VI SA/Wa 661/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie salonu gier na automatach p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej – C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że w chwili obecnej nie posiada żadnych środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. W wyniku decyzji administracyjnych skarżąca spółka została pozbawiona całego majątku; zamknięto należące do niej salony gier, a znajdujące się w nich automaty (wraz z zawartą w automatach gotówką) zabezpieczono. W oświadczeniu o majątku i dochodach (rubryki nr 6 – 9 formularza wniosku PPPr) skarżąca wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi 4.000.000 zł, wysokość środków trwałych obejmuje kwotę 5.841.741,70 zł, a według bilansu za ostatni rok obrotowy osiągnęła stratę w wysokości 4.341.561,56 zł. Spółka posiada dwa rachunki bankowe, na których brak jest środków pieniężnych. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia [...] czerwca 2014 r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni: a/ zeznań podatkowych skarżącej spółki za rok 2012 i 2013, ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2012 i 2013, c/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2014 roku – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec kwietnia 2014 roku, d/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, e/ dokumentów potwierdzających wskazany w rubryce 5 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr fakt pozbawienia skarżącej spółki całego majątku, zamknięcia salonów gier oraz zabezpieczenia automatów do gier wraz z gotówką. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca poinformowała (w piśmie z [...] czerwca 2014 r.), że bank wypowiedział jej umowę na rachunki bankowe, tak więc nie dysponuje nimi. Oświadczyła, że z majątku spółki prowadzonych jest kilkadziesiąt postępowań egzekucyjnych, a jej zobowiązania wobec ZUS, kontrahentów, urzędów skarbowych i innych podmiotów wynoszą "co najmniej kilka milionów złotych". Skarżąca poinformowała również, że "na dzień dzisiejszy nie zawiesiła działalności gospodarczej". Do ww. pisma załączyła: - sprawozdanie finansowe za 2012 r., w którym m.in. wskazano, że w roku 2012 ze względu na nierentowność zostały zamknięte dwa salony gier, lecz pomimo tego zysk z automatów ciągle rośnie (wynik z automatów /wpłaty - wypłaty/ za 2012 r. to kwota 31.383.836,75 zł), - deklaracje dla podatku od towarów usług (VAT-7) za miesiące maj i czerwiec 2013 r., z których wynika, że w ww. miesiącach skarżąca wykazała dla celów podatku od towarów i usług obrót w wysokości odpowiednio: 65.094 zł (w maju 2013 r.) i 10.770 zł (w czerwcu 2013 r.), - cztery tytuły wykonawcze wystawione wobec skarżącej przez Dyrektora Izby Celnej w W. obejmujące następujące kwoty należności głównej (z tytułu podatku od gier): 108.842 zł, 64.441 zł, 76.267 zł oraz 35.636 zł. W związku z treścią pisma z [...] czerwca 2014 r. Sąd wezwał skarżącą w dniu [...] lipca 2014 r. (w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego) do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie 14 dni: a/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, b/ dokumentu potwierdzającego wypowiedzenie przez bank umowy na rachunki bankowe wskazane przez stronę skarżącą w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na powtórne wezwanie skarżąca w piśmie z [...] lipca 2014 r. w zasadzie powtórzyła informacje zawarte w swoim uprzednim piśmie z [...] czerwca 2014 r. Nadto wskazała, iż załącza deklaracje podatku VAT za ostatnie trzy miesiące rozliczeniowe, jednak dokumentów tych nie przekazała do Sądu. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Natomiast stosownie do treści art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca spółka została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym jej odpowiedź była niepełna. Otóż pomimo dwukrotnego wezwania Sądu, skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego fakt wypowiedzenia rachunków bankowych, jak również nie nadesłała wyciągów z tych rachunków z okresu ostatnich trzech miesięcy. Zatem spółka nie wykazała braku środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Odnosząc się natomiast do podnoszonego przez skarżącą argumentu wykazywania straty z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, podkreślić należy, iż strata z tego tytułu nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia strony z kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej NSA/ z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym (co ma miejsce w niniejszej sprawie), nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem nie mamy do czynienia z takim przypadkiem na gruncie przedmiotowej sprawy. W szczególności brak jakichkolwiek dokumentów odnośnie stanu rachunków bankowych spółki uniemożliwia ustalenie, czy skarżąca wypełnia przesłanki art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.