Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VI SA/Wa 81/22

Wyrok WSA w Warszawie z 18 maja 2022 r., VI SA/Wa 81/22 – transport drogowy i przewozy

Wynik

Uchylono zaskarżone postanowienie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
18 maja 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w G. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2021 r., nr. [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego, na rzecz skarżącej B. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G., kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

B. Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w G. (dalej też jako "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "Organ" lub "GITD") z dnia [...] października 2021 roku nr. [...]. Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 127 § 3 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej także jako "k.p.a."), stwierdził niedopuszczalność wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r. o numerze [...], nakładającej na Spółkę karę pieniężną w wysokości jednego tysiąca pięciuset złotych. Organ podkreślił, że pismem z dnia 8 marca 2021 r., wezwał Stronę do uzupełnienia braku formalnego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, poprzez przedłożenie tego wniosku opatrzonego własnoręcznym, czytelnym podpisem osoby upoważnionej do reprezentowania Spółki zgodnie z Krajowym Rejestrem Sądowym, ponieważ na wniosku znajduje się jedynie kopia podpisu strony tzn. faksymile - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wezwanie zostało doręczone Stronie w dniu 29 marca 2021 r. i pozostało bez odpowiedzi. Tymczasem, jak stwierdził GITD, przywołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt: III SA/Kr 974/10, co do zasady - podpis musi być własnoręczny. W judykaturze i doktrynie utrwalone zostało stanowisko, że podpis to napisany lub uwierzytelniony znak ręczny. Tylko tak złożony podpis może być kwalifikowany jako spełniający wymagania formalne co do treści podania. Podpis taki nie może być zastąpiony żadnym podpisem mechanicznym np. faksymilą bądź kserograficzną odbitką własnoręcznego podpisu. Mając na uwadze powyższe, Organ stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od wydanej przez siebie decyzji z dnia [...] października 2020 r., z uwagi na fakt, że Strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braku formalnego przedmiotowego wniosku. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2021 roku, Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 35 § 1, 2, 3 i 3a k.p.a. oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a. Podkreśliła, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zostało jej doręczone dopiero w dniu 29 marca 2021 r., czyli ponad trzy miesiące od jego złożenia a zawarte w wezwaniu Organu stwierdzenie, iż na wniosku znajduje się jedynie kopia podpisu w postaci faksymile, nie było zgodne z rzeczywistością. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2022 r., poz. 329 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."). Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga B. Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w G. zasługuje na uwzględnienie, gdyż, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2021 roku narusza przepisy prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu przywołanego powyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że przedmiotem skarżonego postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jest stwierdzenie niedopuszczalności wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z kolei w myśl art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Jak przewiduje natomiast art. 5 § 2 pkt 4) k.p.a., ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o ministrach - rozumie się przez to między innymi kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4. W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że wniosek Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r. złożony został z zachowaniem wymaganego czternastodniowego terminu (doręczenie wspomnianej decyzji Spółce miało miejsce w dniu 12 listopada 2020 roku a złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło w dniu 25 listopada 2020 roku), zaś przyczyną stwierdzenia niedopuszczalności ww. wniosku było nieusunięcie przez Spółkę braku formalnego w postaci złożenia pod nim czytelnego i oryginalnego podpisu. Należy zauważyć, że w doktrynie postępowania administracyjnego oraz orzecznictwie sądowym można wskazać dwa alternatywne sposoby reakcji na braki formalne odwołania (i odpowiednio wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Według pierwszego z nich, stwierdzenie przez organ odwoławczy braków formalnych odwołania obliguje go do wezwania do ich usunięcia w trybie art. 64 § 2 k.p.a. a w wypadku ich nieuzupełnienia powinno prowadzić do pozostawienia środka zaskarżenia bez rozpoznania. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako "NSA") w wyroku z 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 845/17 (LEX nr 2339616), stwierdził, że "nieusunięcie braku formalnego odwołania w terminie ustawowym skutkuje pozostawieniem tego odwołania bez rozpoznania. [...] odwołania dotkniętego brakami formalnymi nie można utożsamiać z odwołaniem niedopuszczalnym. Odwołanie takie do czasu usunięcia tych braków nie wywołuje wprawdzie skutków prawnych, gdyż jest bezskuteczne, jednakże po ich usunięciu w zależności od okoliczności danej sprawy może być uznane zarówno za dopuszczalne, jak i niedopuszczalne. O ile bowiem braki formalne odwołania można uzupełnić, o tyle wadliwości odwołania w postaci jego niedopuszczalności nie można z reguły sanować". Według drugiego sposobu - nieuzupełnienie braków formalnych środka zaskarżenia w terminie powinno prowadzić do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. W tym drugim przypadku podkreśla się, że postanowienie o niedopuszczalności odwołania, lepiej zabezpiecza stronie możliwość ochrony jej praw w postępowaniu odwoławczym, niż instytucja pozostawienia podania bez rozpoznania. I tak NSA w wyroku z 13 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2450/16 (LEX nr 2423100) podkreślił, że "art. 64 k.p.a. jest przepisem regulującym postępowanie przed organ pierwszej instancji, a przepisy regulujące to postępowanie mogą mieć zastosowanie w postępowaniu odwoławczym tylko w sprawach nieuregulowanych odmienne przepisami o postępowaniu drugoinstancyjnym (rozdział 10 Dział II k.p.a.). Skoro ta kwestia została uregulowana w art. 134 k.p.a. odmiennie (nieuzupełnienie braków odwołania w terminie skutkuje niedopuszczalnością odwołania), to zgodnie z regułą wykładni lex derogat legi generali należy przyjąć, że w postępowaniu odwoławczym art. 64 k.p.a. nie ma zastosowania". Nie wchodząc w tym miejscu w głębsze rozważania, na potrzeby niniejszej sprawy wystarczy stwierdzić, że odnośnie możliwości zakończenia postępowania odwoławczego w sytuacji nieuzupełnienia braku formalnego wniesionego środka zaskarżenia, możliwa jest obrona każdego z przedstawionych stanowisk. Zatem wydanie w przedmiotowej sprawie postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie stanowiłoby podstawy do uchylenia tego rozstrzygnięcia, z tego wyłącznie powodu, że taki tryb procedowania Organ wybrał, gdyż nie miałoby to wpływu na wynik sprawy. Jednakże warunkiem pozostawienia w obrocie prawnym zaskarżonego postanowienia jest stwierdzenie, że na gruncie tej sprawy istotnie była podstawa do skierowania do Strony przez Organ wezwania do usunięcia braku formalnego wspomnianego wniosku poprzez złożenie na nim czytelnego i oryginalnego podpisu a następnie skorzystania przez GITD z instytucji statuowanej w art. 134 k.p.a. Tymczasem, zdaniem Sądu, powyższe stanowisko Organu należy uznać za nietrafne. Otóż zgodnie z art. 63 § 2 k.p.a. podanie musi identyfikować osobę, od której pochodzi, a dodatkowo musi zostać podpisane (art. 63 § 3 k.p.a.). Wniosek złożony przez Spółkę nie pozostawiał wątpliwości, od jakiego podmiotu pochodzi, tak jak nie powinno budzić wątpliwości, że został podpisany. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności powołany wyżej art. 63 § 2 i § 3 k.p.a. są jednoznaczne w swojej treści i nie wymagają od wnoszącego podanie złożenia czytelnego podpisu, a jedynie oznaczenia pisma danymi pozwalającymi zidentyfikować wnoszącego pismo oraz podpisania tego pisma, przy czym, jak wynika z treści art. 63 § 3 k.p.a., podanie podpisuje ten, kto je wnosi. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd (p. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 605/10, CBOiS), że z powołanego przepisu wynika, iż podanie należy podpisać, i że powinien być to podpis własnoręczny ("podpisane przez wnoszącego"), a nie np. faksymile lub kserograficzna odbitka własnoręcznego podpisu (por. G. Łaszczyca [w] G. Łaszczyca, C. Marzysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2010 r., Wydanie III, Tom I, str. 534). Podpisem strony jest podpis w rozumieniu art. 78 k.c. który operuje pojęciem "własnoręcznego podpisu". W uchwale z dnia 28 kwietnia 1973 r" III CZP 78/72 (OSN 1973, Nr 12, poz. 207) SN uznał (na użytek przepisów prawa spadkowego), że w utrwalonej praktyce obrotu za ważny podpis uważa się nie tylko podpis imieniem i nazwiskiem lub podpis samym nazwiskiem, lecz także - i najczęściej - skrót podpisu ("podpis nieczytelny"), którego wystawca zwykle używa przy podpisywaniu dokumentów i który jest "godłem" jego podpisu. Należy zatem uznać, iż jeśli pismo jest podpisane - choćby nieczytelnie, w przypadku, gdy podanie zawiera pełne dane podmiotu je wnoszącego, to brak jest podstaw aby twierdzić, że nie spełnia ono wymogu określonego w art. 63 § 3 k.p.a. i wzywać wnoszącego je do uzupełnienia braku formalnego poprzez złożenie podpisu czytelnego a potem w przypadku nieuzupełnienia stwierdzać niedopuszczalność odwołania/wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podobnie nie sposób stwierdzić, z uwagi na brak jakiejkolwiek argumentacji w zaskarżonym postanowieniu, z jakiej przyczyny Organ uznał, że podpis pod wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, datowanym na dzień 23 listopada 2020 roku, nie był oryginalnym podpisem osoby fizycznej reprezentującej Spółkę, lecz stanowił faksymile (czyli kopię podpisu odbitą sposobem mechanicznym na dokumencie). Tymczasem podpis ten umieszczony został po prostu na tle pieczątki z oznaczeniem Skarżącej, czyli B Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w G (z podaniem dokładnego adresu i numeru NIP), za czym przemawia, oprócz odmiennej kolorystyki samej pieczęci i podpisu, także fakt, że pieczątka o analogicznej treści i wyglądzie, jak ta umieszczona pod treścią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, znajduje się na kopercie, w której został on przesłany na adres Organu, lecz bez umieszczonego na jej tle podpisu. Na oryginał podpisu wskazuje też sama Strona w skardze. Tym samym, bezzasadnym było wezwanie GITD z dnia 8 marca 2021 r. do uzupełnienia braku formalnego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, poprzez przedłożenie tego wniosku opatrzonego własnoręcznym i czytelnym podpisem osoby upoważnionej do reprezentowania Spółki. W konsekwencji Organ wadliwie zinterpretował przepisy art. 63 § 2 i § 3 k.p.a. w wyniku, czego błędnie zastosował art. 134 k.p.a. Organ nie miał bowiem podstaw, aby uznać, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy obarczony jest tego typu brakami formalnymi, jak nieczytelny i nieoryginalny (odbity mechanicznie) podpis. Ewentualnie, na gruncie niniejszej sprawy, wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, winno obejmować żądanie wskazania, kto wniosek ten podpisał w imieniu Spółki wraz z załączeniem dokumentu potwierdzającego prawo tej osoby do jednoosobowej reprezentacji Skarżącej. Jednakże, w świetle dokumentów zgromadzonych na etapie postepowania sądowoadministracyjnego, stwierdzić należy, że zarówno skarga (złożona do Sądu w dniu 20 grudnia 2021 roku), jak i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 23 listopada 2020 roku, podpisane zostały przez M. Z. Tymczasem z zapisów Działu 2 informacji z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że wspólnikiem B. Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w G., uprawnionym do jej reprezentowania jest B. Sp. z o. o. Z kolei z informacji odpowiadającej pełnemu odpisowi aktualnej na dzień 17 maja 2022 roku wynika, że do składania oświadczeń w imieniu B. Sp. z o. o. uprawniony jest każdy z członków Zarządu samodzielnie. Należy przy tym zauważyć, że M. Z. pełnił funkcję Prezesa Zarządu B. Sp. z o. o. od dnia jej rejestracji (13 grudnia 2018 roku) do dnia 15 września 2020 roku natomiast od dnia 15 września 2020 roku obowiązki Prezesa Zarządu pełniła K. A. Zatem w dacie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czyli 25 listopada 2020 roku, to K. A. była osobą uprawnioną do reprezentowania Skarżącej, a nie M. Z. W takiej sytuacji prawidłowo sformułowane wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczące wskazania, kto wniosek ten podpisał w imieniu Spółki wraz z załączeniem dokumentu potwierdzającego prawo tej osoby do jednoosobowej reprezentacji Skarżącej, pozwoliłoby brak ten wyeliminować na etapie postępowania odwoławczego. Jednakże zauważyć należy, że od dnia 10 maja 2021 roku, obowiązki Prezesa Zarządu B. Sp. z o. o. pełni ponownie M. Z. Tym samym, w ocenie Sądu, bezprzedmiotowym byłoby kierowanie przez GITD w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, wezwania do Spółki, celem podpisania wniosku z dnia 23 listopada 2020 roku, przez osobę umocowaną o jej reprezentacji, bowiem aktualnie podpis ten mógłby złożyć jedynie M. Z. Skoro zatem złożył on już uprzednio swój podpis pod wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, pomimo braku uprawnienia do reprezentacji Spółki, ale obecnie jest taką osobą, to, w dalszym postępowaniu, Organ, uwzględniając powyżej zaprezentowane stanowisko Sądu, rozpozna złożony przez Spółkę wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uwzględniając powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii kosztów postępowania, na które składa się wpis sądowy od skargi w wysokości 100 złotych, zostało wydane na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji).

Informacje o sprawie

Data wpływu
17 stycznia 2022
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie Transport Inne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sławomir Kozik Tomasz Sałek /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny