VI SA/Wa 8201/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Bożena Dąbkowska-Mastalerek po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu A. F. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] października 2022 r. decyzję nr [...], którą nałożył na A. F. prowadzącego działalność gospodarczą: [...] – usługi transportowe i spedycja, karę pieniężną 1500,00 zł. Organ pouczył stronę, iż od tej decyzji przysługiwało prawo zwrócenia się do GITD z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy lub ze skargą do sądu administracyjnego – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pismem z dnia 24 października 2022 r. strona wniosła skargę od decyzji z [...] października 2022 r. Natomiast pismem z dnia 28 października 2022 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od tej samej decyzji z [...] października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 529), dalej "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (§ 3). Przywołany przepis dopuszcza zatem możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z dniem doręczenia stronie takiej decyzji, terminy do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy albo skargi do sądu administracyjnego rozpoczynają bieg równolegle. Ustawodawca pozostawił stronie wybór środka ochrony prawnej pomiędzy skargą do sądu administracyjnego, a wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie oznacza to jednak, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego (por. m.in. postanowienie NSA z 13 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 28/20). Zatem skarżący w rozpoznawanej sprawie mógł wybrać sposób zaskarżenia decyzji i albo skorzystać z prawa złożenia od niej do GITD wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wnieść do sądu administracyjnego skargę bez uprzedniego składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z tych środków prawnych nie można jednak korzystać kumulatywnie. Skargę do sądu można wnieść bowiem skuteczne tylko wtedy, gdy strona nie skorzysta z prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Brak jest możliwości prowadzenia postępowania dwutorowo: sądowoadministracyjnego i administracyjnego. W przypadku postępowania, w którym uczestniczy więcej niż jedna strona, może dojść do sytuacji, że jedna ze stron tą samą decyzję zaskarży do sądu administracyjnego, a druga złoży od niej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W takiej sytuacji zgodnie z art. 54a p.p.s.a. złożoną do sądu administracyjnego skargę drugiej ze stron należy potraktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez jedną ze stron. W takim przypadku, jeżeli sprawa znalazła się już w sądzie, Sąd obowiązany jest niezwłocznie sprawę przekazać organowi, a ten skargę drugiej ze stron rozpoznaje jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Art. 56 p.p.s.a przewiduje także przypadek zbiegu postępowań – administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Przepis ten dopuszcza wprawdzie wniesienie skargi do sądu administracyjnego po wszczęciu postępowania administracyjnego, jednakże dotyczy to wyłącznie tzw. postępowań "nadzwyczajnych", tj. mających na celu zmianę, uchylenie, stwierdzenie nieważności aktu lub wznowienie postępowania w odniesieniu do ostatecznego aktu wydanego w postępowaniu zwykłym. Postępowanie sądowoadministracyjne zostaje w takim przypadku zawieszone, jeżeli zostało wszczęte po skutecznym uruchomieniu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Ww. przepis daje pierwszeństwo postępowaniu administracyjnemu przed sądowoadministracyjnym. Gdy strona skorzysta z administracyjnego środka zaskarżenia (np. z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), to skarga na to samo rozstrzygnięcie administracyjne staje się niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Celem przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. nie jest przyznanie stronie możliwości dwukrotnej weryfikacji tego samego aktu administracyjnego, lecz prawo wyboru procedury weryfikacji: wniosku albo skargi. Nie ma przy tym znaczenia, czy środek przysługujący w toku postępowania administracyjnego (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) został złożony skutecznie, czy też nie, bowiem jedynym ustawowym warunkiem pozostaje nieskorzystanie z prawa złożenia tego wniosku (por. postanowienie NSA z 29 listopada 2019 r., sygn. akt I OZ 1169/19). Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do sytuacji, w której strona mogłaby wnieść skargę do sądu niejako na wypadek, gdyby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został wniesiony skutecznie. Takie rozumienie art. 52 § 3 p.p.s.a. przeczy literalnemu brzmieniem tej normy, która wymaga od strony wyboru trybu domagania się ochrony, a więc decyzji co do tego czy skorzysta z trybu postępowania administracyjnego, czy też z trybu sądowoadministracyjnego. Przy czym konsekwencje tego wyboru obciążają stronę (zob. postanowienie NSA z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2727/19). W niniejszej sprawie skarga na decyzję z [...] października 2022 r. została złożona pismem z 24 października 2022 r., następnie pismem z dnia 28 października 2022 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Sądu z art. 52 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a. wynika, iż ustawodawca w sytuacji złożenia skargi oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (nie zależnie od tego w jakiej kolejności będą one złożone), dał pierwszeństwo postępowaniu przed organem administracji. Ustawowym warunkiem skutecznego złożenia skargi od decyzji z [...] października 2022 r. było nieskorzystanie z prawa złożenia od tej decyzji, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. postanowienie WSA w Warszawie z 25 października 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2095/22). Jeśli strona zdecydowała się jednak na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to tym samym pozbawiła się możliwości skutecznego wniesienia skargi na decyzję z [...] października 2022 r. W art. 54a p.p.s.a. potwierdzono pierwszeństwo drogi administracyjnej, gdyż w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez jedną ze stron skargę do sądu administracyjnego drugiej ze stron należy potraktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że w takiej sytuacji procesowej znajduje zastosowanie ogólna reguła, zgodnie z którą skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie - art. 52 § 1 p.p.s.a.. (postanowienie NSA z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt II OZ 3597/18). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie mogła skutecznie domagać się rozpoznania skargi, z uwagi na to, że złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tak więc w tym stanie rzeczy zastosowanie ma art. 54a § 1 i § 2 p.p.s.a., gdyż przepis ten dotyczy sytuacji zbiegu dwóch pism: skargi i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odniesieniu do decyzji z [...] października 2022 r. zostały wszczęte dwa, niezależne postępowania: administracyjne przed GITD oraz sądowoadministracyjne. Taka sytuacja jest niedopuszczalna. Prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego, równolegle do toczącego się postępowania administracyjnego, doprowadzić bowiem może do sytuacji, w której GITD i Sąd, niezależnie od siebie, rozpoznawałyby różne środki zaskarżenia na ten sam akt administracyjny (por. postanowienie NSA z 17 listopada 2022 r. sygn. akt II GSK 1514/22, postanowienie WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 698/22). Sąd nie może rozpoznać skargi na decyzję z dnia [...] października 2022 r. ponieważ wpłynął od niej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona będzie miała możliwość wniesienia skargi, dopiero na decyzję wydaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w wyniku rozpoznania wniosku z dnia 28 października 2022 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.