VI SA/Wa 837/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nogal Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Asesor WSA Łukasz Jarocki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 czerwca 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Ż. na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów RP z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Warmińsko-Mazurskiej Izby Architektów RP z dnia [...] lutego 2023 r.; 2. zasądza od Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów RP na rzecz skarżącego K. Ż. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z 1 grudnia 2023 r., sygn. akt [...] (dalej: "zaskarżona decyzja"), Krajowy Sąd Dyscyplinarny Izby Architektów RP (dalej: "Krajowy Sąd Dyscyplinarny" lub "KSD") utrzymał w mocy decyzję z 15 lutego 2023 r., sygn. akt [...], Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego [...] Izby Architektów RP (dalej: "Okręgowy Sąd Dyscyplinarny" lub "OSD"), na podstawie której: – uznano, że K. Z (dalej: "skarżący", "strona" lub "obwiniony"), sporządzając w lipcu 2015 r. projekt budowlany "Budynku Mieszkalnego Jednorodzinnego wg projektu indywidualnego" zlokalizowany w W. (dz. nr [...], obręb geodezyjny W.; dalej: "projekt budowlany"), wykonał go bez wymaganego dla projektowanego obiektu zakresu uprawnień budowlanych, wobec czego skarżący wykonywał samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, nie posiadając odpowiednich uprawnień budowlanych; – nałożono na skarżącego karę upomnienia. Jako podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji wskazano art. 11 ust. 1 i 2, art. 25 oraz art. 45 ust. 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1117 ze zm.; dalej: "ustawa o samorządach zawodowych"), art. 98 ust. 1 w związku z art. 95 pkt 5 oraz art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.; dalej: "ustawa Prawo budowlane"), a także art. 104 § 1 i § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a."). Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie następującego stanu faktycznego i prawnego: Wnioskiem z 6 czerwca 2017 r. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Architektów RP (dalej: "Rzecznik") wszczął postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej skarżącego w budownictwie. Rzecznik zarzucił obwinionemu popełnienie czynu powodującego odpowiedzialność zawodową w budownictwie. Czyn ten polegał na sporządzeniu przez obwinionego projektu budowlanego bez wymaganego zakresu uprawnień budowlanych. Według Rzecznika stanowiło to naruszenie art. 12 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a tym samym spełniało znamiona czynu przewidzianego w art. 95 pkt 1 w związku z art. 91 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy. Decyzją z dnia 10 stycznia 2018 r. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny nałożył na obwinionego karę upomnienia. Obwiniony wniósł od powyższej decyzji odwołanie. Krajowy Sąd Dyscyplinarny decyzją z 25 maja 2018 r. uchylił decyzję Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego z 10 stycznia 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku ponownego rozpoznania sprawy OSD stwierdził, że obwiniony podpisał opracowany przez siebie projekt architektoniczno-budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz plan zagospodarowania działki nr [...] w miejscowości W., gmina B., nie posiadając odpowiednich uprawnień do projektowania. Decyzją z 5 października 2018 r., sygn. akt [...], Okręgowy Sąd Dyscyplinarny uznał obwinionego winnym popełnienia czynu skutkującego odpowiedzialnością zawodową w budownictwie, tj. czynu z art. 95 pkt 1 w związku z art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Czyn ten polegał na sporządzeniu w lipcu 2015 r. projektu budowlanego bez wymaganego zakresu uprawnień. Za to przewinienie nałożono na obwinionego karę upomnienia. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że obwiniony, zgodnie z decyzją z 20 grudnia 2005 r., posiada uprawnienia do projektowania w ograniczonym zakresie w specjalności architektonicznej. Uprawnienia te pozwalają na projektowanie budynków mieszkalnych jednorodzinnych i inwentarskich na terenach budownictwa zagrodowego oraz budynków gospodarczych i składowych o kubaturze do 1000 m³, a także na sporządzanie projektów zagospodarowania działki związanych z realizacją tych obiektów. OSD podkreślił, że obwiniony, powołując się na stanowisko [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z 17 marca 2014 r., miał pełną świadomość, iż jest to organ, który nie może rozstrzygać, czy konkretne uprawnienia członka Izby upoważniają do wykonywania samodzielnej funkcji technicznej przy planowanej inwestycji. Ponadto OSD stwierdził, że obwiniony, nie posiadając odpowiednich uprawnień budowlanych, nie jest uprawniony do adaptacji projektów powtarzalnych innych budynków (tzw. gotowych) poza terenami zabudowy zagrodowej. Prawo budowlane wymaga, aby za każdy projekt, stanowiący podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, odpowiedzialny był projektant konkretnego obiektu budowlanego, posiadający odpowiednie uprawnienia do projektowania oraz do wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Od powyższej decyzji OSD obwiniony wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia. Decyzją z 28 marca 2019 r., sygn. akt [...], Krajowy Sąd Dyscyplinarny utrzymał w mocy decyzję OSD z 5 października 2018 r., sygn. akt [...]. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, obwiniony wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "WSA"). Wyrokiem z 18 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1078/19, WSA uchylił zaskarżone decyzje Sądów Dyscyplinarnych Izby Architektów RP obu instancji. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie zgodnie z k.p.a., nie ma kompetencji do orzekania o winie obwinionego w zakresie wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie bez odpowiednich uprawnień. To jest zadanie sądu powszechnego w postępowaniu karnym, który na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustala stan faktyczny i, ewentualnie, wymierza karę. Sąd podkreślił, że przedmiotem postępowania przed organami samorządu zawodowego architektów było ustalenie zakresu posiadanych przez skarżącego uprawnień zawodowych, które są sporne nie tylko między skarżącym a organami, ale także między organami samorządu architektów a samorządu inżynierów budownictwa. Dokumenty w aktach sprawy wyraźnie pokazują ten spór. Na realizację spornego projektu architektonicznego, skarżący uzyskał pozwolenie budowlane w formie decyzji administracyjnej. Sąd zaznaczył, że to pozwolenie nie może być pominięte przy rozpatrywaniu sprawy, choć ocena jego prawidłowości nie należy do Sądu. Sąd podkreślił, że znaczne wątpliwości interpretacyjne dotyczące zakresu uprawnień skarżącego nie mogą stanowić podstawy do obciążenia go winą. Organ samorządu zawodowego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powinien dokładnie przeanalizować wszystkie przesłanki ukarania skarżącego i podjąć adekwatne rozstrzygnięcie. Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), ponieważ nie stwierdzono, aby jakikolwiek element sprawy administracyjnej odpadł. Sprawa odpowiedzialności zawodowej w budownictwie skarżącego nadal istnieje. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny, decyzją z 22 października 2020 r. (sygn. akt [...]), uznał obwinionego winnym popełnienia czynu podlegającego odpowiedzialności zawodowej w budownictwie i nałożył na niego karę upomnienia. Nie zgadzając się z powyższym, obwiniony złożył odwołanie, wskazując, że organ administracji publicznej, w postępowaniu administracyjnym toczącym się według reguł określonych w k.p.a., nie jest władny stwierdzić, iż obwiniony jest winny wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie bez odpowiednich uprawnień budowlanych. Według skarżącego, na podstawie zaskarżonej decyzji doszło do ukarania za czyn stanowiący występek, który nie został stwierdzony przez właściwy organ sądowy i który nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Decyzją z 9 lipca 2021 r. Krajowy Sąd Dyscyplinarny uchylił w całości decyzję Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego z 22 października 2020 r. (sygn. akt [...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżący złożył sprzeciw od powyższych decyzji do WSA. Wyrokiem z 26 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2524/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw skarżącego. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy rozpatrując wniesione odwołanie, nie mógł, jak sugeruje skarżący, umorzyć postępowania organu I instancji, ponieważ nie odpadł żaden z elementów rozpatrywanej sprawy administracyjnej. Sprawa odpowiedzialności zawodowej w budownictwie skarżącej nadal istnieje. Prowadzone postępowanie nie stało się ani nie było od początku bezprzedmiotowe. Przedmiotem postępowania była bowiem kwestia odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, a nie istnienie w obrocie wyroku sądu karnego. Ponadto, wyjaśnił, że bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie wszystkie wyżej wymienione elementy sprawy administracyjnej zaistniały i nie ustały. Nie można więc mówić o bezprzedmiotowości postępowania. Pismem z 27 czerwca 2022 r. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny zawiadomił Prokuraturę Rejonową w S. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez skarżącego, o którym mowa w art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W zawiadomieniu zawarto również wniosek o wszczęcie postępowania. Podejrzenie dotyczyło wykonania projektu budowlanego bez wymaganego zakresu uprawnień budowlanych. Postanowieniem z 1 sierpnia 2022 r. Prokuratura Rejonowa w S. odmówiła wszczęcia dochodzenia w sprawie. Przyczyną odmowy było przedawnienie karalności na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (dalej: "k.p.k."). W uzasadnieniu wyjaśniono, że z treści zawiadomienia oraz załączonej dokumentacji wynika, iż opisany czyn został popełniony w lipcu 2015 r. Tym samym, z uwagi na upływ określonego przez ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (dalej: "k.k." lub "Kodeks karny") czasu, wystąpiła negatywna przesłanka procesowa w postaci przedawnienia karalności czynu. Ponadto wyjaśniono, że terminy przedawnienia karalności czynów ściganych z oskarżenia publicznego są określone w art. 101 § 1 k.k. W niniejszej sprawie czyn opisany w art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jest zagrożony karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku, co powoduje, że jego karalność ustała z uwagi na upływ 5 lat od czasu jego popełnienia. Z tych powodów, wobec bezwzględnej przeszkody do prowadzenia postępowania, należało odmówić wszczęcia dochodzenia w sprawie. Decyzją z 15 lutego 2023 r. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny: – uznał, że skarżący, sporządzając w lipcu 2015 r. projekt budowlany, wykonał go bez wymaganego dla projektowanego obiektu zakresu uprawnień budowlanych, w związku z czym wykonywał samodzielną funkcję techniczną w budownictwie bez odpowiednich uprawnień budowlanych, – nałożył na skarżącego karę upomnienia. Jako podstawę prawną wydania tej decyzji wskazano art. 11 ust. 1 i 2, art. 25 oraz art. 45 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych, art. 98 ust. 1 w związku z art. 95 pkt 1 oraz art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, a także art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu obszernego stanu faktycznego, wskazano, że Okręgowy Sąd Dyscyplinarny stoi na stanowisku, że choć nie jest władny ocenić "winy" skarżącego, to jednak może ocenić, czy projektant wykonał projekt zgodnie z prawem, wykonując samodzielne funkcje techniczne. W niniejszym postępowaniu OSD przyjął, że w przypadku czynów, o których mowa w art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, wymagających oceny zakresu i sposobu wykonywania uprawnień do projektowania, nie jest konieczne uzyskanie orzeczenia sądu powszechnego stwierdzającego "winę" skarżącego. OSD uznał, że ma prawo samodzielnie ocenić, czy skarżący przekroczył zakres swoich uprawnień, wykonując samodzielne funkcje techniczne. W efekcie, OSD przyjął, że decyzje okręgowych sądów dyscyplinarnych mogą mieć charakter autonomiczny w zakresie opisanym w art. 91 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, co doprowadziło do wydania niniejszej decyzji. Biorąc pod uwagę ciężar zaistniałego czynu, stopień odpowiedzialności obwinionego oraz skutki jego działania, OSD wymierzył skarżącemu karę upomnienia, o której mowa w art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Pismem z 20 marca 2023 r. pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie od decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego z 15 lutego 2023 r. Decyzją z 1 grudnia 2023 r. Krajowy Sąd Dyscyplinarny utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego z 15 lutego 2023 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Krajowy Sąd Dyscyplinarny wskazał, że skarżący, jako członek Izby Architektów RP, podlega zarówno odpowiedzialności dyscyplinarnej, jak i zawodowej przed jej organami. Skarżący posiada ograniczone uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, zgodnie z art. 15a ust. 3 ustawy Prawo budowlane, które uprawniają go do projektowania obiektów o kubaturze do 1000 m³ na terenach zabudowy zagrodowej. KSD nie miał wątpliwości, że obwiniony posiada uprawnienia budowlane nr [...] z 14 grudnia 1988 r., które pozwalają mu na sporządzanie projektów architektonicznych budynków inwentarskich i gospodarczych, adaptacji projektów powtarzalnych oraz planów zagospodarowania działki. Jednakże, projekt wykonany przez skarżącego nie dotyczył terenu zabudowy zagrodowej, co sam przyznał w toku postępowania. KSD zauważył, że kwestia dawnych uprawnień inżynierów budownictwa do adaptacji projektów powtarzalnych została rozstrzygnięta przez organy nadzoru budowlanego. W obecnym stanie prawnym nie funkcjonuje pojęcie projektów typowych, a utożsamianie projektów katalogowych z dawnymi projektami powtarzalnymi jest nieuprawnione. W związku z tym KSD uznał, że skarżący przekroczył zakres posiadanych uprawnień, projektując budynek poza zabudową zagrodową, co stanowi podstawę do jego odpowiedzialności zawodowej przed organami Izby Architektów. Jako członek tej Izby, to jej organy są uprawnione do nadzoru nad wykonywaniem przez niego zawodu architekta. KSD podkreślił, że niedopuszczalne jest unikanie odpowiedzialności poprzez wybór samorządu zawodowego, który byłby bardziej korzystny w danej sytuacji. Skarżący wykonał projekt architektoniczny, przekraczając swoje uprawnienia, dlatego Izba Architektów jest właściwa do przeprowadzenia postępowania w zakresie jego odpowiedzialności zawodowej. Pismem z 13 lutego 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Krajowego Sądu Dyscyplinarnego z 1 grudnia 2023 r., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej, przejawiające się: a) uznaniem, że skarżący, sporządzając w lipcu 2015 r. projekt budowlany, wykonał go bez wymaganego dla projektowanego obiektu zakresu uprawnień budowlanych, co skutkowało wymierzeniem mu kary upomnienia, podczas gdy z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżący nie przekroczył posiadanych uprawnień; b) zastąpieniem przez organ swobodnej oceny dowodów oceną dowolną, w szczególności poprzez nieuzasadnioną i niepopartą argumentami mającymi źródło w przepisach prawa odmowę uznania wiarygodności i mocy dowodowej twierdzeniom i dowodom mogącym świadczyć na korzyść strony (treść pism i interpretacji sporządzanych przez Samorząd Inżynierów Budownictwa, co może świadczyć o działaniu pod z góry założoną tezą); c) pominięciem okoliczności, że uprawnienia skarżącego ze względu na datę ich nadania oraz główną ich specjalność konstrukcyjno-budowlaną podlegają kontroli Izby Inżynierów Budownictwa, a ocena tych uprawnień pozostaje poza właściwością rzeczową Izby Architektów; 2. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez brak zastosowania w niniejszej sprawie korzystnej dla strony interpretacji obowiązujących przepisów mimo występowania sporu między organami samorządu architektów a organami samorządu zawodowego inżynierów budownictwa co do zakresu uprawnień skarżącego, jak również występowania między tymi organami sporu kompetencyjnego; 3. art. 8 i 9 k.p.a. w związku z art. 11 ustawy o samorządach zawodowych poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Samorządu, przejawiający się "zarzucaniem" skarżącemu, że wykonując projekt budowlany, wykorzystał swój projekt dla innej lokalizacji i nazwał go projektem powtarzalnym (gotowym) bez podstaw prawnych wyłącznie w celu ominięcia obowiązującego Prawa budowlanego, w ten sposób wprowadzając w błąd organ administracji publicznej, podczas gdy ww. okoliczność nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego i stanowi bezpodstawne pomówienie. 4. art. 6 k.p.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez organ wydający rozstrzygnięcie do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zamieszczonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2019 r., wydanego w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1078/19, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji z dnia 15 lutego 2023 r. wydanej przez Okręgowy Sąd Dyscyplinarny w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego; 5. art. 19 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządach zawodowych poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, tj. dokonanie oceny uprawnień skarżącego do sporządzenia spornego projektu budowlanego wykonanego na podstawie decyzji nr [...] z 14 grudnia 1988 r., podczas gdy jego ocena należy do samorządu zawodowego izby inżynierów budownictwa, a nie izby architektów; 6. art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji dowodów z dokumentów w postaci postanowień i pism wydanych przez Izbę Inżynierów Budownictwa, w tym interpretacji uprawnień skarżącego wydanej przez Przewodniczącego Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (por. pismo z 17 marca 2014 r. nr [...]), oraz wydanie rozstrzygnięcia wyłącznie w oparciu o niczym niepoparte przekonanie organu, wbrew treści dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów, skarżący wniósł o: 1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego z 15 lutego 2023 r.; 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; 3. przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci: a) pisma Prezesa Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z 7 stycznia 2014 r. skierowanego do Przewodniczących Okręgowych Rad wraz z załącznikami w postaci pisma Prezesa Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa do Prezesa Krajowej Rady Izby Architektów RP oraz pisma Prezesa Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa do Ministra Roberta Dziwińskiego (Główny Urząd Nadzoru Budowlanego); b) wydruku pisma z 26 września 2023 r. Zastępcy Dyrektora Departamentu Architektury, Budownictwa i Geodezji Ministerstwa Rozwoju i Technologii, stanowiącego odpowiedź na pismo Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Krasnymstawie; c) wydruku stanowiska GUNB ze strony internetowej www.gunb.pl; – dla wykazania sporu między organami samorządu inżynierów budownictwa oraz samorządu architektów; odmiennych stanowisk izb samorządów zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa w sprawie interpretacji zakresu uprawnień budowlanych do projektowania oraz wykazania prawidłowości twierdzeń skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W tej sprawie zarówno skarżący jak i Krajowy Sąd Dyscyplinarny wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wobec tego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga również, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Skarga złożona w tej sprawie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, Krajowy Sąd Dyscyplinarny był związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 18 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1078/19 oraz z 26 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2524/21. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, iż w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Nadto sformułowanie, iż "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądowym (wyrok NSA z dnia 6 lutego 2013 r. o sygn. akt II GSK 2101/11 – treść tego, jak i dalej powołanych wyroków jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle wykładni prawa oraz wskazań dotyczących dalszego postępowania wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1078/19, Krajowy Sąd Dyscyplinarny miał obowiązek przeanalizować zarówno pozytywne, jak i negatywne przesłanki ukarania skarżącego, podejmując adekwatne rozstrzygnięcie na podstawie wyników tej analizy. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zarówno w wyroku z 18 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1078/19, jak i z 26 listopada 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2524/21, nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., ponieważ nie stwierdził, aby jakikolwiek element rozpatrywanej sprawy administracyjnej przestał istnieć. Wciąż istnieje kwestia odpowiedzialności zawodowej skarżącego w budownictwie. W ocenie Sądu, KSD w wystarczającym stopniu uwzględnił zalecenia WSA w Warszawie dotyczące analizy zarówno pozytywnych, jak i negatywnych przesłanek ukarania skarżącego. Jednocześnie Sąd stwierdza, że w przypadku ukarania skarżącego w związku z naruszeniem art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane za sporządzenie projektu budowlanego, wystąpiły okoliczności mogące być podstawą do umorzenia postępowania. Zgodnie z art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, kto wykonuje samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, nie posiadając odpowiednich uprawnień budowlanych lub prawa wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Jak słusznie podkreślono w wyroku WSA w Warszawie z 18 października 2019 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1078/19), nie ulega wątpliwości, że czyn stypizowany w art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane stanowi przestępstwo w rozumieniu Kodeksu karnego. W myśl art. 7 k.k., przestępstwo jest zbrodnią albo występkiem (§ 1). Zbrodnią jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą (§ 2). Występkiem jest czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych albo powyżej 5000 złotych, karą ograniczenia wolności przekraczającą miesiąc albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc (§ 3). Z kolei zgodnie z art. 95 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które dopuściły się występków lub wykroczeń określonych ustawą. W myśl art. 96 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, popełnienie czynów powodujących odpowiedzialność zawodową w budownictwie jest zagrożone następującymi karami: 1. upomnieniem; 2. upomnieniem z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia, w wyznaczonym terminie, egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3; 3. zakazem wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie na okres od roku do 5 lat, połączonym z obowiązkiem złożenia, w wyznaczonym terminie, egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie orzekają organy samorządu zawodowego. Nie ulega wątpliwości, że podstawą prawną wydania decyzji Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 15 lutego 2023 r. były m.in. art. 98 ust. 1 w związku z art. 95 pkt 1 oraz art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Co prawda, w decyzji Krajowego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 1 grudnia 2023 r. nie wskazano tych przepisów jako podstawy prawnej, jednak utrzymała ona w mocy w całości decyzję OSD z dnia 15 lutego 2023 r. Zgodnie z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy. Natomiast zgodnie z art. 1 k.p.k., postępowanie karne w sprawach należących do właściwości sądów toczy się według przepisów tego kodeksu. Artykuły 24-27 k.p.k. regulują właściwość sądów, obejmując sądy rejonowe, okręgowe, apelacyjne oraz Sąd Najwyższy. Zatem w niniejszej sprawie jedynie sąd powszechny lub Sąd Najwyższy mógł orzec o popełnieniu czynu (występku), o którym mowa w art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma postanowienie Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 1 sierpnia 2022 r., odmawiające wszczęcia dochodzenia z uwagi na przedawnienie karalności czynu skarżącego, wskazanego w zawiadomieniu, który zdaniem OSD wypełnia przesłanki wynikające z art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Z kolei, zgodnie z zasadą domniemania niewinności przewidzianą w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. W związku z powyższym nie można uznać, że skarżący popełnił czyn (występek) określony w art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji, nie można przypisać mu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie na podstawie art. 95 pkt 1 tejże ustawy, a tym samym nałożyć na niego kary przewidzianej w art. 96 ust. 1 pkt 1. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 95 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, odpowiedzialność zawodowa w budownictwie jest uzależniona od "dopuszczenia się" przez osobę wykonującą samodzielne funkcje techniczne w budownictwie występków lub wykroczeń określonych w ustawie. W niniejszej sprawie nie można stwierdzić, że skarżący dopuścił się występku, zatem nie może on zostać pociągnięty do odpowiedzialności zawodowej w budownictwie z tego tytułu. Sąd stwierdza, że organ samorządu zawodowego, wydając zaskarżoną decyzję, naruszył art. 95 pkt 1 w związku z art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że skarżący popełnił czyn, o którym mowa w art. 91 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy, pomimo że nie został on skazany za ten czyn prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego lub Sądu Najwyższego. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 6 k.p.a. (zasady praworządności). Sąd w składzie rozpatrującym sprawę uznał kontrolę rozstrzygnięcia w zakresie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze za przedwczesną. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ samorządu zawodowego uwzględni rozważania dokonane przez Sąd i wyda rozstrzygnięcie zgodne z tymi ustaleniami. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., oddalił zawarte w skardze wnioski dowodowe. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego z 15 lutego 2023 r., w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935), zasądzając od Krajowego Sądu Dyscyplinarnego na rzecz skarżącego kwotę 697 zł, na którą składał się uiszczony wpis sądowy od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym (480 zł) oraz opłata skarbowa (17 zł).