VI SA/Wa 7/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2021 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "Urząd Patentowy") odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2017 r. o udzieleniu na rzecz R. L. (dalej "Uczestnik postępowania") i J. G. (dalej "Wnioskodawca", "Skarżący") spółka cywilna, [...], Polska, prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...] APARTHOTEL, zgłoszonego pod numerem [...]. Jako podstawę zaskarżonej decyzji wskazano art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2021r., poz. 324) dalej p.w.p. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 19 września 2017 r. Urząd Patentowy wydał decyzję o udzieleniu na rzecz R. L. i J. G., spółka cywilna, [...], Polska, prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...] APARTHOTEL, zgłoszonego pod numerem [...], któremu nadano numer [...]. Pismem z dnia 5 sierpnia 2020 r. J. G. wniósł o dokonanie zmiany w Rejestrze Znaków Towarowych w zakresie podmiotu uprawnionego do znaku [...] APARTHOTEL. Jego zdaniem spółka cywilna nie nabyła własności znaku towarowego a ponadto podmiotem wyłącznie uprawnionym do dzieła plastycznego (logo) jakim jest "[...] Aparthotel" jest Wnioskodawca. Fakt ten potwierdzać ma umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych zawarta w [...] w dniu [...] października 2016 r., pomiędzy Wnioskodawcą a autorem utworu. Treść zawartej umowy stanowi o nabyciu majątkowych praw autorskich, uprawniających Wnioskodawcę do zarejestrowania utworu jako własnego znaku towarowego. Z uwagi na złożony wniosek o zmianę uprawnionego do znaku, organ wezwał Wnioskodawcę o nadesłanie dokumentów potwierdzających dokonanie przeniesienia prawa do znaków ze wspólników spółki cywilnej na rzecz Wnioskodawcy. W odpowiedzi na to wezwanie Wnioskodawca wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o udzieleniu na rzecz R. L. i J. G. spółka cywilna, [...], Polska, prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...] APARTHOTEL, zgłoszonego pod numerem [...] z uwagi na skierowanie decyzji do spółki cywilnej, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem Wnioskodawcy adresatem decyzji i kierowanej korespondencji była [...] s.c. , a nie wspólnicy tejże spółki. Dodatkowo Wnioskodawca zarzucił, że Urząd Patentowy dopuścił się naruszeń poprzez: 1) zaniechanie wezwania wspólników [...] s.c. składających podanie do prawidłowego wskazania "podmiotu zgłaszającego" pod rygorem umorzenia postępowania wywołanego wniesieniem podania (art. 1441 p.w.p.); 2) zaniechanie wezwania wspólników [...] s.c. do wskazania czy wnioskują o udzielenia wspólnego prawa ochronnego czy też prawo ochronne powinno zostać udzielone wyłącznie na rzecz jednego z tych wspólników (art. 144 1 p.w.p.); 3) w przypadku podania o udzielenie wspólnego prawa ochronnego na znak towarowy organ powinien wezwać uprawnionych do przedłożenia regulaminu używania znaku towarowego pod rygorem umorzenia postępowania wywołanego wniesieniem podania (art. 1442 p.w.p. w zw. z art. 138 ust. 3 p.w.p.); 4) w przypadku udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy używanego do prowadzenia działalności gospodarczej w ramach spółki cywilnej, organ powinien wydać decyzję o udzieleniu prawa ochronnego jedynie na rzecz wspólników tejże spółki cywilnej, którzy są przedsiębiorcami (art. 325 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 147 ust. 1 p.w.p.). Wnioskodawca uważa, że znak towarowy nie został wniesiony do spółki lecz na skutek "pewnych niedopatrzeń strony i pomyłki osoby przygotowującej wniosek o przyznanie prawa ochronnego, jako podmiot ubiegający się wskazano L. R., G. J. [...] SPÓŁKA CYWILNA". W ocenie Urzędu Patentowego w sprawie niniejszej brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Prawo ochronne na omawiany znak zostało udzielone na rzecz wspólników spółki cywilnej, a nie jak twierdzi Wnioskodawca na rzecz spółki cywilnej. W decyzji wyraźnie zostali wskazani "L. R., G. J. [...] SPÓŁKA CYWILNA, [...], Polska" , a nie, jak twierdzi Wnioskodawca [...] s.c. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy wskazał, że spółka cywilna "[...]" R. L. i J. G. została rozwiązana 31 grudnia 2020 r. Wspólnicy wnieśli równe wkłady pieniężne. Nie były wniesione natomiast wkłady niepieniężne. Urząd Patentowy wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym spółka prawa cywilnego nie ma osobowości prawnej ani zdolności prawnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Spółka cywilna nie jest również podmiotem prawnym odrębnym od wspólników, lecz wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wspólników, wobec czego w decyzji organu oznaczeni powinni być wszyscy wspólnicy tej spółki, którzy są traktowani jako osoby prowadzące działalność gospodarczą i mające zdolność sądową (wyrok SO [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. , sygn. akt [...]). Organ wskazał, że prawa własności przemysłowej nie może nabyć spółka cywilna, a tylko jej wspólnicy. Spółki cywilnej nie można też zakwalifikować jako przedsiębiorcy. Określenie przedsiębiorca należy stosować tylko i wyłącznie do wspólników spółki cywilnej, a nie do spółki. Spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej oraz nie ma zdolności sądowej. Wynika to z art. 4 ust. 2 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1292), który za przedsiębiorców uznawał i uznaje wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności, a nie spółkę. Spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą i nie zmienia tego fakt nadawania na podstawie odrębnych przepisów numerów NIP i REGON spółkom cywilnym. Wobec podmiotów zewnętrznych, w tym Urzędu Patentowego, poszczególni wspólnicy występują jako odrębne podmioty, a udzielone im prawa ochronne, prawa z rejestracji lub patenty stanowią ich wspólne prawo. Wystąpienie ze spółki wspólnika nie skutkuje zmianą uprawnionego. Urząd Patentowy RP nie może ingerować w wewnętrzne umowne stosunki wspólników. Podstawa do dokonania zmiany zgłoszenia może być orzeczenie sądu po rozliczeniu majątku pomiędzy wspólnikami, zrzeczenie się prawa do zgłoszenia lub jego przeniesienie (wyrok WSA w Warszawie z 13 kwietnia 2006 r., VI SA/Wa 55/06, Legalis). Urząd Patentowy RP ujawnia nazwę spółki cywilnej w pozycji zgłaszający, jedynie dla potwierdzenia związania osób zgłaszających stosowną umową, (M. Więckowska, Spółki cywilne, w: Rzecznik Patentowy Nr 1(68)/2011, s. 75). Możliwe jest udzielenie na rzecz wspólników spółki cywilnej zarówno indywidualnego, jak i wspólnego prawa ochronnego na znak towarowy (ibidem, s. 76.). Co do spółki cywilnej jako pracodawcy i nabycia prawa do uzyskania patentu, prawa ochronnego i prawa z rejestracji mowa jest w komentarzu do art. 325 PrWłPrzem red. Sieńczyło-Chlabicz 2020, wyd. 1 /Kostański/Sieńczyło-Chlabicz. Organ nie zgodził się z Wnioskodawcą, że znak został zgłoszony przez pomyłkę bowiem zgłoszenie w niniejszej sprawie zostało dokonane 25 kwietnia 2017 r., a decyzja warunkowa o udzieleniu prawa ochronnego została udzielona [...] września 2017 r. Do momentu złożonego wniosku o zmianę tj. do dnia 5 sierpnia 2020 r. nikt nie kwestionował ani ważności decyzji ani nie zgłaszał omyłki w zgłoszeniu. Znak został zgłoszony i podpisany przez obu wspólników, co potwierdza, że w czasie kiedy była zawiązana spółka prawo ochronne na znak towarowy weszło do majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej. W tym aspekcie sprawy organ przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 1794/11, gdzie NSA uznał, że sporne prawo zostało udzielone na rzecz wspólników prowadzących jedno przedsiębiorstwo jako indywidualne prawo z rejestracji znaku towarowego i jako takie weszło do wspólnego majątku wspólników, o którym stanowi art. 863 § 1 k.c.. Tak długo jak istniała spółka cywilna nie istniały udziały, części ułamkowe, przysługujące indywidualnie któremukolwiek ze wspólników. Rozwiązanie umowy spółki cywilnej z dniem (...) spowodowało przekształcenie współwłasności łącznej majątku wspólników we współwłasność w częściach ułamkowych. Nie doprowadziło to jednak do przekształcenia ex lege indywidualnego prawa z rejestracji spornego znaku towarowego we wspólne prawo ochronne w rozumieniu art. 122 p.w.p.. W tym samym wyroku Sąd wskazał, że możliwość stwierdzenia w decyzji na podstawie art. 169 ust. 7 p.w.p. wygaśnięcia prawa do znaku w stosunku do jednego ze współuprawnionych dotyczy tylko sytuacji określonych w tym przepisie, nie dotyczy natomiast indywidualnego prawa do znaku towarowego, jakie służyło wspólnikom spółki cywilnej, także wtedy gdy umowa spółki uległa rozwiązaniu, (zob. sygn. akt II GSK 1794/11). W ocenie Urzędu Patentowego nie można również zgodzić się z twierdzeniem Wnioskodawcy, że prawo do znaku nie zostało objęte wspólnością skoro obaj wspólnicy złożyli swój podpis na podaniu, wyrażając tym samym wolę zgłoszenia wspólnie znaku, jako wspólnicy spółki cywilnej. Nie może być zatem mowy o pomyłce, lecz świadomym działaniu, mającym określony cel i konsekwencje. Zdaniem organu w niniejszej sprawie ważne jest że po zawiązaniu spółki wspólnicy wspólnie wnieśli do majątku spółki prawo do znaku. Składniki majątku spółki cywilnej do momentu jej rozwiązania mają charakter wspólności łącznej. W tej sytuacji wywodzenie wyłączności praw do znaku z przysługujących Wnioskodawcy majątkowych praw autorskich pozostaje bez znaczenia. W świetle przepisów prawa własności przemysłowej ważne jest na czyją rzecz zostaje zastrzeżone prawo ochronne na znak towarowy, a nie komu przysługują prawa autorskie do znaku. W ocenie Urzędu Patentowego w analizowanej sprawie prawo na znak [...] APARTHOTEL jako zastrzeżone indywidualne prawo ochronne weszło do majątku wspólników spółki cywilnej. Z uwagi na fakt, że na chwilę rozpatrywania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji spółka uległa rozwiązaniu pozostaje kwestia rozdzielenia przysługującego prawa pomiędzy wspólnikami, która jednak nie należy do kompetencji Urzędu Patentowego. W konsekwencji Urząd Patentowy uznał, że sporna decyzja o udzieleniu prawa ochronnego nie jest obarczona jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającą na skierowaniu decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania zgłoszeniowego. Wnioskodawca – J. G. (dalej Skarżący), niezgadzając się z decyzją Urzędu Patentowego RP w terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj.: 1. art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. - przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji pomimo tego, że decyzja ta nie określa strony (adresata), jako że skierowana została do podmiotu nieposiadającego zdolności prawnej ani zdolności do czynności prawnych, a więc niemogącego być "osobą" w rozumieniu przepisów k.p.a., co stanowi rażące naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. i tym samym wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; 2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28, art. 29, art. 121, art. 325 ust. 1 oraz art. 256 ust. 1 p.w.p. - poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji pomimo wydania jej z rażącym naruszeniem prawa polegającym na udzieleniu indywidualnego prawa ochronnego na znak towarowy na rzecz spółki cywilnej, pomimo tego, że spółka cywilna nie ma zdolności prawnej, wobec czego nie może być podmiotem żadnych praw, w tym prawa ochronnego na znak towarowy; 3. art. 7 i 8 k.p.a. , art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. art. 256 ust. 1 p.w.p. - poprzez: - dowolną ocenę zabranego w sprawie materiału dowodowego przejawiającą się w błędnym ustaleniu, jakoby prawa ochronnego do znaku towarowego Organ udzielił na rzecz wspólników spółki cywilnej, podczas gdy z zabranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Urząd Patentowy za stronę postępowania o udzielenie prawa ochronnego uznawał spółkę cywilną i do spółki cywilnej skierował decyzję; - wybiórczą i stronniczą ocenę zabranego w sprawie materiału dowodowego, zupełnie ignorującą przedstawione przez Skarżącego argumenty dotyczące majątkowych praw autorskich do logo oraz nieprawidłowości dotyczących wydania decyzji; - przeprowadzenie postępowania niezgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a to w związku z powołaniem w uzasadnieniu decyzji argumentów, które w żadnym zakresie nie odnoszą się do wadliwości wydanej decyzji, a nadto polegają na błędnych ustaleniach w zakresie strony postępowania oraz podmiotu, na rzecz którego wydano decyzję; 5. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. art. 256 ust. 1 p.w.p. - poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niepełny, bez odniesienia się do podstawowych okoliczności sprawy dotyczących w szczególności ustalenia podmiotu, na rzecz którego udzielono prawa ochronnego; - które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowały bezzasadnym przyjęciem, że decyzja nie jest dotknięta wadą nieważności. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzono obszerną argumentację przedstawioną organowi w toku postępowania. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uprawniony - uczestnik postępowania R. L. nie zajął stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Istota skargi zasadza się na zarzucie naruszenia art. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w powiązaniu z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy p.w.p. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracyjny prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) jest zobligowany do zbadania, czy z materiału dowodowego wynika, że doszło do rażącego naruszenia prawa i na czym ono polegało. Zdaniem Skarżącego wadą nieważności jest dotknięta decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2017 r. o udzieleniu na rzecz R. L. i J. G. spółka cywilna, [...], Polska, prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...] APARTHOTEL, zgłoszonego 25 kwietnia 2017 r. pod numerem [...]. Skarżący wywodzi, że adresatem tej decyzji o udzieleniu prawa ochronnego była: "[...] s.c., a nie wspólnicy tej spółki". (strona 20 pkt 3.4 ppkt 3 skargi). Celem wykazania słuszności swojego stanowiska Skarżący obszernie przytacza w uzasadnieniu skargi orzecznictwo i poglądy doktryny mówiące o statusie prawnym spółki cywilnej, dochodząc do wniosku ,że : "Decyzję skierowaną do [...] s.c. należy więc potraktować jako decyzję, która w ogóle nie określa strony (adresata), a zatem wydaną z rażącym naruszeniem art. 107 § 1 pkt 3 KPA. Stanowi to kwalifikowaną wadę prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Skoro Urząd Patentowy RP odmówił stwierdzenia nieważności Decyzji mimo uzasadnionych podstaw przyjąć należy, że dopuścił się naruszenia art. 156 § pkt 2 KPA". (strona 18 skargi pkt 2.15). Odpowiadając na tak sformułowane zarzuty Sąd zauważa, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że pod wnioskiem o udzielenie prawa ochronnego na sporny znak - na stosownym druku wniosku podpisały sie dwie osoby fizyczne, a mianowicie; R. L. i J. G. Następnie Urząd Patentowy wydał decyzję, której przedmiotem było udzielenie: "na rzecz R. L. i J. G. spółka cywilna, [...], Polska, prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...] APARTHOTEL." Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, których Skarżący skutecznie nie podważył, całkowicie bezzasadne jest twierdzenie zawarte w skardze, że doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez wydanie decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na rzecz "[...] s.c.". Sąd podzielił stanowisko Urzędu Patentowego, że prawo ochronne zostało przyznane osobom fizycznym wymienionych z imienia i nazwiska, którzy własnoręcznie podpisali się pod wnioskiem czyli na rzecz R. L. i J. G. Kwestia formy organizacyjnej w ramach której te osoby fizyczne działały - w tym wypadku była to forma spółki cywilnej ( art. k.c.) ma w tym przypadku znaczenie jedynie drugorzędne. Niewątpliwie należy podkreślić, że kwestia wzajemnych rozliczeń stron z tytułu umowy spółki cywilnej może być przedmiotem analizy sądu powszechnego w ramach postępowania dotyczącego podziału majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej po rozwiązaniu tej spółki cywilnej (art. 875 k.c.) W tym kontekście sprawy należało zaaprobować stanowisko Urzędu Patentowego, oparte na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 1794/11, gdzie NSA uznał, że sporne prawo zostało udzielone na rzecz wspólników prowadzących jedno przedsiębiorstwo jako indywidualne prawo z rejestracji znaku towarowego i jako takie weszło do wspólnego majątku wspólników, o którym stanowi art. 863 § 1 k.c. Idąc tym tokiem rozumowania należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi, nie doszło do rażącego naruszenia prawa w niniejszej sprawie. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Argumenty zawarte w skardze zawierają jedynie obszerną acz niezasadną polemikę z prawidłowym stanowiskiem organu. Uwzględniając powyższe, rację miał organ uznając, że nie ma podstaw faktycznych i prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.