Sygnatura
VI SA/Wa 85/22
Wyrok WSA w Warszawie z 30 marca 2022 r., VI SA/Wa 85/22 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 30 marca 2022
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi "F." Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej "F." Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. kwotę 4 067 (cztery tysiące sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
F. sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w W. (dalej też jako "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej też jako "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji" lub "SKO") z dnia [...] listopada 2021 roku nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. (dalej też jako "organ I instancji" lub "Prezydent") z dnia [...] maja 2018 roku nr [...], wymierzającą Skarżącej karę pieniężną w wysokości piętnastu tysięcy złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 127 § 1 i § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwanej dalej "k.p.a."), art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 140aa, art. 140ab, art. 140ac ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.– zwanej dalej "p.r.d."). Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: W dniu 2 lutego 2018 r. na drodze powiatowej ([...] w rej nr [...]) funkcjonariusz Policji zatrzymał do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...]. W związku z przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wymiarowo - wagowych funkcjonariusz doprowadził pojazd na stanowisko kontrolne zlokalizowane przy [...] 42 w W. i przekazał kontrolerom Wydziału Kontroli Pasa Drogowego Zarządu Dróg Miejskich wraz z dowodem rejestracyjnym, wypisem z licencji przewoźnika drogowego oraz prawem jazdy kierowcy celem dokonania dalszej kontroli. Na stanowisku kontrolnym zmierzono wymiary i wagę pojazdu oraz naciski na poszczególne osie. W związku z ustaleniami kontroli, Prezydent W., decyzją z dnia [...] maja 2018 roku wymierzył Skarżącej karę pieniężną w wysokości piętnastu tysięcy złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Organ I instancji ustalił, że nacisk na trzecią oś wynosił 13,20 tony, zatem przekraczał wartość dopuszczalną (8 ton) o 65%; nacisk na czwartą oś wynosił 13,75 tony, zatem przekraczał wartość dopuszczalną (8 ton) o 71,88%. Ponadto masa całkowita pojazdu wynosiła 41,80 tony, co oznacza, że przekraczała wartość dopuszczalną (32 tony) o 30,63%. W ocenie organu pierwszej instancji kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym o parametrach wymiarowo – wagowych, wymagających zezwolenia kategorii VII. Z kolei zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. W odwołaniu od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2018 roku Spółka wskazała między innymi na nieprawidłowości związane z ustaleniem masy całkowitej pojazdu w trakcie kontroli, przy użyciu wag przenośnych [...]. Wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2021 roku nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2018 roku. Organ odwoławczy, w ustalonym przez siebie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, stanie faktycznym, uznał, że podczas kontroli ujawniono przekroczenie następujących norm: - masa całkowita pojazdu - wartość dopuszczalna 18 t - wartość zmierzona 27,30 t - przekroczenie o 51,67%; - oś pierwsza (napędowa) - wartość dopuszczalna 11.5 tony - wartość zmierzona 12,90 tony; - oś druga (napędowa) - wartość dopuszczalna 11,5 tony - wartość zmierzona 14,40 tony. SKO podkreśliło, że parametry wymiarowo - wagowe kontrolowanego pojazdu spełniają warunki określone w załączniku nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym, dla uzyskania zezwolenia w kategorii VII. Pojazd tego zezwolenia nie posiadał. Kontrolowany nie wnosił zastrzeżeń do ustaleń protokołu kontroli i nie żądał powtórnego ważenia i pomiarów. Kolegium zaznaczyło, że powyższy stan faktyczny ustaliło na podstawie dowodów z dokumentów w postaci: Świadectwa Wzorcowania Przymiaru Teleskopowego z dnia 14.10.2016 r., świadectwa legalizacji ponownej z dnia 18.10.2016 r., świadectwa legalizacji ponownej z dnia 25.08.2017 r., świadectwa legalizacji ponownej z dnia 26.04.2017 r., świadectwa wzorcowania z dnia 06.12.2017 r., pomiaru powykonawczego płyty betonowej służącej do kontroli wagi pojazdów ciężarowych, wyniki pomiarów wymiarów zewnętrznych oraz ważenia pojazdu, dokumentacji zdjęciowej, wyników ważenia, wyników pomiaru, protokołu kontroli. Kolegium podkreśliło, że powyższe dokumenty uznało za wiarygodne. Z kolei na stronie 5 swej decyzji SKO podniosło, że w aktach sprawy brak jest świadectwa legalizacji ponownej wag, z których organ korzystał, aktualnego, w świetle § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 20 tabeli nr 1 zamieszczonej w Załączniku nr 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 13 kwietnia 2017 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. poz. 969). Dokumenty te rzeczywiście wskazywałyby na to, że wagi [...] przeznaczone są do ważenia nacisków osi, jednak z znajdującej się w aktach innych podobnych spraw instrukcji obsługi wagi wynika, że sumując uzyskany pomiar nacisków poszczególnych osi można uzyskać wartość odpowiadającą masie całkowitej pojazdu. W punkcie 3.4.1. instrukcji wskazano, że "Masa osi jest określana przez dodanie masy dwóch sąsiadujących kół, a masa łączna poprzez dodanie mas osi lub wszystkich kół." (k. 14 akt administracyjnych). SKO podkreśliło nadto, że wskazane w dokumentacji wykorzystywanych w tej sprawie wag, maksymalne obciążenie odnosić należy do jednego koła ważonego pojazdu, nie zaś do jego osi. Oznacza to, że o przekroczeniu tego maksimum nie może być mowy. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, nie można zarzucić organowi pierwszej instancji, iż istotne w sprawie ustalenia poczyniono na podstawie pomiarów dokonanych z wykorzystaniem niedopuszczonych do takiego celu urządzeń czy też z przekroczeniem granic przewidzianej dla nich skali obciążenia. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...], Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w sprawie został nieprawidłowo, w sposób niezgodny z zasadą prawdy obiektywnej, ustalony stan faktyczny sprawy, w którym organ oparł rozstrzygnięcie na wynikach ważenia ustalonych oddzielnie dla każdej z osi napędowych wchodzących w skład podwójnej osi napędowej, traktując każdą z nich jako oś pojedynczą i odnosząc wynik do wartości dopuszczalnej, wynikającej z treści art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm., dalej także w skrócie jako "u.d.p."), - art. 140ab ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu zakresu odpowiedzialności Skarżącej wobec błędnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie ustaleń z ważenia pojazdu i przyjęcia ustaleń wbrew treści § 5 ust. 1 pkt. 6 lit c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, - art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem (w tym z instrukcją wag oraz w świetle braku świadectwa ich legalizacji), poprzez przeprowadzenie ważenia pojazdu czteroosiowego dwiema przenośnymi wagami, co jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie Skarżącego do działania władzy publicznej, - procedury kontrolnej poprzez dokonanie pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu wagami nieprzeznaczonymi do tego typu kontroli oraz sprawdzenie nacisków osi pojazdu czteroosiowego dwiema przenośnymi wagami do pomiarów statycznych, nie posiadającymi świadectwa legalizacji; - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę jej poprawności i całkowite zignorowanie zarzutu użycia niewłaściwych wag; - art. 189f k.p.a. poprzez pominięcie, iż organ administracji wydający decyzję w pierwszej instancji nie przeprowadził wymaganego postępowania dowodowego pozwalającego na przedstawienie dowodów wskazujących na możliwość zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej. Mając na względzie powyższe Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od SKO na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2022 r., poz. 329 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga F. sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w W., zasługuje na uwzględnienie, gdyż, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...], narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci ziemi z piachem (tak w rubryce zatytułowanej "Ładunek" w protokole kontroli). Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (powyższe przepisy, a także następne, przywołane w brzmieniu obowiązującym na dzień stwierdzonego naruszenia). Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Gdy przejazd pojazdem nienormatywnym związany jest z przewozem ładunku podzielnego, naruszony zostaje art. 64 ust. 2 p.r.d., zgodnie z którym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Dodać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 35b p.r.d., ładunkiem podzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody, mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W zakresie tej definicji mieści się przewożona przedmiotowym pojazdem ziemia zmieszana z piachem. W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2p.r.d., w świetle art. 140ab ust. 2 p.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną polegającą na zastosowaniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. Z art. 64 ust. 3, art. 64a-64g oraz z załącznika nr 1 do p.r.d. wynika, że ustawodawca przewidział siedem kategorii zezwoleń, natomiast w art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 p.r.d., uregulował wysokość kary pieniężnej za brak każdego z zezwoleń. Wyjaśnienia wymaga, że w niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania zezwolenia kategorii I i kategorii II, ponieważ zezwolenie kategorii I nie ma zastosowania gdy przekroczona jest dopuszczalna masa całkowita, natomiast zezwolenie kategorii II, jak stanowi art. 64b ust. 1 tej ustawy, jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej. W przedmiotowej sprawie została na Skarżącą nałożona kara, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d. Jak wynika z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15 000 zł, w pozostałych przypadkach (a więc, gdy nie znajdują zastosowania przypadki regulujące konsekwencje przekroczenia nacisku jednej lub wielu osi, rzeczywistej masy całkowitej lub wymiarów pojazdu, ujęte w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a i b p.r.d.). W przedmiotowej sprawie, dotyczącej obciążenia Strony sankcją administracyjną, kluczowym jest zatem nie budzące jakichkolwiek wątpliwości ustalenie faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność karno-administracyjną. Tymczasem nie sposób na gruncie niniejszej sprawy mówić o jednoznacznym ustaleniu w toku postępowania przed organami obu instancji stanu faktycznego, skoro ustalenia organu pierwszej instancji są diametralnie różne od ustaleń organu odwoławczego. Otóż organ I instancji ustalił, że w przypadku kontrolowanego w dniu 2 lutego 2018 roku pojazdu, nacisk na trzecią oś wynosił 13,20 tony, zatem przekraczał wartość dopuszczalną (8 ton) o 65%; nacisk na czwartą oś wynosił 13,75 tony, zatem przekraczał wartość dopuszczalną (8 ton) o 71,88% a masa całkowita pojazdu wynosiła 41,80 tony, co oznacza, że przekraczała wartość dopuszczalną (32 tony) o 30,63%. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., wskazując na stronie 2 swej decyzji na ustalony przez siebie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, stan faktyczny, uznało, że podczas tej samej kontroli, masa całkowita pojazdu, przy wartości dopuszczalnej wynoszącej 18 ton, sięgnęła 27,30 tony, co oznaczało przekroczenie o 51,67%; nacisk na pierwszą oś (napędową) wyniósł 12,90 tony a na drugą oś (napędową) - 14,40 tony (przy wartości dopuszczalnej 11,5 tony). Ewidentnie zatem widać, że organ odwoławczy ustalił w sprawie zgoła odmienny stan faktyczny, niż Prezydent W. Z akt sprawy nie wynika przy tym, żeby SKO, działając na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., przeprowadziło jakiekolwiek dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Należy zatem przypomnieć, że istota dwuinstancyjnego postępowania polega na tym, że organ odwoławczy zobowiązany jest do rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym co do istoty, gdy na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego doszło do dokonania niezbędnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy i nie zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego. Dwukrotność rozstrzygnięcia oznacza konieczność pokrywania się postępowań w obydwu instancjach; organ odwoławczy nie może zastępować w czynnościach postępowania organu pierwszej instancji. Jeśli organ odwoławczy będzie w swoim rozstrzygnięciu powoływał się na okoliczności i ustalenia, które nie miały oparcia w ujawnionych dowodach przed pierwszą instancją, wykracza już poza zakres swoich uprawnień. Gdy organ odwoławczy w zasadniczy sposób zmienia ustalenia organu pierwszej instancji utrzymując przy tym decyzję w mocy, dochodzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności, a przy tym naruszone zostaje prawo strony postępowania sankcyjnego do obrony jej praw. Także gdy organ odwoławczy w swojej decyzji powołał się na okoliczności, które nie zostały ujawnione przez organ pierwszej instancji, w szczególności zgromadził całkiem nowe dowody, które nie były znane organowi pierwszej instancji, wówczas takie rozstrzygnięcie wykracza poza ramy dokonania swobodnej oceny całego materiału dowodowego w sprawie i pozbawiając stronę rozstrzygnięcia przez jedną instancję narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W świetle powyższych rozważań, opisany wyżej sposób procedowania doprowadził do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bez jej rozpoznania co do prawidłowego ustalenia przez organ odwoławczy stanu faktycznego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 15, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, w analizowanej sprawie, ustalenie nacisku osi pojazdu 4 osiowego (na co wskazuje zapis rubryki "Pojazdy" w protokole kontroli z dnia 2 lutego 2018 roku), wymagało niewątpliwie skorzystania z profesjonalnego sprzętu – wagi przeznaczonej do ważenia pojazdów i spełniającej wymagania stawiane przez przepisy metrologiczne. Wskazane przymioty urządzenia pomiarowego powinny jednoznacznie wynikać z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy. Takim legalnym dowodem w tym zakresie jest przy tym, w myśl art. 4 pkt 20 ustawy z 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2020 r., poz. 140) – świadectwo legalizacji, o którym mowa w art. 4 pkt 13 tej ustawy. Waga samochodowa służąca do kontroli pojazdów w ruchu drogowym oraz służy ochronie bezpieczeństwa powszechnego oraz przy pobieraniu należności budżetowych oraz pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń, a więc stanowi przyrząd pomiarowy, który poddawany jest kontroli metrologicznej na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa o miarach. Polega ona na zatwierdzeniu typu oraz legalizacji (pierwotnej bądź ponownej) konkretnego egzemplarza (art. 8 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa o miarach). W tym zakresie podzielić należy stanowisko zawarte w wyroku NSA z 18 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1831/17, LEX nr 2727944. Tymczasem w aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak jest świadectwa legalizacji wag, z których korzystał organ pierwszej instancji, dokonując ważenia przedmiotowego pojazdu metodą oś po osi, jak i instrukcji obsługi tych wag, co uniemożliwia dokonanie przez Sąd kontroli prawidłowości ustalenia w tym zakresie przez organ stanu faktycznego sprawy, tj. czy istotne w sprawie ustalenia poczyniono na podstawie właściwych pomiarów dokonanych z wykorzystaniem dopuszczonych do takiego celu urządzeń technicznych (wag). Tylko bowiem takie postępowanie pomiarowe, które spełnia wymagania stawiane przez instrukcję urządzenia sprawia, że deklaracja zgodności (czy świadectwo legalizacji) przyrządu spełnia swoją rolę. W innym przypadku można powziąć uzasadnioną wątpliwość co do tego, czy uzyskany wynik jest prawidłowy, a więc czy waga pracuje w warunkach pozwalających na spełnienie poziomu wiarygodności pomiaru gwarantowanego przez ową deklarację. Podkreślić należy, że wynik pomiarów miał w rozpoznawanej sprawie decydujące znaczenie dla wysokości nałożonej na Skarżącą kary pieniężnej, w związku z czym brak w aktach sprawy dokumentów potwierdzających ten fakt uniemożliwia przeprowadzenie przez Sąd postępowania, celem zweryfikowania zgodności skarżonej decyzji z prawem. Irrelewantnym jest przy tym, przekonanie SKO, że gdyby wspomniane dokumenty zostały dołączone do akt niniejszego postępowania, potwierdziłyby prawidłowość ważenia. Skoro dowodu z tych dokumentów, w tym instrukcji, czy też świadectwa legalizacji, nie przeprowadzono na żadnym etapie postępowania, niedopuszczalne jest, w świetle art. 81 k.p.a., powoływanie się na ich treść, znaną jedynie organowi odwoławczemu, z uwagi na wiedzę powziętą w toku odrębnych postępowań administracyjnych. Zgodnie bowiem z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Na marginesie wskazać należy na niekonsekwencję w twierdzeniach organu odwoławczego, który z jednej strony przyznaje, że wspomnianymi dokumentami nie dysponował w realiach tej konkretnej sprawy a z drugiej podkreśla, że stan faktyczny ustalił między innymi na podstawie dowodów z dokumentów w postaci świadectwa legalizacji ponownej z dnia 18.10.2016 r., świadectwa legalizacji ponownej z dnia 25.08.2017 r., świadectwa legalizacji ponownej z dnia 26.04.2017 r. Reasumując, SKO winno w toku ponownie przeprowadzonego postępowania przeprowadzić dowód z dokumentów, który pozwoli na jednoznaczną ocenę zarówno dopuszczalności użycia w niniejszej sprawie wag [...] do zważenia nacisków i masy całkowitej czteroosiowego pojazdu marki [...], jak i prawidłowości metody samego ważenia, w konfrontacji z już znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami w postaci protokołu kontroli i jego załączników (k. 1- 6). Powyższe zagadnienie dotyczące oceny prawidłowości przeprowadzenia procedury ważenia pojazdu w dniu 2 lutego 2018 roku ma także istotne znaczenie, z uwagi na poważne wątpliwości, co do stwierdzenia przez organ pierwszej instancji, że w trakcie ważenia pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], nacisk na trzecią oś wynosił 13,20 tony, zatem przekraczał wartość dopuszczalną (8 ton) o 65% a nacisk na czwartą oś wynosił 13,75 tony, zatem przekraczał wartość dopuszczalną (8 ton) o 71,88% (abstrahując od ustaleń organu odwoławczego, nie znajdujących oparcia w materiale dowodowym). Otóż z treści protokołu kontroli, zestawionego z materiałem zdjęciowym, wynika, że trzecia i czwarta oś przedmiotowego pojazdu, mogły stanowić podwójną oś napędową. Oznacza to, że ewentualne przekroczenie dopuszczalnego nacisku takiej osi w ogóle nie odnosi się do dopuszczalnego nacisku osi pojedynczej określonej w art. 41 u.d.p., lecz do nacisków osi wielokrotnych wskazanych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm., dalej także jako "Rozporządzenie"). Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 6 ww. Rozporządzenia, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku: 6) grupy osi składającej się z dwóch osi napędowych, przy odległości (d) między osiami składowymi: a) mniejszej niż 1,00 m (d b) nie mniejszej niż 1,00 m i mniejszej niż 1,30 m (1,00 ≤ d c) nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 ≤ d ≤ 1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony. Konieczne było zatem, aby, po pierwsze kontrolerzy dokonali badań stosownych parametrów ujętych w zacytowanych powyżej przepisach Rozporządzenia, tak, aby bezsprzecznie ustalić, czy mamy do czynienia z dwiema osiami pojedynczymi, czy też z osią wielokrotną. Po drugie, organy winny te ustalenia umieścić w stosownych ramach prawnych. Niedopuszczalne byłoby bowiem, potraktowanie podwójnej osi napędowej, w stosunku do której parametry nacisku ujęte są w Rozporządzeniu, jako dwóch odrębnych pojedynczych osi napędowych a w konsekwencji ustalanie dla każdej z tych osi nacisku osobno w odniesieniu do dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej. W takim przypadku błędny pomiar uniemożliwiałby aktualnie prawidłowe określenie nacisku podwójnej osi napędowej, gdyż oczywistym jest niemożność odtworzenia warunków kontroli. Nie zmienia to jednakże konieczności jednoznacznego określenia przez organ odwoławczy, czy w sprawie mamy do czynienia z osią wielokrotną, czy dwiema osiami pojedynczymi. Kwestia ta rzutuje na prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. albo § 5 ust. 6 Rozporządzenia, albo przepisów Działu V Rozdziału 4 p.r.d. (z uwzględnieniem stanowiska TSUE zajętego w wyroku z 21 marca 2019 r., sygn. akt C-127/17). Ewidentnie zatem organy, również poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie oznaczenia rodzaju osi przedmiotowego pojazdu, naruszyły przepisy postępowania, tj.: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy przeprowadzi więc postępowanie administracyjne stosownie do powyższych wytycznych, w tym w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego i jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego, w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty a także odniesie się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, który zgromadził w sprawie. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 sentencji orzeczenia. O kosztach postępowania rozstrzygnięto (pkt 2), na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 17 stycznia 2022
- Symbol z opisem
- 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie Ruch drogowy Drogi publiczne
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Grażyna Śliwińska Pamela Kuraś-Dębecka Tomasz Sałek /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
art. 127 § 1 i § 2, art. 17 pkt 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 8, art. 189f, art. 136 § 1, art. 81, art. 10 § 2 · Dz.U. 2021 poz. 735
- Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych.
art. 1, art. 2 · Dz.U. 1994 nr 122 poz. 593
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
art. 140aa, art. 140ab, art. 140ac, art, 140aa ust. 1, art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 140ab ust. 1, art. 140aa ust. 3 pkt 1, art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 2, art. 2 pkt 35b, art. 140ab ust. 2, art. 64a - 64g, art. 140ab ust. 1 pkt 1 - 3, art. 64b ust. 1, art. · Dz.U. 2021 poz. 450
- Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
art. 41 ust. 3, art. 64 ust. 1 pkt 1 · Dz.U. 2021 poz. 1376
- Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
art. 1 § 1 · Dz.U. 2021 poz. 137
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2, art. 209 · Dz.U. 2022 poz. 329
- Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach.
art. 4 pkt 20, art. 4 pkt 13, art. 8 ust. 1 pkt 2 i 4, · Dz.U. 2001 nr 63 poz. 636
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VI SA/Wa 2862/21 · 30 marca 2022
Wyrok WSA w Warszawie z 30 marca 2022 r., VI SA/Wa 2862/21 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Sygnatura: III SA/Lu 720/21 · 29 marca 2022
Wyrok WSA w Lublinie z 29 marca 2022 r., III SA/Lu 720/21 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Sygnatura: III SA/Lu 721/21 · 29 marca 2022
Wyrok WSA w Lublinie z 29 marca 2022 r., III SA/Lu 721/21 – opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny