VI SA/Wa 87/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska Protokolant spec. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na pismo Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia kuratora w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewypełnienie przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego obowiązku informacyjnego postanawia odrzucić skargę

T. S. zastępowany przez kuratora R. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na akt organu: pismo z [...] listopada 2021r. nr [...] o przyznaniu kuratorowi R. R. wynagrodzenia w kwocie 288 zł z tytułu pełnienia funkcji kuratora w postępowaniu administracyjnym przed Prezesem UKE. Prezes UKE wnosił o oddalenie skargi, a na rozprawie przed Sadem o odrzucenie skargi, podnosząc brak legitymacji czynnej skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga wniesiona przez T. S. podlega odrzuceniu. R. R. – obecnie radca prawny, a poprzednio aplikant radcowski postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. Wydział III Rodzinny i Nieletnich z 18 czerwca 2016r. w sprawie [...], na wniosek Prezesa UKE, został ustanowiony kuratorem dla nieobecnego T.S. w sprawie postępowania administracyjnego przed Prezesem UKE w sprawie nałożenia na T.S. kary pienięznej. W konsekwencji tego postanowienia Prezes UKE wydał 26 czerwca 2018r. decyzję o nałożeniu na T.S. karę pieniężną. Decyzja ta została doręczona kuratorowi. Kurator złożył w imieniu nieobecnej strony odwołanie do Sądu Okręgowego w W. Sądu Ochrony konkurencji i Konsumentów, w którym m.in. domagał się przyznania mu wynagrodzenia i zwrotu wydatków. Wyrokiem z dnia 27 lipca 2021r. sygn. akt [...] ww. Sąd m.in. odrzucił odwołanie T.S. w części odnoszącej się do wynagrodzenia kuratora wskazując, że został on ustanowiony kuratorem dla osoby nieobecnej w postępowaniu administracyjnym, a nie przed Sądem. Należy dodać, że wyznaczenie przez sąd przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego na wniosek organu administracyjnego zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. następuje na podstawie art. 184 k.r.o. Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie poglądu, przyznanie wynagrodzenia kuratorowi ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 k.p.a. należy dokonać w drodze aktu z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, innego niż decyzja lub postanowienie - o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – (wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3193/19 LEX nr 3220995). Po złożeniu [...] sierpnia 2021r., na wezwanie organu, zestawienia spraw dokonanych przez kuratora wraz ze spisem kosztów, pismem z [...] listopada 2021r. nr [...] organ przyznał kuratorowi R.R.wynagrodzenie w kwocie 288 zł z tytułu pełnienia funkcji kuratora w postępowaniu administracyjnym przed Prezesem UKE. Przyznanie kosztów wynagrodzenia kuratorowi w postępowaniu administracyjnym nastąpiło zatem na skutek wniosku R.R., który wraz z zestawieniem kosztów złożył – w innej sprawie – skargę na bezczynność organu. Innymi słowy, akt o przyznaniu wynagrodzenia kuratora został wydany na rzecz R.R. – kuratora. Jak wynika ze stanowiska zajętego w orzecznictwie, "rozstrzygnięcie wniosku przedstawiciela strony ustanowionego na podstawie art. 34 § 1 kpa o przyznanie mu wynagrodzenia nie jest aktem wydanym w trybie postępowania administracyjnego. Dotyczy ono bowiem relacji między organem i osobą trzecią, mającą funkcję jedynie pomocniczą w administracyjnym postępowaniu zasadniczym, prowadzącym do wydania decyzji. Rozstrzygnięcie to nie ma wpływu na prawa stron postępowania administracyjnego i nie dotyczy stosunku prawnego będącego jego przedmiotem. Zwrócić należy uwagę, że w sytuacji, gdy ustawodawca zamierzał działaniom organu w stosunku do podmiotów nie będących stronami postępowania administracyjnego nadać formę procesową postanowienia, to dał wyraz swej woli w jednoznacznie brzmiącym przepisie (np. w art. 88 § 1 kpa dotyczącym ukarania grzywną świadka lub biegłego). Przepisu takiego brak w odniesieniu do osoby przedstawiciela wyznaczonego na podstawie art. 34 § 1 kpa." Utrwalony w orzecznictwie jest pogląd, że przyznanie wynagrodzenia przedstawicielowi strony ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 kpa stanowi akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa. ( v. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2636/12, LEX nr 1529034). Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z 19 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2108/13, że przyznanie wynagrodzenia przedstawicielowi strony, ustanowionemu w trybie art. 34 § 1 kpa stanowi akt z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa, inny niż decyzja lub postanowienie. Dopiero takie założenie powoduje, że przedstawiciel taki uzyska możliwość obrony swych praw w drodze skargi do sądu administracyjnego. (v. LEX nr 1528998). Obowiązujące przepisy nie dają podstawy do wydania decyzji lub postanowienia w przedmiocie przyznania wynagrodzenia przedstawicielowi strony ustanowionemu na podstawie art. 34 § 1 kpa. Przedstawiciel ten jest podmiotem niepodporządkowanym służbowo i organizacyjnie organowi administracji, zaś jego rolą jest ochrona interesów strony. Mandat swój czerpie z orzeczenia sądu powszechnego, wskazującego go jako przedstawiciela strony. Jego uprawnienie do uzyskania wynagrodzenia jest nierozerwalnie związane z wykonywaniem powierzonych mu zadań, a zatem rozstrzygnięcie w tym przedmiocie pozostaje w zakresie administracji publicznej. Uprawnienie to wynika z przepisów prawa. Z dokonanej wyżej wykładni przepisów wynika jednoznacznie, że uprawnionym do złożenia wniosku o wynagrodzenie kuratora ustanowionego dla nieobecnej strony jest ten kurator, czyli w niniejszej sprawie R.R.. Skoro miał legitymację do złożenia wniosku, to oznacza także jego interes prawny do wniesienia skargi. Tymczasem skargę w niniejszej sprawie wniósł T.S., będący stroną w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu, T.S. nie posiada legitymacji do wniesienia skargi, zatem skarga przez niego wniesiona podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Według § 2, uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Z przytoczonego przepisu art. 50 § 1 p.p.s.a. wynika, że legitymację do złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego oparto na kryterium interesu prawnego. To zaś oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Oznacza to, że zaskarżony do sądu akt lub czynność, ale także bezczynność lub przewlekłość postępowania, może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej skarżącego, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Do "innych przyczyn" niedopuszczalności należy m.in. wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot, tzn. taki, który nie posiada legitymacji procesowej. Dotyczy to podmiotu, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest legitymowany do jej wniesienia. Skoro to T.S. zaskarżył do sądu administracyjnego akt o przyznaniu wynagrodzenia kuratorowi, to oznacza, że nie ma on interesu prawnego, bowiem zaskarżony do sądu akt nie dotyczy własnej sprawy administracyjnej skarżącego. Z tych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd skargę odrzucił, jak w postanowieniu.