VI SA/Wa 698/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia wypisu z licencji wspólnotowej i zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowców postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej – [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], kwotę 200 złotych (słownie: dwieście złotych), uiszczoną tytułem wpisu od skargi

Dnia 27 grudnia 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD") wydał wobec F. sp. z o.o. z siedzibą w C. decyzję (dalej "Decyzja"), od której przysługiwało prawo zwrócenia się do GITD z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy lub ze skargą do sądu administracyjnego – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Dnia 3 lutego 2022 r. F. sp. z o.o. z siedzibą w C. złożyła do GITD wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Dnia 9 lutego 2022 r. F. sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej "Skarżąca") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na Decyzję, w której podano, że na dzień składania skargi GITD nie rozpoznał wniosku o przywrócenie terminu do żądania ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej Decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego i skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Stosownie do treści art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022 r., poz. 329), dalej "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (§ 3). Przywołany przepis dopuszcza zatem możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z dniem doręczenia stronie takiej decyzji terminy do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy albo skargi do sądu administracyjnego rozpoczynają bieg równolegle, zaś ustawodawca, w takim przypadku, stronie pozostawił wybór środka ochrony prawnej pomiędzy skargą do sądu administracyjnego, a wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie oznacza to jednak, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego (por. m.in. postanowienie NSA z 13 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 28/20). Zatem Skarżąca, jej pełnomocnik, w rozpoznawanej sprawie mogła wybrać sposób zaskarżenia Decyzji i albo skorzystać z prawa złożenia od niej do GITD wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wnieść do sądu administracyjnego skargę bez uprzedniego składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd zauważa, że z tych środków prawnych nie można jednak korzystać kumulatywnie. Skargę do sądu można wnieść bowiem skuteczne tylko wtedy, gdy strona nie skorzysta z prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na kanwie niniejszej sprawy podkreślić należy, że obowiązuje zakaz dwutorowości postępowania sądowoadministracyjnego i administracyjnego. W tym kontekście należy wskazać, że w przypadku postępowania, w którym uczestniczy więcej niż jedna strona, może wprawdzie dojść do takiej sytuacji, że jedna ze stron tą samą decyzję zaskarży do sądu administracyjnego, a druga złożyć od niej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wówczas jednak, w art. 54a p.p.s.a. - w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez jedną ze stron, wskazano zasadę pierwszeństwa drogi administracyjnej, zgodnie z którą złożoną do sądu administracyjnego skargę drugiej ze stron należy potraktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W takim przypadku, jeżeli sprawa znalazła się już w sądzie, Sąd obowiązany jest niezwłocznie sprawę przekazać organowi, a ten skargę drugiej ze stron rozpoznaje jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przypadek zbiegu postępowań – administracyjnego i sądowoadministracyjnego, przewiduje także art. 56 p.p.s.a.. Przepis ten dopuszcza wprawdzie wniesienie skargi do sądu administracyjnego po wszczęciu postępowania administracyjnego, jednakże dotyczy to wyłącznie tzw. postępowań "nadzwyczajnych", tj. mających na celu zmianę, uchylenie, stwierdzenie nieważności aktu lub wznowienie postępowania w odniesieniu do ostatecznego aktu wydanego w postępowaniu zwykłym. W takich przypadkach, z woli ustawodawcy, postępowanie sądowoadministracyjne zostaje zawieszone, jeżeli zostało wszczęte po skutecznym uruchomieniu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Zatem ten przepis także daje niejako pierwszeństwo–prymat postępowaniu administracyjnemu przed sądowoadministracyjnym. Reasumując, co do zasady, skorzystanie z administracyjnych środków zaskarżenia (m.in. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) skutkuje tym, że skarga na to samo rozstrzygnięcie administracyjne staje się niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. W przypadku, gdy strona decyduje się najpierw skorzystać z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie wnosi skargę do sądu administracyjnego, skarga jest niedopuszczalna. Celem przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. nie jest bowiem przyznanie stronie możliwości dwutorowej/niejako dwukrotnej weryfikacji tego samego aktu administracyjnego, lecz prawo wyboru procedury weryfikacji: wniosku albo skargi. Nie ma przy tym znaczenia, czy środek przysługujący w toku postępowania administracyjnego (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) został złożony skutecznie, czy też nie, bowiem jedynym ustawowym warunkiem pozostaje nieskorzystanie z prawa złożenia tego wniosku (por. postanowienie NSA z 29 listopada 2019 r., sygn. akt I OZ 1169/19). Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do sytuacji, w której strona mogłaby wnieść skargę do sądu niejako na wypadek, gdyby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został wniesiony skutecznie. Takie rozumienie art. 52 § 3 p.p.s.a. przeczy literalnemu brzmieniem tej normy, która wymaga od strony wyboru trybu domagania się ochrony, a więc decyzji co do tego czy skorzysta z trybu postępowania administracyjnego, czy też z trybu sądowoadministracyjnego. Przy czym konsekwencje tego wyboru obciążają stronę (zob. postanowienie NSA z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2727/19). Z badanej sprawy wynika, że skarga na Decyzję została nadana, za pośrednictwem GITD 9 lutego 2022 r. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika z kolei, na co wskazano także w skardze, że od owej Decyzji złożono także wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, co miało miejsce 3 lutego 2022 r. W skardze wskazano przy tym, że na moment składania skargi wniosek o przywrócenie terminu nie został jeszcze rozpoznany. Zatem z zestawienia obu dat – 3 i 9 lutego 2022 r. bezsprzecznie wynika, że wolą Skarżącej było w pierwszym rzędzie uruchomienie kontroli Decyzji w administracyjnym trybie "instancyjnym". Skoro tak, to skarga złożona już po skutecznym wszczęciu postępowania w przedmiocie wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy (przywrócenia terminu), jest niedopuszczalna i nie ma przy tym znaczenia, czy ten środek administracyjny (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) został złożony skutecznie, czy też nie. Jak wskazano powyżej, jedynym ustawowym warunkiem skutecznego złożenia skargi od Decyzji było nieskorzystanie przez Skarżącą z prawa złożenia od tej Decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd zauważa, że celem złożenia w niniejszej sprawie skargi, po wniesieniu wniosku o przywrócenie terminu do ponownego rozpatrzenia sprawy, może być niejako chęć zabezpieczenia się Skarżącej na wypadek nieprzywrócenia żądanego przez nią terminu. Jednakże taka "konstrukcja" jest niedopuszczalna, wszak nie można wykluczyć zarówno przywrócenia, jak i nieprzywrócenia terminu. W odniesieniu do Decyzji są więc obecnie wszczęte dwa, niezależne postępowania – tj. 3 lutego 2022 r. administracyjne przed GITD oraz 9 lutego 2022 r. niniejsze – sądowoadministracyjne. Taka sytuacja jest niedopuszczalna. Prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego, równolegle do toczącego się postępowania administracyjnego, doprowadzić bowiem może do sytuacji, w której GITD i Sąd, niezależnie od siebie, rozpoznawaliby różne środki zaskarżenia na ten sam akt administracyjny. Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne – złożenie skargi sześć dni po wniesieniu żądania o przywrócenie terminu, a także niebudzącą wątpliwości treść art. 52 § 3 p.p.s.a., Sąd stanął na stanowisku, że skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Na taką ocenę Sądu nie ma wpływu fakt nierozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bowiem w niniejszym przypadku decydujące jest to, że skarga na Decyzję została złożona po uruchomieniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. To, jaki skutek ostatecznie odniesie żądanie Skarżącej o przywrócenie terminu, dla dopuszczalności badanej skargi nie ma znaczenia. Przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. w żadnym razie nie odnosi się do skuteczności złożenia żądania o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale do samego prawa zwrócenia się do organu z takim wnioskiem. Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił, jako niedopuszczalną. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.