prawa do poszanowania życia prywatnego i prawa do ochrony dobrego imienia z art. 8 Konwencji o prawach człowieka. Trybunał zwrócił uwagę, że dopuszczalna jest ingerencja w dobra chronione w art. 8, lecz musi ona być przewidziana przez ustawę, realizować uprawniony cel i być "konieczna w demokratycznym społeczeństwie", zgodnie z art. 8 ust. 2 Konwencji. Trybunał stwierdził, iż w omawianej sprawie wszystkie te warunki zostały spełnione ze względu na szczególnie ważną rolę, jaka spoczywa na adwokatach, jeżeli chodzi o skuteczne działanie wymiaru sprawiedliwości, a w związku z tym muszą spełniać szczególnie wysokie wymogi etyki zawodowej i nieposzlakowanej opinii. W konkluzji swego wyroku Trybunał wskazał, że zasadnie prawo krajowe wyznacza szczególnie wysokie standardy moralne zarówno dla adwokatów, jak i dla innych kluczowych uczestników procesu sprawowania wymiaru sprawiedliwości (prokuratorów, sędziów itp.). Tym samym ingerencja w ich prawo do poszanowania życia prywatnego, nie wykraczała poza to, co "konieczne w demokratycznym społeczeństwie" w celu ochrony praw innych osób i zapewnienia prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Naruszenia ich praw z art. 8 Konwencji o prawach człowieka nie było. Analogiczne stanowisko należy zając w odniesieniu do radców prawnych, którzy również winni spełniać wysokie standardy moralne jako kluczowi uczestnicy procesu sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Niewątpliwie fakt popełnienia przestępstwa podważa nieskazitelność charakteru, a także gwarantowaną dotychczasowym zachowaniem rękojmię należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, zatem prezentowanej przez Ministra Sprawiedliwości w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocenie nie można zarzucić dowolności. Wbrew zawartym w uzasadnieniu skargi wywodom organ - wydając zaskarżoną decyzję - odnotował, że Skarżący przedłożył w postępowaniu przed organami samorządu radcowskiego dokumenty przedstawiające m.in. jego aktualną działalność zawodową i społeczną oraz opinie dotyczące wzorowego pełnienia służby prokuratorskiej. Minister uznał jednak, że ww. okoliczności nie mogą wpływać korzystnie na ostateczną ocenę spełniania przesłanek do wykonywania zawodu radcy prawnego w zestawieniu z zachowaniem, którego dopuścił się Skarżący i które skutkowało postępowaniem karnym i dyscyplinarnym. Zatem organ wziął pod uwagę całokształt okoliczności związanych z właściwościami osobistymi charakteru skarżącego, pozytywnymi aspektami jego postawy, uwzględnił przy tym pozytywne opinie dołączone do akt sprawy, wskazujące na merytoryczne przygotowanie do zawodu radcy prawnego. Minister nie mógł jednak pominąć w świetle treści art. 24 ust. 1 pkt 5 u.p.r. analizy kariery zawodowej Skarżącego jako prokuratora. Analiza taka w niniejszej sprawie doprowadziła organ do wniosku, że dopuszczenie się przez Skarżącego deliktu dyscyplinarnego, którego znamiona wyczerpują jednocześnie znamiona przestępstwa popełnionego z winy umyślnej, podczas pełnienia funkcji prokuratora, rzutują na ocenę wiarygodności, odpowiedzialności i uczciwości. Swoim zachowaniem Skarżący sprzeniewierzył się bowiem podstawowym zasadom wykonywania zawodu prokuratora, wynikającym z art. 96 § 2 Prawa o prokuraturze, który nakazuje prokuratorowi w służbie i poza służbą strzec powagi sprawowanego urzędu i unikać wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności prokuratora (...). Zatem, wbrew temu, co podkreśla się w skardze, zostały wzięte w sprawie zarówno pozytywne, jak i negatywne aspekty dotychczasowej postawy kandydata, jednak wyważając ich znaczenie, dla całokształtu oceny przeważający był aspekt negatywny. Inną sprawą jest prawo Skarżącego do odbudowy dobrego imienia. Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odmówił Skarżącemu możliwości odbudowy zaufania i wiarygodności. Organ nie uznał bowiem, że stwierdzony fakt z życia Skarżącego rzutujący na jego kwalifikacje etyczno- moralne do wykonywania zawodu radcy prawnego determinuje na zawsze brak spełnienia przesłanki nieskazitelnego charakteru. W omawianym zakresie organ posłużył się pomocniczo normą zawartą w art. 65 ust. 2 u.r.p. dla uzasadnienia stanowiska, że okres, jaki w niniejszej sprawie upłynął od uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego, jest niewystarczający dla stwierdzenia, czy wnioskodawca, mimo popełnienia czynu - karalnego i dyscyplinarnego, posiada rękojmię do wykonywania zawodu radcy prawnego. Organ zwrócił uwagę, że przesłanka ta ma charakter dynamiczny, kształtowany z upływem czasu. Chronologicznie rzecz przedstawiając należy wskazać, że Skarżący w dniu 11 października 2023 r. złożył do Rady OIRP w [...] wniosek o wpis na listę radców prawnych na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 u.r.p. Przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. dopuścił się zaś w dniu 21 grudnia 2019 r. Skazany został wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2021 r., sygn. akt [...]. Wyrok ten został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w [...] z dnia [...] września 2021 r., sygn. akt [...]. W postanowieniu Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r., sygn. akt [...], dokonano zmiany sposobu wykonywania środka karnego. Na podstawie zaś wyroku Sądu Najwyższego z dnia [...] sierpnia 2021 r., sygn. akt [...], Skarżący został wydalony ze służby prokuratorskiej. W oświadczeniu z dnia 11 października 2023 r. Skarżący wskazał, że skazanie przez sąd karny uległo zatarciu z dniem 21 grudnia 2022 r. Także zdaniem Sądu od wydalenia Skarżącego ze służby prokuratorskiej do złożenia wniosku o wpis na listę radców prawnych upłynął zbyt krótki okres. Okoliczności uzasadniające nałożenie ww. kary dyscyplinarnej nadal istnieją jako fakt społeczny i oddziałują na ocenę Skarżącego w zakresie przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. Sąd przy tym zauważa, że nie jest celowe ani możliwe ścisłe określenie czasu, którego upływ jest konieczny dla przyjęcia, że doszło do odbudowy wizerunku osoby ubiegającej się o wpis na listę radców prawnych. Różne bowiem mogą być przyczyny, które legły u podstaw utraty nieskazitelnego charakteru, zaś odbudowa dobrego imienia w znacznej części zależy również od postawy osoby zainteresowanej i nie następuje jedynie na skutek upływu czasu. W każdej zatem sprawie okres ten może być różny i wymaga indywidulanej oceny. Na gruncie rozpatrywanej sprawy Sąd podziela ocenę, że wskazany okres nie był wystarczający dla uznania, że Skarżący odzyskał dobre imię i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Tak więc, zdaniem Sądu, Minister prawidłowo ustalił stan faktyczny niezbędny do wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący zaś - poza polemiką z okolicznościami wynikającymi z akt sprawy - nie zakwestionował skutecznie zgromadzonych przez organy dowodów, ani okoliczności z nich wynikających. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - oddalił skargę.

Informacje o sprawie

Data wpływu
17 marca 2025
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Sędziowie
Aneta Lemiesz /sprawozdawca/ Sławomir Kozik Urszula Wilk /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny