VI SA/Wa 575/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, którą nie wyrażono zgody na leczenie poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącej K. S. o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącej K. S. radcę prawnego.

K. S. (dalej też jako skarżąca) wniosła w ramach niniejszej sprawy o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku oraz przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżąca studiuje i uzyskuje dochód w wysokości 607 zł miesięcznie z tytułu przyznanego jej przez uczelnię stypendium socjalnego w wysokości 607 zł netto miesięcznie (załączono decyzję komisji stypendialnej potwierdzająca powyższe). Skarżąca oświadczyła ponadto, że z tytułu zawieranych umów cywilnoprawnych uzyskuje dochody w wysokości 500-1500 zł netto miesięcznie (załączono PIT-37 za rok 2016 oraz wyciąg z rachunku bankowego skarżącej potwierdzający powyższe). Jak wskazują wyjaśnienia skarżącej, stałe miesięczne wydatki skarżącej sięgają kwoty ok. 1545 zł, obejmując wydatki na utrzymanie (do 1000 zł), ubezpieczenie zdrowotne (220 zł), ubezpieczenie na życie (80 zł), bilety miesięczne (245 zł) oraz zmienne koszty wyjazdów na studia. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozpoznając przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl natomiast art. 249a p.p.s.a. powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem złożonej skargi jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zgody na leczenie poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskodawca w przedmiotowej sprawie jest zatem zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca prowadzi bowiem samodzielnie gospodarstwo domowe, a uzyskiwany przez nią dochód z tytułu stypendium socjalnego oraz nieregularnych wpływów z tytułu wykonywanych umów cywilnoprawnych wydatkowany jest na bieżące potrzeby bytowe skarżącej, w tym wydatki związane ze studiami. Z uwagi na niewielką skalę dochodu oraz obciążające ten dochód wydatki skarżąca nie miała możliwości poczynienia wystarczających oszczędności, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.