VI SA/Wa 6175/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) Protokolant st. sek. sądowy Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi U. z siedzibą w R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2023 r., nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 169 ust. 1 pkt. 1, art. 169 ust. 2 i art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 324) oraz art. 98 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm., dalej: k.p.c.) w zw. z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej stwierdził z dniem 1 stycznia 2018 r. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" [...] oraz przyznał [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: Wnioskodawca, Uczestnik postępowania) od [...], I. z siedzibą w R., Stany Zjednoczone Ameryki (dalej: Uprawniona, Skarżąca) kwotę 1917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy RP wskazał, że 11 lutego 2020 r. Uczestnik wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na ww. znak towarowy, udzielonego na rzecz Uprawnionego, przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 5, tj.: preparaty farmaceutyczne, środki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe, wyroby medyczne zawarte w klasie 5; witaminowe i ziołowe suplementy diety zawarte w klasie 5; preparaty witaminowe i mineralne. Jako podstawę prawną swojego żądania Wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 2 w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Wnioskodawca wskazał, że sporny znak nie był używany w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa i wniósł o wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem 31 sierpnia 2015 r. Skarżąca w piśmie z 20 lipca 2020 r. wniosła o oddalenie wniosku w całości. Wraz z pismem przedłożył materiał dowodowy na okoliczność używania spornego znaku towarowego. W piśmie z 29 października 2020 r. Uczestnik podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wniósł o zobowiązanie Skarżącej do wskazania, które materiały dotyczą znaku towarowego stanowiącego przedmiot postępowania. Wskazał, że zainicjował dwadzieścia postępowań przed Urzędem Patentowym RP o stwierdzenie wygaśnięcia praw ochronnych na znaki towarowe i prawa z rejestracji międzynarodowej znaku towarowego, w treści których występuje słowo "IBUPROM". W piśmie z 28 grudnia 2020 r. Skarżąca podtrzymała stanowisko w sprawie. Wraz z pismem przedłożyła materiał dowodowy. Wskazała, że przedłożony wcześniej materiał dowodowy w całości odnosi się do znaku towarowego, którego dotyczy ta sprawa. Następnie w piśmie z 18 listopada 2021 r. Uczestnik zmodyfikował wniosek o wygaszenie prawa ochronnego na sporny znak w całości z dniem 1 stycznia 2018 r. Na rozprawie w dniu 23 listopada 2021 r. Uczestnik stwierdził, że w zakresie objętym wnioskiem nie ma żadnych dowodów na okoliczność używania spornego znaku. Podniósł, że większość materiałów dowodowych złożonych w sprawie nie ma związku ze spornym znakiem, natomiast te, które być może jakiś związek miały dotyczą wcześniejszego okresu. W piśmie z 14 grudnia 2021 r. Skarżąca podtrzymała stanowisko w sprawie przedkładając dodatkowy materiał dowodowy. Na rozprawie w dniu 19 stycznia 2023 r. strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Przechodząc do oceny merytorycznej wniosku, Urząd Patentowy RP wskazał, że zgodnie z treścią art. 169 ust. 6 ustawy Prawo własności przemysłowej, ciężar przeprowadzenia dowodu w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa spoczywa na Uprawnionym z prawa ochronnego na znak towarowy, który powinien wykazać, że znaku używał, lub jeśli znaku nie używał, miał ku temu ważne powody. Przywołał także treść przepisu art. 154 powołanej ustawy, który określa, na czym polega używanie znaku towarowego. Po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, załączonego do ww. pism z 20 lipca 2020 r., z 28 grudnia 2020 r. i z 14 grudnia 2021 r., Organ stwierdził, że Uprawniony nie wykazał używania spornego znaku w odniesieniu do towarów, do oznaczania których został przeznaczony. Zdecydowana większość przedłożonego materiału dowodowego dotyczy ogólnie marki IBUPROM lub innych produktów z rodziny marki IBUPROM. Według oświadczenia Skarżącej (karta 495) jest ona upoważniona do korzystania na terenie Polski z rodziny dziewiętnastu znaków IBUPROM, które wymieniła w tym oświadczeniu. Powołane w tym oświadczeniu znaki to znaki zawierające zarówno jeden element słowny "IBUPROM", jak i dodatkowe elementy słowne poza wyrazem IBUPROM, inne niż słowo DUO. W ocenie Urzędu Patentowego RP, materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie nie zawiera żadnego dokumentu, który wskazywałby na używanie spornego znaku w odniesieniu do towarów objętych zakresem jego ochrony, zarówno w okresie pięciu lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2018 r., z którą to datą Uczestnik wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, tj. od 1 stycznia 2013 r. do 1 stycznia 2018 r., jak i w okresie 5 lat poprzedzających datę złożenia wniosku, tj. od 11 lutego 2015 r. do 11 lutego 2020 r. Wobec powyższego należało stwierdzić wygaśnięcie spornego prawa zgodnie z wnioskiem, tj. z dniem 1 stycznia 2018 r. Wysokość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania Organ ustalił na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1431). Kolegium uznało za zasadne przyznanie Uczestnikowi jako stronie wygrywającej kwoty 1917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Powyższa kwota obejmuje zwrot opłaty za wniosek w wysokości 1000 zł, opłaty skarbowej za pełnomocnictwo w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - rzecznika patentowego w wysokości 900 zł, która stanowi równowartość minimalnej stawki określonej w § 7 pkt 3 ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. W tej sprawie nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 100 k.p.c., który stanowi, że w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Zdanie drugie cytowanego przepisu wskazuje, że sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Organ wyjaśnił, że uwzględnił wniosek w całości, dlatego zwrócono koszty Uczestnikowi w całości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję w całości wnosząc o jej uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu sprawy i nieprzeanalizowaniu pełnego materiału dowodowego, a także niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, a w konsekwencji na uznaniu, że w tej sprawie znak towarowy IBUPROM DUO R. 230640 nie był używany i zasadne było stwierdzenie jego wygaszenia w całości, podczas, gdy przedłożony materiał dowodowy potwierdza używanie ww. znaku w wymaganym okresie; b) art. 256 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej w zw. z art. 100 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i przez to przyznanie Uczestnikowi od Skarżącej kwoty 1917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie, a nieprzyznanie Skarżącej zwrotu poniesionych przez nią kosztów postępowania, pomimo iż Uczestnik modyfikował wniosek o wygaszenie, a Skarżąca poniosła wysokie koszty obrony; 2) przepisów prawa materialnego, to jest art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 169 ust. 6 ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez błędną wykładnię pojęcia używania znaku towarowego i uznanie za wygasłe prawa ochronnego na znak towarowy "IBUPROM DUO" R. 230640 w całości z wagi na przyjęcie przez Organ, że Skarżąca nie wykazała używania spornego znaku towarowego, podczas, gdy Skarżąca niejednokrotnie wykazała stałe używanie spornego znaku, przedkładając szereg dowodów na poparcie powyższej tezy. W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wnioskodawca w piśmie procesowym z 4 lipca 2024 r. wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Skarżąca odniosła się do argumentacji zaprezentowanej w powyższym piśmie, przedkładając pismo z 8 lipca 2024 r. na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 11 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontrolując zaskarżoną decyzję na podstawie powyższego kryterium Sąd stwierdził, że jest ona zgodna z prawem. Decyzją tą Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 169 ust. 1 pkt. 1, art. 169 ust. 2 i art. 169 ust. 6 ustawy Prawo własności przemysłowej oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej stwierdził z dniem 1 stycznia 2018 r. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "IBUPROM DUO" [...] oraz przyznał Wnioskodawcy - Uczestnikowi postępowania od Skarżącej kwotę 1917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Na wstępie należy podkreślić, że celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się bowiem z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego do oznaczania towarów i usług, dla których znak ten uzyskał prawo ochronne (vide wyrok NSA z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1996/16). Przepis art. 154 pkt 1 - 3 ustawy Prawo własności przemysłowej wskazuje, na czym w szczególności polega używanie znaku towarowego. Zgodnie z jego treścią używanie znaku towarowego polega w szczególności na umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem, umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług czy też posługiwanie się nim w celu reklamy. Nieużywanie zarejestrowanego znaku towarowego może prowadzić do wygaśnięcia prawa ochronnego na podstawie w art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Zgodnie z jego treścią prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat po dniu wydania decyzji o udzieleniu tego prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II GSK 762/08 wyjaśnił, że używanie znaku w rozumieniu art. 154 ustawy Prawo własności przemysłowej, który nie zawiera zamkniętego katalogu sposobów realizacji tego prawa ochronnego, powinno być używaniem, które manifestuje się czynnościami i działaniami widocznymi na rynku i dotyczącymi klientów przedsiębiorcy, a terminowi "rzeczywiste używanie" można przeciwstawić czynności okazjonalne, podejmowane z reguły dla pozoru, w celu uniknięcia zarzutu nieużywania znaku, a nie w celu prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej. Przedmiotowy znak towarowy "IBUPROM DUO" o numerze [...] w dniu udzielenia Skarżącej prawa ochronnego decyzją z 30 sierpnia 2010 r., przeznaczony był do oznaczania towarów z klasy 5, tj.: preparaty farmaceutyczne; środki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe; wyroby medyczne zawarte w klasie 5; witaminowe i ziołowe suplementy diety zawarte w klasie 5; preparaty witaminowe i mineralne. Wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia dotyczył całości spornego prawa. W ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowej wykładni art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej i na tej podstawie stwierdził, z dniem 1 stycznia 2018 r., wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak towarowy w całości. Dokonując tych ustaleń Organ zasadnie wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie nie zawiera żadnego dokumentu, który potwierdzałby używanie spornego znaku w odniesieniu do towarów objętych zakresem jego ochrony w okresie pięciu lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2018 r., z którą to datą Uczestnik wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do treści art. 169 ust. 6 ustawy Prawo własności przemysłowej w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. Sąd nie zgadza się z zarzutem Skarżąej, że przedłożony przez nią materiał dowodowy potwierdza rzeczywiste używanie spornego znaku towarowego do oznaczania towarów, na które prawo to zostało udzielone. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, Organ w sposób wyczerpujący i pełny ocenił materiał dowodowy, w sposób szczegółowy wymieniając na stronach 4-8 zaskarżonej decyzji wszystkie dokumenty przedłożone przez Skarżącą przy pismach z 20 lipca 2020 r., z 28 grudnia 2020 r. i z 14 grudnia 2021 r. i podał przyczyny, dlaczego dowody te nie potwierdziły rzeczywistego używania spornego znaku towarowego, w konsekwencji czego wniosek o wygaśnięcie spornego znaku towarowego został uwzględniony. Wszechstronnej i zasadnej ocenie Organu podlegały dokumenty rejestrowe i produktowe, wydruki ze stron internetowych, badania znajomości marki, zdjęcia nagród i certyfikatów jakości, zestawienia wydatków na reklamę, wydruki ze stron internetowych zawierające ofertę leku IBUPROM, kopie stron z gazet zawierające reklamę leku IBUPROM, kadry z reklam, zdjęcia reklamy w przestrzeni publicznej, kopie ulotek ofertowych, cenniki, dane o sprzedaży i faktury, materiały dołączone na nośniku pendrive. Żaden z tych dokumentów nie wskazywał przy tym na rzeczywiste używanie spornego znaku w relewantnym okresie. Odnosząc się do eksponowanej w skardze kwestii obecności spornego znaku w reklamie na platformie youtube.com, należy stwierdzić, że Skarżąca w piśmie z 28 grudnia 2020 r. przyznała, że film ten został opublikowany na tej platformie w dniu 1 grudnia 2011 r. Nie ma przy tym znaczenia - jakie próbuje mu przypisać Skarżąca - okoliczność, że film ten nadal można oglądać na powołanej platformie. Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażany w orzecznictwie, zgodnie z którym nie stanowi rzeczywistego używania znaku towarowego używanie go w formie reklamy, jeśli towary/usługi, którym znak jest przypisany nie będą na rynku dostępne (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 70/06 i z dnia 8 maja 2014 r. , sygn. akt II GSK 375/13). Również i ten dowód został więc prawidłowo oceniony przez Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, niezasadny jest więc zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., bowiem Organ wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a także dokonał właściwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w zakresie przesłanki używania znaku towarowego w sposób rzeczywisty, jako podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Tym samym, wbrew zarzutom skargi, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ uwzględnił i ocenił (nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów), cały przedstawiony materiał dowodowy, a przesłanki rozstrzygnięcia zostały należycie wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która zawiera zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., wskazanie faktów uznanych za udowodnione, jak również przytoczenie przepisów prawa wraz z ich wyjaśnieniem, stanowiących podstawę jej wydania. Ponadto, Skarżąca zarzucając Organowi błędną wykładnię art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 169 ust. 6 ustawy Prawo własności przemysłowej, w istocie polemizuje z dokonaną przez Organ oceną materiału dowodowego. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 256 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej w zw. z art. 100 k.p.c. w kwestii wysokości przyznanych na rzecz Uczestnika kosztów postępowania, którymi Skarżąca została obciążona w pełnej wysokości. Stosownie do treści będącego podstawą rozstrzygnięcia Organu art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Zgodnie zaś z treścią art. 100 k.p.c. w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań, koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd (odpowiednio Organ) może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. W tej sprawie, wbrew twierdzeniom Skarżącej, Organ uwzględnił w całości wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Organ w sposób uprawniony zatem przyjął, że zachodziły przesłanki do obciążenia Skarżącej kosztami postępowania w całości. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.