VI SA/Wa 854/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu M. D. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF) skarżący M. D. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką oraz niepełnosprawną ośmioletnią córką. Jako swoje miesięczne dochody wskazał 150 zł brutto z tytułu umowy zlecenia oraz 400 zł z tytułu umowy o transport niepełnosprawnego dziecka. Natomiast żona skarżącego z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości 2.000 zł brutto miesięcznie. Skarżący oświadczył, że kary nakładane na niego przez Inspektora Transportu Drogowego zmusiły go do zawieszania działalności gospodarczej (taksówka osobowa). Wskazał również, iż zarówno on, jak i żadna z osób pozostających w nim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada żadnego majątku. Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem referendarza sądowego z [...] lipca 2014 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: 1. wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, 2. kopii zeznań podatkowych skarżącego i jego małżonki za rok 2013 (ewentualnie zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w ubiegłym roku), 3. dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z tytułu umowy zlecenia oraz umowy o transport niepełnosprawnego dziecka, 4. dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 formularza wysokość otrzymywanego przez żonę skarżącego wynagrodzenia, (np. zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, wydruk z rachunku bankowego zawierający wysokość wynagrodzenia, kopię aktualnej umowy o pracę), 5. wyliczenia obejmującego niezbędne miesięczne wydatki ponoszone przez skarżącego, jego żonę i córkę. Powyższe wezwanie skarżący odebrał osobiście [...] lipca 2014 r. i dotychczas go nie wykonał. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów i informacji, nie można stwierdzić, iż M. D. nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.