VI SA/Wa 791/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego W. P. o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącego W. P. radcę prawnego.

W. P. (dalej też jako skarżący) wniósł w ramach niniejszej sprawy o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku oraz przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną. Skarżący pobiera świadczenie rentowe w wysokości 1214 zł netto miesięcznie, a żona skarżącego pobiera świadczenie rentowe w wysokości 952 zł netto miesięcznie (załączono wyciągi z rachunku bankowego potwierdzające powyższe). Skarżący zobowiązany jest do spłaty kredytu bankowego w wysokości 22.989 zł (załączono zaświadczenie bankowe potwierdzające powyższe). Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznając przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl natomiast art. 249a p.p.s.a. powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem złożonej skargi jest postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Jednocześnie zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2016 roku sygn. akt II GPS 2/15 do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. e ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należą także sprawy z ubezpieczenia zdrowotnego. Wnioskodawca w przedmiotowej sprawie jest zatem zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Skarżący prowadzi bowiem gospodarstwo domowe z żoną, a uzyskiwany przez nich dochód z tytułu pobierania świadczeń rentowych w łącznej wysokości 2166 zł netto miesięcznie wydatkowany jest na bieżące potrzeby bytowe skarżącego i jego rodziny, w tym wydatki związane koniecznością spłaty zaciągniętego kredytu bankowego. Z uwagi na niewielką skalę dochodu oraz obciążające ten dochód wydatki skarżący nie miał możliwości poczynienia wystarczających oszczędności, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.